Thích

Chia sẻ

Nếu chó nhà bạn liên tục run rẩy và co giật — Triệu chứng và phương pháp điều trị hạ canxi máu do suy tuyến cận giáp

Nội tiếtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh suy tuyến cận giáp ở chó là một rối loạn nội tiết xảy ra khi các tuyến cận giáp, đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa canxi, bị tổn thương, dẫn đến các triệu chứng như co giật, cứng cơ và thay đổi hành vi. Việc chẩn đoán và điều trị sớm là rất quan trọng.

Bệnh suy tuyến cận giáp ở chó là gì?

Hình ảnh y khoa nhấn mạnh tuyến cận giáp nằm ở vùng cổ của chó

Bệnh suy tuyến cận giáp ở chó là một rối loạn nội tiết xảy ra khi chức năng của tuyến cận giáp – cơ quan điều hòa cân bằng giữa canxi và photpho – suy giảm. Tình trạng này khiến nồng độ canxi trong máu giảm đột ngột, dẫn đến hệ thần kinh cơ trở nên quá nhạy cảm, gây ra các triệu chứng như co giật hoặc cứng cơ. Bệnh thường có thể khởi phát sau phẫu thuật, do tổn thương tự miễn dịch hoặc các yếu tố di truyền. Canxi không chỉ thiết yếu cho sức khỏe xương mà còn đóng vai trò quan trọng trong dẫn truyền thần kinh và co cơ; do đó, tình trạng thiếu hụt có thể đe dọa tính mạng. Chẩn đoán sớm và chăm sóc liên tục là chìa khóa then chốt để điều trị thành công. Mặc dù bệnh này có thể khó chữa khỏi hoàn toàn, nhưng với phác đồ điều trị phù hợp, chó vẫn có thể duy trì chất lượng cuộc sống tốt.

Nguyên nhân chính là gì?

Nguyên nhân phổ biến nhất gây suy tuyến cận giáp ở chó là tình trạng tự phát (tự miễn), khi các tế bào lympho xâm nhập vào tuyến cận giáp khiến hệ miễn dịch tấn công và làm tổn thương mô. Nguyên nhân thứ hai thường gặp là phẫu thuật vùng cổ, đặc biệt là quá trình cắt bỏ tuyến giáp hoặc loại bỏ khối u, có thể vô tình làm tổn thương tuyến cận giáp hoặc cắt đứt nguồn cung cấp máu; trong những trường hợp này, suy giảm chức năng có thể là tạm thời hoặc vĩnh viễn. Ngoài ra, các bệnh lý di căn hoặc chấn thương cũng có thể là nguyên nhân gây tổn thương tuyến cận giáp. Trường hợp tuyến cận giáp không hình thành ngay từ khi sinh ra là rất hiếm. Việc xác định chính xác nguyên nhân đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch điều trị, do đó cần theo dõi sát sao các dấu hiệu của suy tuyến cận giáp, đặc biệt là sau khi phẫu thuật vùng cổ.

Hình ảnh phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp trong khi bảo vệ tuyến cận giáp

Các triệu chứng và dấu hiệu chính là gì?

Các triệu chứng của bệnh suy tuyến cận giáp ở chó thường liên quan đến tình trạng kích thích thần kinh cơ do thiếu hụt canxi. Ban đầu, bệnh khởi phát với những cơn co giật nhẹ, từng đợt ở các nhóm cơ riêng lẻ (co cơ sợi) và run rẩy, sau đó có thể tiến triển thành cứng toàn thân (tetany). Cơ bắp trở nên cứng đờ, khiến cử động trở nên gượng gạo hoặc xuất hiện các bất thường trong đi lại. Chó cũng có thể biểu hiện sự uể oải, trạng thái tinh thần chậm chạp, teo cơ, suy nhược toàn thân và giảm cảm giác ngon miệng. Những phản ứng quá mẫn cảm thần kinh cơ này có thể tiến triển nhanh chóng, đòi hỏi sự can thiệp kịp thời. Nếu các triệu chứng tái phát hoặc nặng hơn, chúng có thể biểu hiện dưới dạng tương tự như co giật, do đó việc nhận biết sớm và đưa chó đến cơ sở thú y là bước đầu tiên quan trọng trong quá trình điều trị.

Hình ảnh chú chó biểu hiện tình trạng cứng cơ và run rẩy

Các triệu chứng cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó bị co giật lặp đi lặp lại, hoặc cơ bắp cứng đờ (co cứng toàn thân, chứng tetani) khiến không thể cử động, cần đưa đến bệnh viện ngay lập tức. Đây là tình trạng nồng độ canxi trong máu giảm rất thấp, khiến các dây thần kinh và cơ bắp bị kích thích quá mức, có thể đe dọa tính mạng. Nếu không được điều trị khẩn cấp, các triệu chứng có thể nhanh chóng trở nên nghiêm trọng hơn, vì vậy cần đưa chó đến bác sĩ thú y để được xử trí kịp thời.

Phương pháp chẩn đoán chính xác là gì?

Bệnh suy tuyến cận giáp được chẩn đoán thông qua xét nghiệm máu. Phần lớn các trường hợp cho thấy nồng độ canxi toàn phần trong huyết thanh giảm rõ rệt (hạ canxi máu) và nồng độ phốt pho tăng cao (tăng phốt pho máu); nếu chức năng thận (ure và creatinine trong máu) bình thường, điều này gợi ý suy tuyến cận giáp nguyên phát. Nếu nồng độ hormone tuyến cận giáp (PTH) đo cùng lúc thấp không phù hợp trong tình trạng hạ canxi máu, có thể chẩn đoán suy chức năng tuyến cận giáp. Xét nghiệm PTH đã được kiểm chứng và sử dụng trên chó. Khi cần thiết, siêu âm vùng cổ sau cũng được thực hiện để đánh giá tình trạng của tuyến cận giáp. Nhiều xét nghiệm được tiến hành song song để phân biệt với các bệnh lý khác có triệu chứng tương tự, vì chẩn đoán chính xác là nền tảng để xây dựng kế hoạch điều trị.

Hình ảnh lấy máu của chó và kết quả xét nghiệm cho thấy mức canxi thấp

Phương pháp điều trị và chăm sóc theo từng giai đoạn

Điều trị suy tuyến cận giáp chủ yếu dựa vào việc bổ sung canxi và vitamin D đều đặn. Giai đoạn đầu, bác sĩ thú y sẽ truyền tĩnh mạch để nhanh chóng phục hồi nồng độ canxi, sau đó chuyển sang dùng thuốc đường uống. Liều lượng sẽ được điều chỉnh dựa trên cân nặng và kết quả xét nghiệm máu của chó; việc dùng quá liều có thể gây ra tác dụng phụ. Cần theo dõi nồng độ canxi thông qua các xét nghiệm máu định kỳ. Vì quá trình điều trị có thể kéo dài suốt đời, việc cùng gia đình xây dựng kế hoạch chăm sóc là rất quan trọng. Nếu ngừng bổ sung đột ngột, các triệu chứng có thể tái phát.

Hình ảnh chó được tiêm canxi và cảnh theo dõi nồng độ canxi trong máu

Các điểm cần lưu ý khi chăm sóc chó tại nhà

Bạn nên cho chó uống bổ sung canxi đúng giờ. Uống cùng bữa ăn sẽ giúp tăng khả năng hấp thu. Hãy tránh những căng thẳng đột ngột và vận động quá sức, đồng thời duy trì môi trường sống ổn định. Vì nồng độ canxi có thể không ổn định, bạn cần duy trì lịch tái khám định kỳ tại phòng khám và liên hệ ngay nếu thấy bất kỳ triệu chứng bất thường nào. Việc ghi chép nhật ký dùng thuốc sẽ rất hữu ích. Điều quan trọng là tất cả thành viên trong gia đình đều hiểu và phối hợp trong phương pháp chăm sóc. Khám sức khỏe định kỳ và giao tiếp thường xuyên chính là chìa khóa để duy trì sức khỏe lâu dài cho thú cưng.

Hình ảnh chú chó đang nghỉ ngơi trong môi trường yên tĩnh, ổn định.

Phòng ngừa tái phát và lưu ý theo giống chó

Bệnh suy tuyến cận giáp có thể khiến nồng độ canxi trong máu giảm đột ngột và gây tái phát co giật nếu ngưng đột ngột các loại thuốc bổ sung, vì vậy việc theo dõi sát sao nồng độ canxi thông qua xét nghiệm máu định kỳ là rất cần thiết. Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh này là tổn thương tự phát (tự miễn), trong khi một số trường hợp khác xảy ra sau phẫu thuật vùng cổ. Tuy nhiên, dựa trên các bằng chứng thú y hiện có, việc khẳng định tính nhạy cảm di truyền ở một giống chó cụ thể còn gặp nhiều khó khăn, do đó bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để đánh giá nguyên nhân và lên kế hoạch chăm sóc dài hạn cho chó.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Bệnh suy tuyến cận giáp có thể điều trị được không?

Vâng, nếu chó được dùng bổ sung canxi và vitamin D (calcitriol) đều đặn, hầu hết sẽ có thể sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, việc chăm sóc liên tục là cần thiết.

Ngừng dùng thực phẩm bổ sung thì bệnh có thể tái phát không?

Vâng, nếu ngừng đột ngột việc dùng thực phẩm bổ sung, nồng độ canxi có thể giảm nhanh chóng, dẫn đến co giật. Cần điều chỉnh dần dần theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y.

Có thể điều trị bằng chế độ ăn uống không?

Chỉ dựa vào chế độ ăn uống thì rất khó để chữa trị hoàn toàn bệnh suy tuyến cận giáp. Việc bổ sung các loại thuốc là bắt buộc. Tuy nhiên, việc chọn loại thức ăn cân bằng giữa canxi và phốt pho có thể hỗ trợ điều trị.

Bệnh này có thể do di truyền không?

Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh này được cho là do tổn thương tự phát (tự miễn). Tuy nhiên, với các bằng chứng thú y hiện có, việc khẳng định tính nhạy cảm di truyền ở một giống chó cụ thể là khá khó khăn, vì vậy bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để có đánh giá chính xác về nguyên nhân.

Khi chó bị co giật, bạn nên làm gì?

Hãy liên hệ ngay với bác sĩ thú y. Hãy chuẩn bị sẵn sàng để chó có thể được cấp cứu nếu cần. Trong cơn co giật, hãy giữ cho chó ở trạng thái ổn định và dọn dẹp các vật dụng xung quanh.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 sản phẩm hỗ trợ quản lý thay đổi hormone ở chó sau khi triệt sản, theo lời khuyên của bác sĩ thú y

7 dấu hiệu và biện pháp chăm sóc bệnh suy giáp ở chó do bác sĩ thú y chỉ ra

7 dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về nhiễm toan ceton do tiểu đường ở chó — những triệu chứng không được bỏ qua

Nếu gàu của bé cưng di chuyển — Tổng hợp triệu chứng, lây lan và điều trị ve Cheyletiella

Tại sao mèo nhà tôi chỉ gãi mặt — Nguyên nhân và thời điểm điều trị bệnh ghẻ Notoedres

Nếu chó của bạn đột nhiên đi khập khiễng — Triệu chứng nhiễm ve gây bệnh Lyme và cách phòng ngừa

Hướng dẫn hoàn chỉnh về bệnh Ehrlichia ở chó

Nếu chó cưng bị phân lỏng·có máu — Triệu chứng nhiễm trùng Coccidia và thời điểm điều trị

Nhiễm giun đũa (Toxocara) ở chó và cách điều trị

Hướng dẫn toàn diện về bệnh Lyme ở chó do ve truyền

Tài liệu tham khảo

[1] Peterson ME, Kintzer PP, Hurvitz AI. Methimazole treatment of 262 cats with hyperthyroidism. J Vet Intern Med. 1988;2:150.

[2] Fox P, Peterson M, Broussard J. Electrocardiographic and radiographic changes in cats with hyperthyroidism. J Am Anim Hosp Assoc. 1998;35:27.

[3] Hill P, Warman S, Shawcross G. 100 Top Consultations in Small Animal General Practice. Blackwell Publishing Ltd, 2011.