Thích
Chia sẻ
멍실장
고양이 부신 종양 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Nếu mèo nhà bạn luôn cảm thấy khát nước — dấu hiệu của khối u tuyến thượng thận và thời điểm chẩn đoán

Khối u/Ung thưCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

U tuyến thượng thận ở mèo là khối u ác tính hoặc lành tính gây rối loạn bài tiết hormone, và việc phát hiện sớm giúp nâng cao tỷ lệ thành công của điều trị. Bài viết cung cấp hướng dẫn toàn diện về các triệu chứng chính, phương pháp chẩn đoán và chiến lược điều trị.

U tuyến thượng thận ở mèo là gì?

Hình ảnh cấu trúc giải phẫu của tuyến thượng thận ở mèo
U tuyến thượng thận ở mèo là khối u lành tính hoặc ác tính phát sinh từ tuyến thượng thận. Khi khối u tự động tiết ra quá nhiều hormone, nó có thể gây ra nhiều triệu chứng toàn thân khác nhau. Ở mèo, các khối u tuyến thượng thận có chức năng tiết quá nhiều aldosterone được báo cáo khá phổ biến, ngoài ra cũng có trường hợp tiết cortisol hoặc hormone sinh dục. - Tiết quá nhiều hormone: Trong trường hợp dư thừa aldosterone (tăng aldosterone nguyên phát), mèo có thể bị hạ kali máu, suy nhược cơ, khát nước và đi tiểu quá mức, đồng thời thường đi kèm với bệnh tiểu đường kháng insulin. - Khối u lành tính: Khối u đơn bên chỉ giới hạn ở một tuyến thượng thận có thể được loại bỏ bằng phẫu thuật (cắt bỏ tuyến thượng thận). - Khối u ác tính: Có khả năng xâm lấn vào các mạch máu và mô xung quanh hoặc di căn, khiến việc điều trị phức tạp hơn, do đó việc phát hiện sớm là rất quan trọng. - Mất cân bằng hormone: Tùy thuộc vào loại hormone được tiết ra, nhiều cơ quan khác nhau có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến các triệu chứng đa dạng. Việc chẩn đoán sớm và điều trị phù hợp đóng vai trò quyết định lớn đến tiên lượng bệnh.

Nguyên nhân chính gây u tuyến thượng thận là gì?

Nguyên nhân chính xác của khối u tuyến thượng thận ở mèo vẫn chưa được làm rõ. Người ta cho rằng các tế bào ở vỏ hoặc tủy tuyến thượng thận tăng sinh bất thường, dẫn đến hình thành các khối u có chức năng hoặc không có chức năng. - Tuổi: Thường được ghi nhận ở mèo trung niên đến cao tuổi (khoảng 5–16 tuổi). - Giống và giới tính: Trong trường hợp tăng aldosterone nguyên phát, chưa có báo cáo nào cho thấy xu hướng ưu thế rõ rệt ở một giống hoặc giới tính cụ thể nào. - Rối loạn tiết hormone: Khối u tuyến thượng thận có thể tự động tiết quá mức các hormone như aldosterone, cortisol và hormone sinh dục. - Thay đổi sinh lý nội tại: Nguyên nhân chính được cho là do sự biến đổi dạng khối u của chính mô tuyến thượng thận, hơn là do các kích thích từ bên ngoài. - Bản chất khối u: Đa dạng từ u tuyến lành tính đến ung thư tuyến ác tính; khối u ác tính có xu hướng xâm lấn vào các mô xung quanh.
Hình ảnh kết quả xét nghiệm hormone tuyến thượng thận ở mèo

Các triệu chứng và dấu hiệu chính là gì?

U tuyến thượng thận ở mèo thường có triệu chứng nhẹ ở giai đoạn đầu, khiến chủ nuôi dễ bỏ qua. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, các dấu hiệu rõ ràng sẽ xuất hiện. Bạn cần quan sát kỹ những biểu hiện này.
Khát nước và đi tiểu quá mức: Mèo sẽ uống nước nhiều hơn bình thường và đi vệ sinh thường xuyên, đây là triệu chứng đa niệu – đa khát.
Tăng cảm giác thèm ăn: Có thể xuất hiện triệu chứng đa thực, tức là lượng thức ăn tiêu thụ tăng lên.
Thay đổi ở da: Da trở nên mỏng và yếu hơn, đồng thời có thể xuất hiện các vết thương khó lành.
Suy nhược cơ bắp: Do tình trạng hạ kali máu, sức mạnh cơ bắp suy giảm, khiến mèo gặp khó khăn khi đi lại hoặc thường xuyên cụp đầu xuống.
Nhiễm trùng tái phát: Các nhiễm trùng ở da, đường hô hấp và đường tiết niệu có thể tái phát thường xuyên.
Mệt mỏi, uể oải: Lượng vận động giảm sút, mèo nằm lì cả ngày.
Hình ảnh về triệu chứng khát nước quá mức và tiểu nhiều ở mèo

Các triệu chứng cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu mèo đột ngột xuất hiện các triệu chứng như suy nhược cơ nghiêm trọng, giảm sức sống, khó thở và giảm ý thức, bạn cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức. Đây có thể là tình trạng khẩn cấp do hạ kali máu nặng hoặc suy giảm chức năng tuyến thượng thận sau phẫu thuật (hạ vỏ thượng thận). Phẫu thuật cắt bỏ tuyến thượng thận tiềm ẩn nguy cơ biến chứng như xuất huyết trong hoặc sau mổ, cũng như suy tuyến thượng thận, khiến tình trạng có thể xấu đi nhanh chóng, do đó can thiệp sớm là bắt buộc.

Phương pháp chẩn đoán là như thế nào?

Chẩn đoán khối u tuyến thượng thận ở mèo dựa trên việc kết hợp nhiều phương pháp kiểm tra khác nhau. - Xét nghiệm máu: Kiểm tra các bất thường về điện giải và chuyển hóa như kali huyết thanh (hạ kali máu), đường huyết, men gan, đồng thời đo nồng độ aldosterone trong huyết tương nếu cần thiết. - Xét nghiệm nước tiểu: Đánh giá lượng glucocorticoid (cortisol) bài tiết qua nước tiểu và xác định tình trạng tiểu đường. - Xét nghiệm kích thích ACTH và ức chế dexamethasone: Được sử dụng để đánh giá chức năng tuyến thượng thận và các rối loạn tiết hormone. - Chẩn đoán hình ảnh: Siêu âm bụng giúp phát hiện khối u tuyến thượng thận, trong khi chụp CT đánh giá kích thước, vị trí của khối u cũng như mức độ xâm lấn vào các mạch máu và mô xung quanh. Tuy nhiên, chỉ dựa vào hình ảnh thì khó phân biệt rõ ràng giữa khối u lành tính và ác tính. - Chọc hút kim nhỏ và sinh thiết mô: Chọc hút kim nhỏ dưới hướng dẫn siêu âm có thể xác định nguồn gốc từ vỏ hay tủy tuyến thượng thận, nhưng vẫn có hạn chế trong việc phân biệt khối u lành tính hay ác tính.
Hình ảnh siêu âm khối u tuyến thượng thận ở mèo

Phương pháp điều trị và cách tiếp cận từng bước

Phương pháp điều trị sẽ được cá nhân hóa dựa trên tính chất, kích thước của khối u, tình trạng di căn và thể trạng tổng quát của mèo. - Điều trị phẫu thuật: Khối u tuyến thượng thận đơn bên có thể được loại bỏ hoàn toàn bằng phẫu thuật cắt bỏ tuyến thượng thận, mang lại hy vọng chữa khỏi dứt điểm. Tuy nhiên, tỷ lệ tử vong có thể lên tới tối đa 1/3 (khoảng 20–33%) do xuất huyết trong hoặc sau phẫu thuật, suy giảm chức năng tuyến thượng thận, vì vậy cần đánh giá thận trọng. - Điều trị bằng thuốc: Trong trường hợp phẫu thuật khó thực hiện, các triệu chứng sẽ được kiểm soát bằng điều trị nội khoa nhằm điều hòa quá trình bài tiết hormone. - Theo dõi hormone và điện giải: Sau phẫu thuật, cần kiểm tra định kỳ nồng độ kali, hormone và các chỉ số khác. - Quản lý tái phát và di căn: Thực hiện lặp lại các xét nghiệm hình ảnh và xét nghiệm máu định kỳ để phát hiện sớm tình trạng tái phát hoặc di căn. - Quản lý toàn diện: Cần kết hợp đồng thời phẫu thuật, dùng thuốc và chăm sóc hỗ trợ để nâng cao hiệu quả điều trị.
Hình ảnh phẫu thuật khối u tuyến thượng thận ở mèo

Các điểm cần lưu ý khi chăm sóc mèo tại nhà

Sau phẫu thuật hoặc trong quá trình điều trị bằng thuốc, việc chăm sóc hàng ngày chính là chìa khóa quyết định thành công của liệu trình. - Uống thuốc đúng giờ: Đảm bảo cho mèo uống thuốc vào cùng một khung giờ mỗi ngày để tránh bỏ sót liều. - Quản lý dinh dưỡng: Cung cấp thức ăn giàu dinh dưỡng phù hợp với cân nặng và tình trạng sức khỏe của mèo. - Điều chỉnh môi trường: Duy trì môi trường yên tĩnh và ổn định để giảm thiểu căng thẳng cho mèo. - Ghi chép sinh hoạt: Ghi lại hàng ngày các chỉ số như khẩu vị, tình trạng đi vệ sinh và mức độ hoạt động, sau đó chia sẻ với bác sĩ thú y. - Khám sức khỏe định kỳ: Không được lơ là việc khám sức khỏe định kỳ ngay cả khi mèo đang trong giai đoạn uống thuốc. - Theo dõi các dấu hiệu bất thường: Nếu xuất hiện các triệu chứng cấp cứu như sốc đột ngột hoặc suy giảm ý thức, hãy đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức.
Hình ảnh về môi trường gia đình ổn định cho mèo

Lưu ý theo từng giống mèo và cách phòng ngừa tái phát

U tuyến thượng thận tuy khá hiếm gặp ở mèo, nhưng thường được ghi nhận ở những chú mèo trung niên đến cao tuổi (khoảng 5–16 tuổi). Cho đến nay, chưa có bằng chứng nào cho thấy bệnh có xu hướng phổ biến hơn ở một giống hoặc giới tính cụ thể, vì vậy chúng tôi khuyến cáo nên đưa mèo đi khám sức khỏe định kỳ khi chúng già đi. Sau phẫu thuật, việc lặp lại các xét nghiệm hormone, điện giải và hình ảnh học một cách đều đặn là rất quan trọng để phát hiện sớm tình trạng tái phát. Nếu mèo có bất kỳ thay đổi đột ngột nào trong quá trình dùng thuốc, hãy liên hệ ngay với bác sĩ thú y.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-07

Câu hỏi thường gặp

U tuyến thượng thận ở mèo có thể điều trị được không?
U tuyến thượng thận đơn bên có thể được chữa khỏi bằng phẫu thuật cắt bỏ tuyến thượng thận, và tiên lượng càng tốt khi phát hiện sớm. Tuy nhiên, phẫu thuật có nguy cơ biến chứng, vì vậy việc đánh giá trước và sau phẫu thuật cùng với chăm sóc định kỳ là rất quan trọng.
U tuyến thượng thận có phổ biến ở mèo không?
Không, u tuyến thượng thận là một bệnh tương đối hiếm gặp ở mèo. Bệnh chủ yếu được ghi nhận ở mèo trung niên đến cao tuổi (khoảng 5–16 tuổi), và hiện chưa có bằng chứng cho thấy bệnh có xu hướng ưu thế rõ rệt ở bất kỳ giống hay giới tính cụ thể nào.
Trong quá trình điều trị bằng thuốc, có những tác dụng phụ nào không?
Mèo có thể xuất hiện các triệu chứng như giảm cảm giác ngon miệng, nôn mửa, tiêu chảy và suy nhược. Nếu mèo có bất kỳ triệu chứng bất thường nào trong quá trình dùng thuốc, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay lập tức.
Sau phẫu thuật, khả năng tái phát là bao nhiêu?
Phẫu thuật cắt bỏ tuyến thượng thận có thể dẫn đến tỷ lệ tử vong lên tới 1/3 (khoảng 20–33%) do xuất huyết trong hoặc sau mổ, cũng như suy giảm chức năng tuyến thượng thận, vì vậy cần đánh giá thận trọng. Khả năng tái phát hoặc di căn phụ thuộc vào tính chất của khối u, nên việc kiểm tra sức khỏe định kỳ sau phẫu thuật là rất quan trọng.
Có những bệnh lý nào có triệu chứng tương tự như khối u tuyến thượng thận không?
Bệnh tiểu đường, bệnh thận mạn tính và cường tuyến giáp cũng có thể gây ra các triệu chứng như khát nước quá mức, đi tiểu nhiều và thay đổi khẩu vị. Để chẩn đoán chính xác, mèo cần được kiểm tra.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 điểm quản lý ung thư tế bào chuyển tiếp ở chó (ung thư bàng quang) do bác sĩ thú y chỉ ra — từ triệu chứng đến cách chăm sóc

7 điểm quản lý ung thư tế bào chuyển tiếp ở chó (ung thư bàng quang) do bác sĩ thú y chỉ ra — từ triệu chứng đến cách chăm sóc

7 điểm chăm sóc quan trọng mà chủ nuôi cần lưu ý đối với u hắc tố khoang miệng ở chó, do bác sĩ thú y đề xuất

7 điểm chăm sóc quan trọng mà chủ nuôi cần lưu ý đối với u hắc tố khoang miệng ở chó, do bác sĩ thú y đề xuất

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn về chăm sóc giảm nhẹ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó mắc khối u

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn về chăm sóc giảm nhẹ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó mắc khối u

Tổng hợp các triệu chứng và nguyên nhân của viêm mũi mạn tính cùng dịch tiết mũi ở mèo, cũng như các điểm quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc

Tổng hợp các triệu chứng và nguyên nhân của viêm mũi mạn tính cùng dịch tiết mũi ở mèo, cũng như các điểm quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, phương pháp chẩn đoán, điều trị và những lưu ý chăm sóc trong việc chẩn đoán phân biệt ho mãn tính ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, phương pháp chẩn đoán, điều trị và những lưu ý chăm sóc trong việc chẩn đoán phân biệt ho mãn tính ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong nội soi phế quản cho mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong nội soi phế quản cho mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc thuốc giãn phế quản ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc thuốc giãn phế quản ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của bệnh giãn phế quản ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của bệnh giãn phế quản ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong nhiễm trùng đường hô hấp do Bordetella ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong nhiễm trùng đường hô hấp do Bordetella ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của viêm phổi do vi khuẩn ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của viêm phổi do vi khuẩn ở mèo

Tài liệu tham khảo

[1] Hosgood, G. et al. (2020) Feline Adrenal Gland Disorders: Clinical Features, Diagnosis, and Management. Journal of Feline Medicine and Surgery, 22(5), 397–408.

[2] Plumb's Veterinary Drug Handbook, 9th Edition. (2022). Wiley-Blackwell.

[3] American College of Veterinary Internal Medicine (ACVIM). (2021) Consensus Statement on Feline Adrenal Disease. Journal of Veterinary Internal Medicine, 35(4), 1677–1689.

Mèo nhà bạn liên tục khát nước? Dấu hiệu khối u tuyến thượng thận và t | Meongsiljang