Thích

Chia sẻ

강아지 요관 결석·요관 폐색 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Chó nhà tôi đột nhiên không tiểu được — Dấu hiệu cảnh báo sỏi niệu quản, tắc nghẽn niệu quản và điều trị

ThậnCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Sỏi niệu quản và tắc nghẽn niệu quản ở chó là tình trạng niệu quản bị sỏi chặn lại khiến việc thải nước tiểu trở nên khó khăn, có thể dẫn đến đau cấp tính và tổn thương thận. Chẩn đoán và điều trị sớm rất quan trọng.

Sỏi niệu quản và tắc nghẽn niệu quản ở chó là gì?

Hình ảnh giải phẫu học cho thấy vị trí sỏi niệu quản ở chó

Sỏi niệu quản và tắc nghẽn niệu quản ở chó là tình trạng nước tiểu được tạo ra từ thận đi qua niệu quản xuống bàng quang bị chặn lại do sỏi, khiến nước tiểu không thể thoát ra được. Tình trạng này gây đau cấp tính và có thể làm thận chịu áp lực dẫn đến tổn thương. Đặc biệt, khi sỏi chặn hoàn toàn niệu quản, nước tiểu không thoát được khiến thận sưng phồng, gọi là 'tắc nghẽn niệu quản'. Đây là tình trạng có thể đe dọa tính mạng, vì vậy chẩn đoán và điều trị sớm rất quan trọng. Triệu chứng biểu hiện khác nhau tùy theo kích thước và vị trí của sỏi, và trong giai đoạn đầu có thể chỉ xuất hiện các triệu chứng nhẹ nên cần chú ý quan sát. Khuyến nghị khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm.

Những nguyên nhân chính gây sỏi niệu quản là gì?

Sỏi niệu quản ở chó hình thành khi một số chất trong nước tiểu bị bão hòa quá mức và kết tinh, rồi kết tụ lại và phát triển thành sỏi. Quá trình hình thành sỏi là quá trình đa yếu tố, do nhiều yếu tố cùng tác động. - Uống không đủ nước: Khi không uống đủ nước, nước tiểu bị cô đặc, chất tan bão hòa quá mức và thúc đẩy hình thành sỏi. - Thay đổi pH nước tiểu: Nước tiểu có tính axit thúc đẩy hình thành sỏi calcium oxalate, nước tiểu có tính kiềm thúc đẩy hình thành sỏi struvite. - Yếu tố chế độ ăn: Protein và các chất khác tạo thành chất nền của sỏi, và cân bằng khoáng chất cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành sỏi. - Nhiễm trùng đường tiết niệu: Vi khuẩn có enzyme urease làm kiềm hóa nước tiểu, có thể ảnh hưởng đến việc hình thành sỏi struvite. - Yếu tố di truyền và giống chó: Một số giống chó có xu hướng dễ bị loại sỏi nhất định hơn. - Rối loạn chuyển hóa và nội tiết: Các tình trạng ảnh hưởng đến chuyển hóa khoáng chất như tăng canxi máu có thể làm tăng nguy cơ sỏi canxi. Do các yếu tố này cùng tác động phức tạp nên cần quản lý lối sống để phòng ngừa.

Tầm quan trọng của việc bổ sung nước cho chó

Nhận biết các triệu chứng và dấu hiệu chính

Các triệu chứng chính của sỏi niệu quản và tắc nghẽn niệu quản ở chó như sau. Điển hình là đau bụng, nôn mửa, chán ăn, phản ứng đau khi đi tiểu, lượng nước tiểu giảm, mệt mỏi hoặc kiệt sức. Tuy nhiên, nếu chỉ một bên niệu quản bị tắc thì có thể không có triệu chứng rõ ràng, vì vậy khi xuất hiện đau đột ngột và giảm cử động cần đến bệnh viện ngay.

Đau bụng: Chó đột ngột co rúm lại hoặc phản ứng khi sờ vào bụng.

Nôn mửa: Có thể xuất hiện cùng với chứng tăng nitơ máu do chức năng thận suy giảm và các chất thải tích tụ vì tắc nghẽn.

Khó tiểu: Chó rặn khi đi tiểu hoặc hoàn toàn không tiểu được.

Mất cảm giác thèm ăn: Chó không ăn do đau và tình trạng toàn thân xấu đi.

Mệt mỏi và kiệt sức: Chó nằm im không cử động hoặc trong trường hợp nặng có thể ngã xuống.

Triệu chứng nghi ngờ tắc nghẽn niệu quản ở chó: đau bụng, không cử động

Tình huống khẩn cấp cần đến bệnh viện ngay lập tức

Khi chó hoàn toàn không tiểu được và đau bụng dữ dội, tổn thương thận có thể tiến triển rất nhanh. Đây là tình trạng có thể đe dọa tính mạng, vì vậy cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay lập tức và việc đến bệnh viện là bắt buộc.

Phương pháp kiểm tra để chẩn đoán chính xác

Sỏi niệu quản và tắc nghẽn niệu quản ở chó được chẩn đoán chính xác bằng cách kết hợp nhiều phương pháp kiểm tra. Hầu hết các loại sỏi không thể phát hiện chỉ qua khám lâm sàng, vì vậy chẩn đoán hình ảnh là bắt buộc. - Siêu âm: Rất hữu ích trong chẩn đoán tắc nghẽn niệu quản vì có thể kiểm tra tình trạng giãn niệu quản và giãn bể thận (ứ nước thận). - Chụp X-quang: Hữu ích để xác định vị trí và hình dạng sỏi; một số sỏi hiện trên tia X nhưng cũng có trường hợp không hiện trên tia X, tương tự như cục máu đông. - Xét nghiệm nước tiểu: Có thể phát hiện các bất thường như độ đậm đặc, pH, máu, bạch cầu và kiểm tra xem có nhiễm trùng đường tiết niệu kèm theo không. - Xét nghiệm máu: Đánh giá các chỉ số chức năng thận như creatinine và BUN, cũng như tình trạng tăng nitơ máu và tăng kali máu. - Chẩn đoán hình ảnh bổ sung: Trong các trường hợp phức tạp có thể xem xét chụp cản quang, nhưng cần thận trọng khi sử dụng thuốc cản quang tĩnh mạch ở bệnh nhân có tăng nitơ máu. Kết hợp tổng thể các xét nghiệm này giúp đưa ra chẩn đoán chính xác và lập kế hoạch điều trị.

Sỏi niệu quản ở chó được phát hiện qua siêu âm

Phương pháp điều trị và cách tiếp cận theo từng bước

Điều trị phụ thuộc vào kích thước và vị trí sỏi cũng như tình trạng của chó. Dùng thuốc để giảm đau, truyền dịch để hỗ trợ sản xuất nước tiểu; nếu có tắc nghẽn hoặc sỏi lớn thì cần phẫu thuật để lấy sỏi. Một số loại sỏi có thể thử hòa tan bằng thuốc, nhưng ở chó đực có nguy cơ tắc nghẽn niệu đạo trong quá trình hòa tan nên cần tiếp cận thận trọng.

Giảm đau: Dùng thuốc giảm đau để giảm đau cấp tính.

Bổ sung dịch: Truyền dịch tĩnh mạch để hỗ trợ lưu lượng máu đến thận và sản xuất nước tiểu, nhưng cần tránh quá tải dịch do truyền quá nhiều.

Lấy sỏi: Nếu có tắc nghẽn, lấy sỏi bằng phẫu thuật hoặc các phương pháp khác.

Kiểm soát nhiễm trùng: Nếu kèm theo nhiễm trùng đường tiết niệu thì điều trị đồng thời bằng kháng sinh.

Ngăn ngừa tái phát: Quản lý pH nước tiểu và các yếu tố khác phù hợp với loại sỏi để giảm tái phát.

Phẫu thuật nội soi để lấy sỏi niệu quản ở chó

Điểm quản lý và hồi phục tại nhà

Sau điều trị, cần khuyến khích chó uống đủ nước và điều chỉnh chế độ ăn để ngăn ngừa sỏi tái phát. Cho chó ăn thức ăn đặc biệt do bác sĩ thú y khuyến nghị và theo dõi liên tục tình trạng đi tiểu. Ngoài ra, nếu đau kéo dài hoặc nôn mửa lặp đi lặp lại thì cần đến bệnh viện ngay.

Đảm bảo uống đủ nước: Đặt bát nước ở nhiều nơi và luôn có nước sẵn.

Cho ăn thức ăn đặc biệt: Điều chỉnh chế độ ăn với thức ăn do bác sĩ thú y khuyến nghị.

Theo dõi việc đi tiểu: Ghi lại số lần chó đi tiểu mỗi ngày.

Kiểm tra phản ứng đau: Quan sát kỹ xem có thay đổi trong cử động hoặc tư thế không.

Tuân thủ dùng thuốc: Không bỏ lỡ lịch dùng thuốc.

Thiết bị cung cấp nước giúp chó uống đủ nước

Ngăn ngừa tái phát và lưu ý theo giống chó

Một số giống chó được biết đến là dễ bị loại sỏi đường tiết niệu nhất định hơn. Sách giáo khoa cũng ghi nhận nhiều loại sỏi liên quan đến từng giống chó, vì vậy nên trao đổi với bác sĩ thú y để kiểm tra nguy cơ theo giống của chó bạn. Cần giảm tái phát thông qua kiểm tra định kỳ và quản lý chế độ ăn cùng lượng nước uống, đồng thời lập kế hoạch quản lý lâu dài cùng với bác sĩ thú y.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-05

Các câu hỏi thường gặp

Sỏi niệu quản có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Sau khi lấy sỏi ra, nếu được chăm sóc và điều chỉnh chế độ ăn đúng cách, hầu hết các trường hợp có thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, do có nguy cơ tái phát nên cần quản lý lâu dài.

Nếu sỏi nhỏ, có thể tự đào thải không?

Sỏi nhỏ có thể tự đào thải nhờ uống nhiều nước và dùng thuốc, nhưng nếu đau nhiều hoặc bị tắc nghẽn thì cần điều trị ngay.

Bác sĩ thú y phát hiện sỏi nhưng có thể không cần phẫu thuật không?

Nếu sỏi nhỏ, không gây tắc nghẽn và không đau thì có thể xử lý bằng điều trị thuốc và theo dõi. Tuy nhiên, cần kiểm tra nhanh chóng nếu tình trạng thay đổi.

Chỉ điều chỉnh chế độ ăn có thể ngăn ngừa sỏi không?

Điều chỉnh chế độ ăn rất hiệu quả trong việc ngăn ngừa tái phát sỏi, nhưng các yếu tố di truyền hoặc bệnh nền cần được quản lý tại bệnh viện. Cần có cách tiếp cận toàn diện.

Chó có thể bị tắc nghẽn niệu quản lại sau khi đã trải qua lần trước không?

Có khả năng tái phát. Kiểm tra định kỳ và hợp tác với bác sĩ thú y là quan trọng, và quản lý chế độ ăn cùng lượng nước uống là yếu tố then chốt.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 loại thức ăn kê đơn dành cho mèo bị suy thận mạn tính — Điều chỉnh protein theo từng giai đoạn

Top 5 thực phẩm bổ sung thận cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Tổng hợp những loại thức ăn trị liệu cho mèo bị bệnh thận được đánh giá cao nhất và các tiêu chí lựa chọn

Tổng quan toàn diện về siêu âm gan ở chó — Khi nào cần thực hiện và cách đọc kết quả

Chó nhà tôi bị bệnh gan thì nên cho ăn gì? — Nguyên tắc và lưu ý khi sử dụng chế độ ăn hỗ trợ chức năng gan

Chỉ số gan của chó kém có nguy hiểm không? — Khả năng hồi phục và cách chăm sóc qua các chỉ số tiên lượng

Gan của chó nhà tôi bị u? — Từ triệu chứng nguyên phát và di căn đến chẩn đoán và điều trị

Nếu chó của bạn thường xuyên bị bầm tím — Dấu hiệu cảnh báo và chẩn đoán rối loạn đông máu do bệnh gan

Chó nhà bạn cứ lờ đờ và sốt mãi — dấu hiệu áp xe gan và thời điểm đến phòng khám

Chó uể oải sau khi uống thuốc — Triệu chứng tổn thương gan do thuốc và độc tố, thời điểm cấp cứu

Tài liệu tham khảo

[1] Sparkes AH, Caney S, Chalhoub S, et al. Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed. Wiley-Blackwell, 2019.

[2] Notes on Canine Internal Medicine, 4th Ed. Wiley-Blackwell, 2020.

[3] Englar RE. Common clinical presentations in dogs and cats. Hoboken, NJ: Wiley/Blackwell, 2019.