Thích

Chia sẻ

Nếu mắt mèo bị phủ một lớp màng trắng — Dấu hiệu sức khỏe và nguyên nhân từ tình trạng lồi mi thứ ba

Sức khỏe mắtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh lồi mi mắt thứ ba ở mèo là tình trạng mi mắt thứ ba nằm ở phía trong hốc mắt nhô ra ngoài, có thể gây đau đớn hoặc nhiễm trùng, vì vậy việc phát hiện sớm rất quan trọng. Nguyên nhân của bệnh rất đa dạng, bao gồm yếu tố di truyền, chấn thương và viêm nhiễm, do đó cần được chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp.

Lồi mi mắt thứ ba ở mèo là gì?

Tình trạng lồi mi mắt thứ ba ở mèo là vấn đề liên quan đến mi mắt thứ ba (màng nictitan) nằm ở phía trong của mắt, trong đó điển hình nhất là tình trạng “mắt cherry” (lồi tuyến lệ), khi tuyến lệ nằm bên trong mi mắt thứ ba bị lệch khỏi vị trí bình thường và nhô ra ngoài thành một khối mô nhẵn bóng có màu hồng đến đỏ. Tình trạng này ảnh hưởng đến chức năng bảo vệ mắt và tiết nước mắt, đồng thời làm tăng nguy cơ viêm kết mạc, gỉ mắt (dịch tiết mắt) và loét giác mạc thứ cấp, do đó việc phát hiện sớm là rất quan trọng. Tình trạng này thường xuất hiện ở mèo nhỏ tuổi và được ghi nhận ở các giống có khuynh hướng di truyền, chẳng hạn như mèo Burma. - Mi mắt thứ ba (màng nictitan) và tuyến lệ: Bình thường hầu như không nhìn thấy, nhưng khi tuyến lệ bị lồi ra, nó sẽ trông giống như một khối mô đỏ nhẵn bóng. - Nguyên nhân gây lồi: Thường do mô liên kết hỗ trợ tuyến lệ bị yếu bẩm sinh, đồng thời đau đớn, chấn thương hoặc viêm nhiễm cũng có thể khiến mi mắt thứ ba bị nâng lên. - Tầm quan trọng của việc điều trị: Đây không chỉ là vấn đề thẩm mỹ đơn thuần mà còn có thể dẫn đến giảm tiết nước mắt, viêm mãn tính và tổn thương giác mạc, vì vậy cần có biện pháp xử lý kịp thời.

Nguyên nhân chính là gì?

Nguyên nhân phổ biến nhất gây lồi mi thứ ba ở mèo, đặc biệt là tình trạng tuyến mi thứ ba thoát vị (còn gọi là mắt anh đào), là do mô liên kết nâng đỡ tuyến mi phát triển yếu bẩm sinh, khiến tuyến mi bị tuột ra khỏi vị trí bình thường. Tình trạng này thường xuất hiện ở mèo nhỏ tuổi và nguy cơ mắc bệnh cao hơn ở các giống có yếu tố di truyền, chẳng hạn như mèo Burma. - Yếu tố di truyền và khiếm khuyết mô liên kết: Nếu cấu trúc nâng đỡ tuyến mi bị yếu, tuyến mi có thể tự nhiên bị lồi ra. - Chấn thương và đau đớn: Khi mắt bị va đập, kích thích hoặc đau, mèo có thể phản xạ nâng mi thứ ba (gây lồi mi). - Phản ứng viêm: Viêm kết mạc hoặc viêm giác mạc gây viêm quanh mắt có thể khiến mi thứ ba trông nổi bật hơn. - Yếu tố toàn thân và thần kinh: Mi thứ ba cũng có thể bị nâng lên trong các trường hợp như hội chứng Horner (kèm theo co đồng tử và sụp mi). Do đó, cần chẩn đoán chuyên nghiệp từ bác sĩ thú y để xác định chính xác nguyên nhân.

Các triệu chứng và dấu hiệu chính

Triệu chứng điển hình của tình trạng lồi tuyến lệ (lồi mi thứ ba) ở mèo là xuất hiện một khối mô màu hồng nhạt đến đỏ, bề mặt nhẵn, nằm ở góc trong của mắt. Đây không phải là mủ mà là mô tuyến lệ bị lồi ra, và có thể đi kèm với các biểu hiện như viêm kết mạc, tăng tiết nước mắt và gỉ mắt, mèo dụi mắt, hoặc nheo mắt, nhắm mắt. Nếu triệu chứng kéo dài, nguy cơ loét giác mạc và nhiễm trùng thứ cấp sẽ tăng cao, vì vậy việc xử trí sớm là rất cần thiết.

Lồi tuyến lệ (mi thứ ba): Tình trạng mô đỏ, bề mặt nhẵn lồi ra từ góc trong của mắt.

Tăng tiết nước mắt và gỉ mắt: Tình trạng nước mắt chảy liên tục hoặc lượng dịch tiết từ mắt tăng lên.

Viêm và phù nề kết mạc: Kết mạc quanh mắt bị đỏ và sưng lên.

Hành vi dụi mắt: Mèo liên tục cào hoặc dụi mắt do cảm thấy khó chịu.

Nguy cơ tổn thương giác mạc: Nếu tình trạng lồi kéo dài, có thể dẫn đến loét giác mạc thứ cấp.

Các trường hợp cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu mèo liên tục nhắm mắt, chảy nước mắt không ngừng hoặc mắt sưng nề nghiêm trọng, bạn cần đưa mèo đến phòng khám thú y ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu của tổn thương giác mạc hoặc nhiễm trùng nghiêm trọng. Việc chẩn đoán sớm rất quan trọng vì nếu điều trị chậm trễ có thể dẫn đến mất thị lực.

Phương pháp chẩn đoán chính xác

Để chẩn đoán chính xác tình trạng sa mi mắt thứ ba ở mèo, việc khám lâm sàng của bác sĩ thú y là quan trọng nhất. Hầu hết các vấn đề về mắt ở mèo được chẩn đoán dựa trên các dấu hiệu lâm sàng và có thể bổ sung thêm các xét nghiệm phụ trợ khi cần thiết. - Khám bằng mắt thường và đèn khe: Quan sát trực tiếp để đánh giá xem mô sa ra là tuyến nước mắt hay không, mức độ sa ra và tình trạng của kết mạc cùng giác mạc. Nếu mi mắt thứ ba bị che khuất do đau, có thể cần nhỏ thuốc gây tê. - Xét nghiệm lượng nước mắt (Schirmer): Đo lượng nước mắt tiết ra. Tuy nhiên, cần thận trọng khi diễn giải kết quả vì ngay cả mèo bình thường cũng có thể cho chỉ số thấp. - Nhuộm huỳnh quang giác mạc: Sử dụng thuốc nhuộm để kiểm tra xem có loét giác mạc thứ phát hay không. - Xét nghiệm bổ sung hoặc chuyển viện: Nếu nghi ngờ các nguyên nhân khác như hội chứng Horner hoặc không đáp ứng với điều trị, hãy cân nhắc chuyển đến bác sĩ chuyên khoa mắt hoặc thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu hơn. Bắt đầu điều trị mà không có chẩn đoán chính xác sẽ làm tăng nguy cơ tái phát hoặc biến chứng.

Phương pháp điều trị và cách xử lý từng giai đoạn

Phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Nếu có viêm và đau, chúng ta có thể giảm nhẹ triệu chứng bằng thuốc nhỏ mắt và các loại thuốc khác. Tuy nhiên, trong trường hợp tuyến lệ bị lồi ra (bệnh Cherry Eye), chỉ dùng thuốc sẽ không giúp tuyến lệ trở lại vị trí bình thường, vì vậy hầu hết các trường hợp đều cần phẫu thuật để phục hồi. Phương pháp điều trị tiêu chuẩn là phẫu thuật đặt lại tuyến lệ vào vị trí ban đầu và cố định nó (ví dụ: kỹ thuật túi). Vì tuyến lệ sản xuất một lượng lớn nước mắt, để ngăn ngừa các biến chứng như khô mắt, chúng ta nên tránh cắt bỏ tuyến lệ bất cứ khi nào có thể.

Điều trị bằng thuốc: Sử dụng thuốc nhỏ mắt và các loại thuốc khác như một biện pháp hỗ trợ để giảm viêm và đau.

Phục hồi bằng phẫu thuật: Phẫu thuật đặt lại tuyến lệ vào vị trí ban đầu và cố định là phương pháp tiêu chuẩn.

Bảo tồn tuyến lệ: Nên tránh cắt bỏ tuyến lệ vì nguy cơ gây khô mắt.

Chăm sóc sau phẫu thuật: Có thể sử dụng thuốc (như kháng sinh) theo chỉ định của bác sĩ thú y để ngăn ngừa nhiễm trùng.

Đeo vòng cổ bảo vệ: Sau phẫu thuật, đeo vòng cổ bảo vệ (vòng cổ Elizabethan) để ngăn mèo cào vào mắt.

Các điểm cần lưu ý khi chăm sóc tại nhà

Quản lý tình trạng sa mi mắt thứ ba ở mèo đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo thành công điều trị và ngăn ngừa tái phát. - Duy trì vệ sinh: Lau nhẹ vùng quanh mắt bằng khăn mềm 1–2 lần mỗi ngày để ngăn ngừa nhiễm trùng. - Sử dụng thuốc nhỏ mắt: Tuân thủ chỉ định của bác sĩ thú y về liều lượng và tần suất dùng thuốc chính xác; tuyệt đối không tự ý dùng quá liều vì có thể gây tác dụng phụ. - Chăm sóc sau phẫu thuật: Bắt buộc phải đeo vòng cổ bảo vệ (vòng Elizabeth) sau phẫu thuật để ngăn mèo cào vào mắt. - Chăm sóc móng vuốt: Cắt móng vuốt cho mèo định kỳ để tránh tình trạng mèo cào gây tổn thương mắt. - Điều chỉnh môi trường: Tạo môi trường yên tĩnh, ít căng thẳng để giúp mèo giữ được sự bình ổn. - Khám định kỳ: Mèo con hoặc các giống có nguy cơ cao có thể bị ảnh hưởng cả mắt đối diện, do đó cần theo dõi tình trạng liên tục thông qua các buổi khám mắt định kỳ cùng bác sĩ thú y.

Mèo đang nghỉ ngơi trong môi trường yên tĩnh

Lưu ý theo từng giống và cách phòng ngừa tái phát

Một số giống mèo, chẳng hạn như mèo Burma, được ghi nhận có yếu tố di truyền làm tăng nguy cơ mắc bệnh sa tuyến lệ mi thứ ba (cherry eye). Những giống mèo này cần được kiểm tra mắt định kỳ; đồng thời, nếu tình trạng xuất hiện ở một bên mắt thì bên còn lại cũng có thể bị ảnh hưởng, do đó cần đặc biệt lưu ý. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Liệu tình trạng lồi mi thứ ba ở mèo có thể điều trị được không?

Vâng, bệnh này có thể điều trị được. Tuy nhiên, với tình trạng thoát vị tuyến lệ mí thứ ba (bệnh Cherry Eye), chỉ dùng thuốc sẽ không giúp tuyến lệ trở về vị trí cũ, nên phần lớn trường hợp cần phẫu thuật để đưa tuyến lệ về đúng vị trí và cố định lại. Phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh, vì vậy bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Sau phẫu thuật, mắt có thể bị lồi trở lại không?

Mặc dù có khả năng tái phát, nhưng phần lớn trường hợp có thể giảm thiểu nhờ phẫu thuật và chăm sóc phù hợp. Với các giống mèo có yếu tố di truyền, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ là rất quan trọng; nếu bệnh xuất hiện ở một mắt, nó cũng có thể lan sang mắt bên kia.

Chỉ dùng thuốc nhỏ mắt thôi thì có ổn không?

Thuốc nhỏ mắt chỉ đóng vai trò hỗ trợ giảm viêm và đau, nhưng không thể đưa tuyến nước mắt đã bị lộ trở lại vị trí ban đầu. Nếu tình trạng lồi ra kéo dài, cần phẫu thuật để đưa tuyến về đúng vị trí, vì vậy hãy tuân theo chỉ định của bác sĩ thú y.

Tại sao mèo lại dụi mắt?

Mèo có thể dụi mắt do đau hoặc kích ứng. Khi phản ứng với cơn đau, mèo có thể lồi mi thứ ba (mí mắt thứ ba) ra ngoài. Vì vậy, nếu tình trạng khó chịu kéo dài, cần chẩn đoán sớm.

Sau phẫu thuật, có nhất thiết phải đeo vòng cổ bảo vệ (cổ lọ) cho mèo không?

Ban đầu mèo có thể cảm thấy khó chịu, nhưng dần dần sẽ thích nghi. Vòng cổ bảo vệ (vòng Elizabeth) rất quan trọng để ngăn mèo cào vào mắt sau phẫu thuật, vì vậy bạn cần đảm bảo mèo đeo vòng trong suốt thời gian mà bác sĩ thú y chỉ định.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

Nếu chó sốt cao, tiểu ra máu — Nguyên nhân và thời điểm điều trị viêm bể thận

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc khi chó uống nhiều nước hơn bình thường

Tổng hợp toàn diện về chế độ ăn ngừa sỏi đường tiết niệu ở chó, các triệu chứng và nguyên nhân, cũng như những điểm quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc.

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng trong xét nghiệm nước tiểu ở chó

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc liên quan đến xét nghiệm nuôi cấy nước tiểu ở chó

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng về chứng tiểu không tự chủ và suy yếu cơ thắt niệu đạo ở chó

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng trong trường hợp tắc niệu đạo ở chó

Tài liệu tham khảo

[1] Maggs DJ. Third eyelid. In: Maggs DJ, Miller PE, Ofri R, Slatter DH, editors. Slatter’s fundamentals of veterinary ophthalmology. 5th ed. St. Louis, MO: Elsevier; 2013. p. 151-6.

[2] Chahory S, Crasta M, Trio S, Clerc B. Three cases of prolapse of the nictitans gland in cats. Vet Ophthalmol. 2004;7(6):417–419.

[3] Dugan SJ, Severin GA, Hungerford LL, Whiteley HE, Roberts SM. Clinical and histologic evaluation of the prolapsed third eyelid gland in dogs. J Am Vet Med Assoc. 1992;201(12):1861–1867.