Thích
Chia sẻ
멍실장
강아지 각막 색소침착 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Khi đồng tử của chó chuyển sang màu đen — Nguyên nhân gây lắng đọng sắc tố giác mạc và các dấu hiệu cảnh báo suy giảm thị lực

Sức khỏe mắtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Sắc tố lắng đọng trên giác mạc ở chó là tình trạng xuất hiện các đốm đen hoặc nâu trên mắt, với nguyên nhân chính là yếu tố di truyền và tuổi tác. Việc phát hiện sớm và kiểm tra định kỳ rất quan trọng.

Sắc tố lắng đọng giác mạc ở chó là một bệnh di truyền gây ra các đốm đen trên mắt.

Trạng thái có sự lắng đọng sắc tố trên giác mạc của mắt chó
Bệnh lắng đọng sắc tố giác mạc (viêm giác mạc sắc tố) ở chó là tình trạng sắc tố màu nâu dần tích tụ trên bề mặt giác mạc và kết mạc, biểu hiện dưới dạng các đám mờ màu nâu, có thể mịn hoặc không đều. Đây không phải là một bệnh lý đơn thuần do một gen gây ra, mà là kết quả của nhiều yếu tố phối hợp, bao gồm cấu trúc mí mắt không che phủ đủ mắt (tiếp xúc với môi trường ngoài), viêm giác mạc mạn tính hoặc nặng, bất thường về số lượng và chất lượng màng nước mắt, các kích thích mạn tính như lông mi hoặc lông mi dị vị, cùng với yếu tố di truyền. Bệnh thường gặp ở các giống chó như Pug. Ở giai đoạn đầu, chỉ xuất hiện những đốm sắc tố nhỏ, nhưng theo thời gian, vùng lắng đọng có thể lan rộng dần. - Nhiều yếu tố góp phần: Cấu trúc mí mắt hở, viêm giác mạc mạn tính, bất thường màng nước mắt, kích thích do lông mi và yếu tố di truyền cùng lúc tác động. - Diễn tiến bệnh: Khác nhau tùy từng cá thể, đôi khi đi kèm với viêm giác mạc do tăng sinh mạch máu mới. - Giai đoạn không triệu chứng: Giai đoạn đầu thường không gây khó chịu rõ rệt, nên chủ nuôi dễ bỏ qua; do đó, cần theo dõi định kỳ.

Các nguyên nhân chính bao gồm yếu tố di truyền, tuổi tác và cả tình trạng viêm nhiễm.

Các yếu tố góp phần gây lắng đọng sắc tố giác mạc ở chó không chỉ có một, mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố. Cấu trúc mí mắt không che phủ hoàn toàn giác mạc (thường gặp ở các giống chó đầu ngắn, dễ bị lộ giác mạc), viêm giác mạc mãn tính hoặc nặng, bất thường về lượng và chất của màng nước mắt (như viêm giác mạc kết mạc khô), kích thích mãn tính do lông mi hoặc lông mi dị vị, cùng với yếu tố di truyền là những nguyên nhân điển hình. Tình trạng này thường được quan sát thấy ở một số giống chó như Pug. - Yếu tố cấu trúc: Nếu mí mắt không khép kín đủ, giác mạc sẽ bị phơi nhiễm mãn tính, có thể thúc đẩy quá trình lắng đọng sắc tố. - Kích thích mãn tính: Lông mi hoặc lông mi dị vị có thể liên tục kích thích giác mạc. - Ảnh hưởng của viêm: Viêm giác mạc mãn tính hoặc nặng có thể ảnh hưởng đến sự lắng đọng sắc tố. - Yếu tố di truyền: Một số giống chó có khuynh hướng di truyền, do đó việc quan sát sớm sẽ mang lại lợi ích.
Khung cảnh kiểm tra mắt của chó Cairn Terrier

Triệu chứng chính bao gồm xuất hiện các đốm đen trên mắt và có thể kèm theo suy giảm thị lực.

Triệu chứng chính của tình trạng lắng đọng sắc tố trên giác mạc ở chó là sự xuất hiện các vùng đục màu nâu, có bề mặt nhẵn hoặc không đều, trên giác mạc. Phạm vi lắng đọng rất đa dạng; ban đầu thường hẹp nhưng có thể lan rộng dần theo thời gian. Tình trạng này đôi khi đi kèm với viêm giác mạc có tân tạo mạch máu, và trong những trường hợp nặng, nó có thể che khuất tầm nhìn, dẫn đến suy giảm thị lực hoặc mù lòa chức năng. - Tiến triển của sắc tố: Vùng đục màu nâu mở rộng dần theo thời gian, có thể làm giảm độ trong suốt của giác mạc. - Thay đổi về thị lực: Nếu vùng lắng đọng phủ rộng ở trung tâm giác mạc, lượng ánh sáng truyền qua sẽ giảm, ảnh hưởng đến thị lực. - Kèm theo viêm: Khi xuất hiện tân tạo mạch và viêm, mắt có thể bị đỏ hoặc trông khó chịu. - Phát hiện sớm: Cần quan sát ngay từ khi triệu chứng còn nhẹ và đưa chó đến bệnh viện thú y ngay lập tức nếu thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
Mắt của chó có sự lắng đọng sắc tố tiến triển trên giác mạc

Nếu thị lực suy giảm nghiêm trọng hoặc mắt bị đỏ, cần đưa chó đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Nếu tình trạng tăng sắc tố tiến triển nhanh, hoặc xuất hiện các triệu chứng như đỏ mắt, hình thành mạch máu mới trên giác mạc và suy giảm thị lực, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay lập tức. Nguyên nhân là vì tăng sắc tố có thể đi kèm với các bệnh lý khác như glaucoma (glaucoma sắc tố) hoặc viêm giác mạc. Vì glaucoma làm tăng áp lực nội nhãn, việc chẩn đoán sớm và đánh giá áp lực nội nhãn đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo tồn thị lực.

Chẩn đoán được thực hiện thông qua khám chuyên khoa mắt và đo nhãn áp.

Bệnh lắng đọng sắc tố giác mạc ở chó được chẩn đoán dựa trên các biểu hiện lâm sàng qua khám mắt. Bác sĩ sẽ quan sát trực tiếp phạm vi và vị trí của sự đục màu nâu, đồng thời thực hiện thêm các xét nghiệm bổ sung để phân biệt với các bệnh lý giác mạc khác. - Đo nhãn áp: Đo bằng thiết bị đo nhãn áp áp phẳng (applanation, Tono-Pen) hoặc đo nhãn áp nảy (rebound, Tono-Vet). Nhãn áp bình thường khoảng 15–25 mmHg. Việc này rất cần thiết để xác định có bị glaucoma do sắc tố hay không. - Nhuộm huỳnh quang: Dùng thuốc nhuộm fluorescein natri để kiểm tra xem có kèm theo tổn thương biểu mô giác mạc (loét) hay không. - Phân biệt bệnh lý: Vì lắng đọng sắc tố có thể chồng chéo với các bệnh lý giác mạc khác, việc phân biệt chính xác là nền tảng cho điều trị. - Khám chuyên khoa: Cần khám mắt chuyên sâu để đánh giá chính xác.
Hình ảnh bác sĩ thú y kiểm tra mắt chó bằng đèn khe

Việc điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân, và hầu như không có phương pháp dùng thuốc đặc hiệu nào.

Với tình trạng lắng đọng sắc tố giác mạc ở chó, chúng ta thường ưu tiên xử lý nguyên nhân gây ra hiện tượng này thay vì tìm kiếm loại thuốc trực tiếp loại bỏ sắc tố. Nếu sự lắng đọng sắc tố liên quan đến bệnh tăng nhãn áp (glaucoma) hoặc viêm giác mạc, thì cần điều trị đồng thời các bệnh lý nền này. - Kiểm soát nhãn áp: Nếu nhãn áp tăng cao do bệnh tăng nhãn áp sắc tố, cần dùng thuốc hoặc phẫu thuật để hạ nhãn áp. - Điều trị viêm: Nếu có kèm theo viêm giác mạc, hãy sử dụng thuốc chống viêm để làm dịu tình trạng viêm. - Khắc phục nguyên nhân: Nếu nguyên nhân là do cấu trúc mi mắt lộ ra ngoài hoặc lông mi gây kích ứng, có thể xem xét phẫu thuật chỉnh hình. - Mục tiêu điều trị: Chìa khóa là làm chậm tiến triển của bệnh và duy trì thị lực ở mức tốt nhất có thể.
Bác sĩ thú y nhỏ thuốc mắt cho chó

Chăm sóc tại nhà cần chú trọng việc kiểm tra mắt định kỳ và bảo vệ đôi mắt cho chó.

Quản lý tình trạng lắng đọng sắc tố giác mạc ở chó đòi hỏi sự theo dõi sát sao và liên tục tiến triển của bệnh. Cần thường xuyên kiểm tra mắt định kỳ để giám sát mức độ tiến triển của lắng đọng sắc tố cũng như xác định xem có các bệnh đi kèm (như glaucoma, viêm giác mạc) hay không. Tránh tiếp xúc với bụi và hóa chất gây kích ứng mắt, ngăn chó cào mắt, đồng thời giảm thiểu các tác nhân kích thích mạn tính như lông mi cũng là những biện pháp hữu ích. - Khám định kỳ: Khi phát hiện lắng đọng sắc tố, nên đưa chó đi khám mắt định kỳ tùy theo mức độ tiến triển. - Quản lý môi trường: Giảm thiểu các yếu tố gây kích ứng mắt và tạo môi trường an toàn cho thú cưng. - Theo dõi của chủ nuôi: Thường xuyên kiểm tra xem vùng sắc tố có thay đổi, mắt có đỏ, xuất hiện mạch máu mới hay suy giảm thị lực không. - Đến bệnh viện ngay lập tức: Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, cần đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức.
Chó đeo kính bảo vệ

Các giống chó như Cairn Terrier, Shar Pei và Cocker Spaniel có nguy cơ di truyền cao, cần được chú ý đặc biệt.

Các giống chó đầu ngắn như Pug thường có cấu trúc khiến mắt không khép kín hoàn toàn, dẫn đến tình trạng sắc tố lắng đọng trên giác mạc khá phổ biến. Nếu bạn đang nuôi những giống chó này, hãy đưa chúng đi kiểm tra mắt định kỳ để theo dõi tiến triển của bệnh. Vì sự lắng đọng sắc tố là kết quả của nhiều yếu tố phối hợp, việc quản lý các tác nhân kích thích và phát hiện sớm quan trọng hơn là điều trị.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Khi mắt chó xuất hiện các đốm nâu hoặc đen, có nhất thiết phải đưa đến bệnh viện thú y không?
Khi lần đầu tiên phát hiện sắc tố, bạn nên đưa chó đi khám chuyên khoa mắt. Vì đây có thể không phải là sự lắng đọng sắc tố mà là một bệnh lý giác mạc khác, nên cần phân biệt chính xác dựa trên các biểu hiện lâm sàng.
Sắc tố lắng đọng trên giác mạc có thể điều trị được không?
Các phương pháp dùng thuốc để trực tiếp loại bỏ sắc tố hiện còn hạn chế. Tuy nhiên, nếu có các bệnh lý nền như glaucoma hoặc viêm giác mạc do viêm, chúng ta sẽ điều trị song song theo nguyên nhân cụ thể; đối với các dị tật cấu trúc mí mắt gây lộ giác mạc, bác sĩ sẽ xem xét phương án phẫu thuật chỉnh hình.
Nếu tình trạng tăng sắc tố tiến triển nhanh chóng, cần làm gì?
Nếu bệnh tiến triển nhanh, thị lực có thể bị ảnh hưởng, vì vậy cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay lập tức. Cần thực hiện các xét nghiệm chuyên khoa về mắt như đo nhãn áp và nhuộm huỳnh quang để xác định nguyên nhân cũng như các bệnh lý đi kèm.
Chó Pug có dễ bị tăng sắc tố giác mạc không?
Vâng, các giống chó đầu ngắn như Pug thường hay bị tình trạng tăng sắc tố giác mạc. Việc theo dõi tiến triển của bệnh thông qua các cuộc kiểm tra mắt định kỳ là rất quan trọng.
Sự lắng đọng sắc tố ở mắt có thể làm giảm thị lực không?
Khi sắc tố lan rộng và che phủ trung tâm giác mạc, khả năng truyền ánh sáng sẽ giảm, dẫn đến suy giảm thị lực. Nếu kèm theo bệnh tăng nhãn áp (glaucoma), tình trạng suy giảm thị lực có thể trở nên nghiêm trọng hơn. Việc theo dõi sớm là rất cần thiết.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tài liệu tham khảo

[1] Petersen-Jones SM, Mentzer AL, Dubielzig RR, et al. Ocular melanosis in the Cairn Terrier: histopathological description of the condition, and immunohistological and ultrastructural analysis. Vet Ophthalmol. 2007;10 Suppl 1:63–69.

[2] Hanselman BA. Melanocytic glaucoma in a cairn terrier. Can Vet J. 2002;43(4):296–298.

[3] Clinical Atlas of Canine and Feline Ophthalmic Disease, 2nd Ed. Wiley-Blackwell, 2018.

Mắt chó chuyển sang màu đen | Meongsiljang