Thích

Chia sẻ

Nếu chó cưng bị phân lỏng·có máu — Triệu chứng nhiễm trùng Coccidia và thời điểm điều trị

Tiêu hóaCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Coccidia là ký sinh trùng đơn bào ký sinh trong ruột chó và mèo gây tiêu chảy và mất nước. Chẩn đoán sớm, điều trị bằng thuốc và khử trùng môi trường là then chốt.

Nhiễm trùng Coccidia là gì?

Chó con và mèo con uể oải do nhiễm trùng Coccidia

Coccidia là ký sinh trùng đơn bào ký sinh trong tế bào niêm mạc ruột (tế bào biểu mô ruột) của chó và mèo gây tiêu chảy. Theo sách giáo khoa ký sinh trùng thú y, nang bào tử có thể được tìm thấy trong phân của chó·mèo con trông khỏe mạnh bên ngoài, nhưng bệnh Coccidia lâm sàng thực sự có triệu chứng chủ yếu xuất hiện ở chó·mèo con, đặc biệt khi trùng với thời kỳ cai sữa·thay đổi môi trường·căng thẳng. Chó con hoặc mèo con yếu hoặc suy giảm miễn dịch có thể mất nước nhanh chóng do tiêu chảy, nên nếu thấy phân lỏng·có máu, đừng trì hoãn mà hãy mang đến bệnh viện thú y để xét nghiệm phân ngay.

Tại sao nhiễm Coccidia? Nguyên nhân và đường lây truyền

Coccidia lây truyền khi nuốt phải nang bào tử (oocyst) có trong phân của vật chủ bị nhiễm. Lây qua hành vi liếm lông làm sạch cơ thể dính phân bị ô nhiễm, hoặc qua thức ăn·nước bị ô nhiễm, nang bào tử có khả năng lây nhiễm mạnh ngay sau khi được thải ra qua phân. Chó chủ yếu bị Isospora/Cystoisospora canis, mèo chủ yếu bị I. felis. Vì dễ lây qua đường phân-khẩu nên bùng phát tập thể thường xảy ra ở môi trường nhiều vật chủ cùng sống như cơ sở nhân giống·cửa hàng thú cưng·gia đình nhiều chó nhiều mèo. Vì vậy việc dọn phân nhanh và duy trì vệ sinh bát ăn·sàn nhà là quan trọng nhất.

Danh sách kiểm tra triệu chứng chính của Coccidia

Chó·mèo trưởng thành hầu như không có triệu chứng, nhưng chó·mèo con hoặc vật chủ suy giảm miễn dịch có triệu chứng đường ruột rõ rệt. - Tiêu chảy lỏng: Ra như nước hoặc có lẫn chất nhầy - Phân có máu: Niêm mạc ruột bị tổn thương thì có lẫn máu đỏ tươi·đen - Mất nước: Nướu dính và da mất độ đàn hồi - Giảm cân: Không hấp thu dinh dưỡng nên giảm nhanh - Mất ngon miệng·nôn ói: Trường hợp nặng có thể xuất hiện cùng lúc - Không thoải mái vùng bụng: Cuộn người lại khi sờ bụng hoặc kêu ư ử

Bác sĩ thú y khám vùng bụng chó để kiểm tra triệu chứng tiêu hóa

Nếu có triệu chứng này thì đến bệnh viện ngay

Nếu chó·mèo con bị tiêu chảy nước không ngừng hoặc kèm theo phân có máu·suy nhược·hạ thân nhiệt thì có thể là tình trạng khẩn cấp. Chó con·mèo con yếu hoặc suy giảm miễn dịch có thể mất nước nhanh do tiêu chảy khiến tình trạng xấu đi đáng kể trong thời gian ngắn. Nếu có nôn ói lặp lại, nướu nhợt nhạt hoặc dính, phản ứng chậm khi gọi thì cũng phải đến bệnh viện thú y ngay. Tránh tự ý cho uống nước điện giải dành cho người hoặc thuốc cầm tiêu chảy dành cho người vì có thể nguy hiểm, an toàn nhất là nhanh chóng được bác sĩ thú y khám.

Chẩn đoán Coccidia như thế nào?

Coccidia được chẩn đoán bằng cách trực tiếp quan sát nang bào tử dưới kính hiển vi qua xét nghiệm phân nổi (fecal flotation). Giai đoạn đầu nhiễm trùng nang bào tử ít nên có thể âm tính với một lần xét nghiệm, nếu cần thì xét nghiệm lại cách nhau 2~3 ngày. Nếu tiêu chảy nặng kéo dài thì phải phân biệt với Giardia·virus Parvo·viêm ruột do vi khuẩn nên thường tiến hành cùng xét nghiệm máu·PCR.

Điều trị Coccidia — Thuốc và quản lý dịch truyền

Điều trị cơ bản là dùng thuốc chống ký sinh trùng + bù nước mất nước. Theo sách giáo khoa nội khoa thú y, chủ yếu dùng nhóm sulfonamide (sulfadimethoxine...) hoặc Toltrazuril, Ponazuril. Loại thuốc và thời gian do bác sĩ thú y quyết định theo cân nặng·tuổi·mức độ triệu chứng nên không được tự ý dừng. Nếu mất nước nặng thì truyền dịch dưới da·tĩnh mạch, nếu nghi ngờ nhiễm trùng vi khuẩn thứ cấp thì có thể kê đơn kháng sinh cùng. Sau điều trị 2~3 tuần xét nghiệm lại để xác nhận khỏi bệnh.

Bác sĩ thú y chuẩn bị thuốc chống ký sinh trùng dạng lỏng cho chó uống

Điểm quản lý cần làm tại nhà

Trong thời gian điều trị nên cho ăn thức ăn tiêu hóa theo đơn dễ tiêu hóa với lượng nhỏ nhiều lần, luôn chuẩn bị nước sạch. Nhà vệ sinh·bát ăn·đồ chơi phải lau sạch hàng ngày bằng nước nóng và chất tẩy rửa chứa clo. Nang bào tử Coccidia khó chết với chất khử trùng thông thường nên hơi nước·nước sôi là hiệu quả nhất. Hạn chế hành vi ăn hoặc ngửi phân của vật chủ khác khi đi dạo, dọn phân ngay để ngăn tái nhiễm.

Phòng ngừa tái nhiễm và lưu ý giống·môi trường

Coccidia dù đã điều trị một lần cũng dễ tái nhiễm do nang bào tử còn sót lại trong môi trường. Nếu là gia đình nhiều chó nhiều mèo thì khuyên xét nghiệm phân cho tất cả. Mèo lông dài như Persian·Himalayan dễ tự nhiễm do phân dính quanh hậu môn nên hãy cắt ngắn lông mông. Nếu đón chó mới từ cơ sở nhân giống thì cách ly với vật nuôi khác ít nhất 2 tuần và xét nghiệm phân trong vòng 3 ngày sau khi đến là an toàn.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

Coccidia có lây sang người không?

Cystoisospora ký sinh ở chó·mèo có tính đặc hiệu loài cao nên hầu như không lây sang người. Tuy nhiên sau khi tiếp xúc phân thì bắt buộc phải rửa tay.

Không có triệu chứng nhưng phát hiện nang bào tử. Có cần điều trị không?

Chó·mèo trưởng thành không triệu chứng thì có thể chỉ theo dõi, nhưng nếu có chó·mèo con hoặc vật chủ suy giảm miễn dịch sống cùng thì thường điều trị để ngăn lây lan. Hãy quyết định sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Thời gian điều trị kéo dài bao lâu?

Tùy thuốc và mức độ triệu chứng nhưng thường uống thuốc 5~10 ngày, xét nghiệm phân xác nhận khỏi bệnh mất thêm 2~3 tuần. Dù triệu chứng dừng cũng phải uống thuốc hết thời gian kê đơn.

Có thể phòng ngừa bằng vắc-xin không?

Coccidia không có vắc-xin phòng ngừa. **Xử lý phân nhanh·sử dụng thuốc tẩy giun định kỳ·môi trường sạch** là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất.

Có thể điều trị cùng Giardia ở chó không?

Có, trường hợp phát hiện đồng thời Giardia và Coccidia khá phổ biến và phác đồ điều trị dùng thuốc kết hợp đã được thiết lập tốt. Phải tiến hành theo chỉ định của bác sĩ thú y.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Mèo già nhà tôi biếng ăn — Hướng dẫn chọn thức ăn cho mèo khó tiêu hóa

Bảng xếp hạng thức ăn trên internet, cứ tin là được sao? — Tiêu chí lựa chọn thực sự theo lời bác sĩ thú y 2026

Royal Canin vs Hill's vs Purina vs Orijen — Thương hiệu nào phù hợp với bé cưng theo lời bác sĩ thú y?

Mèo nhà tôi bỗng dưng gầy đi và nôn mửa — Nguyên nhân của bệnh thận mạn tính và thời điểm cần đưa đến phòng khám

Nếu chó của bạn liên tục gãi — Tổng hợp triệu chứng, đường lây nhiễm và phương pháp điều trị bệnh ghẻ do ve Demodex

Phân của mèo nhà bạn có những hạt giống như gạo — Tổng hợp triệu chứng, đường lây nhiễm và phương pháp điều trị khi mèo bị nhiễm sán dây

Tổng hợp các triệu chứng, đường lây nhiễm, phương pháp điều trị và phòng ngừa nhiễm giun tóc ở chó

Chó cưng của bạn bị ve cắn, dẫn đến thiếu máu và cả tiểu ra máu — Triệu chứng và thời điểm điều trị bệnh nhiễm Babesia

Nếu tinh hoàn của chó nhà bạn bị sưng to — dấu hiệu nghi ngờ u tinh bào và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Khối u đỏ trên da của chó nhà bạn — Phân biệt khối u histiocytoma lành tính và ác tính, cũng như thời điểm cần đưa chó đến bệnh viện

Tài liệu tham khảo

[1] Greene CE, Infectious Diseases of the Dog and Cat, 4th Edition, Chapter 'Enteric Protozoal Infections'

[2] Sykes JE, Canine and Feline Infectious Diseases, Chapter 'Cystoisosporiasis'

[3] Bowman DD, Georgis' Parasitology for Veterinarians, 11th Edition

[4] Ettinger SJ, Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Edition