Thích

Chia sẻ

Bụng chướng và nôn khan — Dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về bệnh giãn dạ dày và xoắn dạ dày (GDV) cùng cách phòng ngừa

Tiêu hóaCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Giãn và xoắn dạ dày (GDV) ở chó là một tình trạng cấp cứu đe dọa tính mạng, trong đó dạ dày bị phồng lên do khí và sau đó bị xoắn. Bài viết tổng hợp toàn diện các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị cũng như chăm sóc sau phẫu thuật.

Giãn và xoắn dạ dày ở chó là gì?

Bác sĩ thú y thăm khám một chú chó lớn bị sưng bụng do giãn và xoắn dạ dày

Bệnh giãn và xoắn dạ dày (GDV) ở chó là một tình trạng cấp cứu đe dọa tính mạng, xảy ra khi thức ăn và khí tích tụ quá mức trong dạ dày, khiến dạ dày xoay quanh trục và bị xoắn. Khi dạ dày xoắn, thực quản và phần ruột trên cũng bị cuốn theo, khiến nội dung dạ dày không thể thoát ra ngoài, đồng thời làm giảm lưu lượng máu đến thành dạ dày và nhanh chóng dẫn đến ứ huyết và xoắn lách. Bệnh giãn và xoắn dạ dày là một tình trạng cấp cứu tiến triển nhanh, trở nên nghiêm trọng hơn chỉ sau khi khởi phát, do đó cần xử trí kịp thời. Nếu thấy bụng chó sưng phồng rõ rệt và có dấu hiệu nôn khan (cố gắng nôn nhưng không có gì ra), điều quan trọng nhất là không nên theo dõi tại nhà mà cần đưa chó đến bệnh viện thú y cấp cứu ngay lập tức.

Tại sao chó lại bị giãn và xoắn dạ dày? Nguyên nhân chính

Nguyên nhân chính xác gây bệnh hiện vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn. Tuy nhiên, theo các giáo trình thú y, khả năng mắc bệnh sẽ tăng cao khi nhiều yếu tố nguy cơ cùng lúc xuất hiện.

Thể hình lồng ngực sâu và hẹp: Cấu trúc cơ thể với lồng ngực sâu và hẹp là yếu tố nguy cơ điển hình.

Vận động ngay sau bữa ăn: Vận động sau khi ăn có thể kích hoạt bệnh.

Ăn nhanh và nhiều trong một lần: Việc dạ dày bị lấp đầy đột ngột bởi thức ăn và nước trong thời gian ngắn là một yếu tố nguy cơ.

Cho ăn một lần duy nhất trong ngày: Chế độ cho ăn một lần mỗi ngày được xem là yếu tố nguy cơ.

Ăn từ bát đặt cao: Việc ăn từ bát thức ăn được đặt ở vị trí cao hơn mặt đất cũng có thể là yếu tố kích hoạt.

Căng thẳng: Căng thẳng cũng được đề cập như một yếu tố nguy cơ liên quan.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng của bệnh giãn dạ dày và xoắn dạ dày ở chó mà bạn không nên bỏ qua

Nếu các triệu chứng dưới đây xuất hiện cùng lúc hoặc tiến triển nhanh chóng, bạn cần đưa chó đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Phình to bụng đột ngột: Hai bên sườn phồng lên rõ rệt và phát ra âm thanh như tiếng trống khi gõ nhẹ.

Nôn khan, ọc mửa: Chó cố gắng nôn nhưng không có gì thải ra ngoài.

Chảy dãi quá mức: Chó chảy nhiều nước bọt do cảm thấy cực kỳ khó chịu.

Bồn chồn, không yên: Chó liên tục nằm xuống rồi đứng dậy hoặc liếm bụng không ngừng.

Thở nhanh, suy nhược: Áp lực ổ bụng tăng cao khiến chó khó thở.

Triệu chứng của bệnh giãn dạ dày và xoắn dạ dày ở chó lớn — bụng phồng và nôn khan

Nếu thấy các triệu chứng này, hãy đưa chó đến phòng cấp cứu ngay lập tức.

Nếu chó xuất hiện đồng thời triệu chứng nôn khan và bụng chướng, đây là tình trạng khẩn cấp không thể trì hoãn dù chỉ một giây. Nếu để lâu, lưu lượng máu đến thành dạ dày và lá lách sẽ bị tắc nghẽn, lượng máu tĩnh mạch trở về tim giảm khiến huyết áp tụt xuống và dẫn đến sốc. Dù là ban đêm hay khoảng cách xa, hãy đưa chó đến ngay bệnh viện thú y cấp cứu 24 giờ.

Tại phòng khám thú y, bác sĩ sẽ chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ thú y sẽ nhanh chóng xác định xem chó có bị giãn và xoắn dạ dày hay không thông qua khám lâm sàng và chụp X-quang ổ bụng. Nếu dạ dày bị xoắn, trên phim X-quang chụp nghiêng bên phải, môn vị sẽ bị đẩy lệch lên phía lưng, đồng thời quan sát thấy dấu hiệu phân ngăn (compartmentalization) khiến dạ dày trông như bị chia thành các khoang, cùng với kiểu phân bố khí khác thường so với bình thường. Để đánh giá xem chó có rơi vào trạng thái sốc hay không, bác sĩ cũng sẽ tiến hành xét nghiệm máu, đo huyết áp và kiểm tra điện tim (ECG). Trong trường hợp tình trạng sức khỏe không ổn định, việc chẩn đoán và xử trí sẽ được thực hiện đồng thời.

Phương pháp điều trị giãn và xoắn dạ dày — Cần phẫu thuật

Giãn và xoắn dạ dày thực sự là một tình trạng cấp cứu cần phẫu thuật. Chỉ trong trường hợp dạ dày không bị xoắn và chỉ có tình trạng giãn dạ dày đơn thuần ổn định, chúng ta mới cân nhắc điều trị bảo tồn; tuy nhiên, nếu có hiện tượng xoắn, nguyên tắc bắt buộc là phải phẫu thuật.

Giai đoạn 1 — Ổn định cấp cứu: Trước tiên, truyền dịch tĩnh mạch để điều chỉnh sốc và thực hiện giảm áp bằng cách hút khí tích tụ trong dạ dày.

Giai đoạn 2 — Phẫu thuật: Xoay dạ dày trở lại vị trí ban đầu và đồng thời thực hiện thủ thuật cố định dạ dày, tức là khâu dính thành dạ dày vào thành bụng để ngăn ngừa tái phát.

Giai đoạn 3 — Giám sát chuyên sâu: Trong vài ngày sau phẫu thuật, theo dõi sát sao tình trạng loạn nhịp tim (loạn nhịp thất) và hoại tử mô dạ dày bằng điện tâm đồ (ECG).

Đội phẫu thuật thú y đang tiến hành phẫu thuật khẩn cấp cho bệnh giãn và xoắn dạ dày

Sau phẫu thuật, tôi cần chăm sóc chó như thế nào tại nhà?

Sau khi xuất viện về nhà, vai trò của người chăm sóc là vô cùng quan trọng.

Cho ăn nhiều bữa nhỏ: Nguyên tắc cơ bản là chia nhỏ lượng thức ăn từ 2 bữa/ngày thành 3–4 bữa và cho chó ăn chậm rãi.

Nghỉ ngơi ít nhất 1 giờ sau ăn: Cần đảm bảo chó không chạy nhảy hoặc lăn lộn ngay sau khi ăn.

Xem xét điều chỉnh độ cao bát ăn: Một số nghiên cứu cho thấy bát ăn quá cao có thể làm tăng nguy cơ nuốt phải không khí. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi quyết định.

Theo dõi các dấu hiệu tái phát: Nếu chó xuất hiện lại triệu chứng nôn khan hoặc bụng chướng, cần đưa đến phòng khám ngay lập tức.

Chủ nuôi chăm sóc chó lớn bằng cách cho ăn từng ít một sau phẫu thuật

Hãy đặc biệt lưu ý với giống chó này.

Bệnh giãn và xoắn dạ dày đặc biệt hay gặp ở những chú chó lớn có thân hình ngực sâu và hẹp. Các giáo trình thú y cũng chỉ ra rằng cấu trúc ngực sâu và hẹp là yếu tố nguy cơ chính. Những giống chó lớn có ngực sâu như German Shepherd (Chó chăn cừu Đức), Great Dane (Chó đại khuyển), Irish Wolfhound (Chó săn sói Ai-len), Labrador Retriever (Chó tìm mồi Labrador), Saint Bernard (Chó Thánh Bernard) và Alaskan Malamute (Chó kéo xe Alaska) thường được nêu làm ví dụ điển hình. Nếu bạn đang nuôi một chú chó có thể hình như vậy, việc chăm sóc chế độ ăn uống và theo dõi các triệu chứng một cách thường xuyên là rất quan trọng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-28

Câu hỏi thường gặp

Làm sao để phân biệt giữa bệnh giãn dạ dày tích khí và tình trạng đầy hơi đơn thuần?

Trường hợp chó bị đầy hơi đơn thuần, tình trạng sẽ tự cải thiện theo thời gian thông qua việc ợ hơi hoặc xì hơi. Ngược lại, với bệnh giãn dạ dày tích khí, chó sẽ cố gắng nôn nhưng không nôn ra được gì, đồng thời bụng ngày càng phồng lên và cứng dần. Nếu nghi ngờ mắc bệnh, tuyệt đối không theo dõi tại nhà mà cần đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức.

Sau phẫu thuật, bệnh có thể tái phát không?

Việc thực hiện thêm thủ thuật cố định dạ dày (gắn dạ dày vào thành bụng) sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ tái phát. Bạn nên hỏi kỹ bác sĩ thú y về phương pháp phẫu thuật đã được áp dụng.

Để phòng ngừa, chủ nuôi có thể làm những gì?

Bạn nên chia nhỏ bữa ăn cho chó và tránh để chúng vận động mạnh sau khi ăn. Đối với những giống chó có nguy cơ cao, bác sĩ thú y có thể đề nghị phẫu thuật cố định dạ dày để phòng ngừa, vì vậy hãy tham khảo ý kiến bác sĩ nhé.

Nếu các triệu chứng xuất hiện vào lúc nửa đêm thì phải làm sao?

Giãn và xoắn dạ dày (GDV) là tình trạng cấp cứu khẩn cấp, ngay cả vào lúc rạng sáng. Hãy tìm trước các phòng khám thú y cấp cứu 24 giờ gần nhà và đưa chó đến ngay khi xuất hiện triệu chứng. Trong lúc di chuyển, hãy gọi điện cho bệnh viện để yêu cầu chuẩn bị sẵn sàng trước khi đến, giúp chó được xử trí nhanh hơn.

Nếu không phẫu thuật thì sẽ ra sao?

Không phẫu thuật thì rất khó hồi phục. Khi giãn và xoắn dạ dày tiến triển, lưu lượng máu đến thành dạ dày và lách bị tắc nghẽn, lượng máu tĩnh mạch trở về tim giảm khiến huyết áp tụt, dẫn đến sốc, suy sụp tim mạch và suy đa tạng. Phẫu thuật nhanh chóng là biện pháp điều trị then chốt.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Mèo già nhà tôi biếng ăn — Hướng dẫn chọn thức ăn cho mèo khó tiêu hóa

Bảng xếp hạng thức ăn trên internet, cứ tin là được sao? — Tiêu chí lựa chọn thực sự theo lời bác sĩ thú y 2026

Royal Canin vs Hill's vs Purina vs Orijen — Thương hiệu nào phù hợp với bé cưng theo lời bác sĩ thú y?

Thuốc tim cho chó: Thuốc ức chế ACE — Hiệu quả, tác dụng phụ và lưu ý quản lý dùng thuốc

X quang ngực mèo: kích thước tim — phì đại tim, chẩn đoán và điều trị

Mèo nhà cứ bị sốt — Nguyên nhân viêm nội tâm mạc và thời điểm điều trị

Khi mèo đột nhiên mất thị lực — Nguyên nhân bệnh tim tăng huyết áp và thời điểm đến phòng khám

Xét nghiệm gen HCM ở mèo toàn tập — Cách phát hiện sớm khi chưa có triệu chứng

Mèo đột ngột liệt hai chân sau — Dấu hiệu cảnh báo và thời điểm cấp cứu thuyên tắc huyết khối động mạch chủ

Mèo bị bệnh tim, vận động bao nhiêu là đủ — Giới hạn vận động và các điểm quản lý sinh hoạt an toàn hàng ngày

Tài liệu tham khảo

[1] Shawcross G. The dog with gastric dilatation and volvulus. In: 100 Top Consultations in Small Animal General Practice. Wiley-Blackwell.

[2] The Veterinary Workbook of Small Animal Clinical Cases. Case 25: The Vomiting Dog. Wiley-Blackwell.

[3] Schaer M (ed). Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed. CRC Press, 2022.

[4] Advanced Monitoring for Small Animal Emergency and Critical Care, 2nd Ed. Wiley-Blackwell.

[5] The Dog Care Handbook: Things I Wish My Vet Had Told Me. 2024.