Thích

Chia sẻ

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về bàng quang thần kinh ở mèo

Tiết niệuCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bàng quang thần kinh ở mèo là tình trạng chức năng co bóp bàng quang bị suy giảm do tổn thương thần kinh, gây ra các vấn đề về tiểu tiện và đau đớn. Việc chẩn đoán và chăm sóc sớm là rất quan trọng.

Bàng quang thần kinh ở mèo là gì?

Hình ảnh giải phẫu nhấn mạnh bàng quang và hệ thần kinh của mèo

Bệnh bàng quang thần kinh ở mèo là tình trạng rối loạn dẫn truyền tín hiệu điều khiển bàng quang do tổn thương hệ thần kinh, khiến cơ bàng quang không co bóp hiệu quả hoặc cơ thắt niệu đạo tăng trương lực, dẫn đến việc mèo không thể bài tiết nước tiểu đúng lúc. Tùy thuộc vào vị trí tổn thương, bàng quang có thể bị đầy và giãn nở quá mức khiến nước tiểu rỉ ra, hoặc ngược lại, không thể làm rỗng bàng quang khiến nước tiểu còn sót lại. - Suy giảm chức năng co bóp bàng quang: Việc dẫn truyền tín hiệu thần kinh bị cản trở khiến cơ bàng quang không co bóp tốt, gây khó khăn cho việc bài tiết nước tiểu. - Rối loạn cơ thắt niệu đạo: Khi trương lực cơ thắt tăng cao, đường đi của nước tiểu bị thu hẹp, có thể gây khó khăn cho việc tiểu tiện. - Nước tiểu còn sót và giãn nở bàng quang: Nếu không làm rỗng hoàn toàn bàng quang, nước tiểu sẽ còn sót lại và có thể khiến bàng quang giãn nở quá mức. - Nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu: Khi nước tiểu ứ đọng, nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu sẽ tăng cao, do đó việc phát hiện sớm và chăm sóc phù hợp là rất quan trọng.

Nguyên nhân chính là gì?

Nguyên nhân chính gây bàng quang thần kinh ở mèo là tổn thương các dây thần kinh điều khiển bàng quang, trong đó có liên quan đến tổn thương tủy sống, chèn ép thần kinh, các bệnh viêm nhiễm hệ thần kinh và bệnh lý thần kinh vận động trên hoặc dưới. - Tổn thương tủy sống: Khi tủy sống bị tổn thương do tai nạn hoặc tổn thương mạch máu, quá trình dẫn truyền tín hiệu của các dây thần kinh điều khiển bàng quang sẽ bị cản trở, dẫn đến suy giảm chức năng bài tiết nước tiểu. - Chèn ép thần kinh: Các tổn thương bệnh lý như khối u chèn ép lên tủy sống hoặc dây thần kinh sẽ khiến việc dẫn truyền tín hiệu không được thuận lợi. Trong các tổn thương tủy sống ở mèo, u lympho là loại khối u được báo cáo khá phổ biến. - Bệnh viêm nhiễm: Viêm phúc mạc truyền nhiễm ở mèo (FIP) được ghi nhận là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các triệu chứng tủy sống ở mèo và có khả năng gây tổn thương thần kinh. - Bệnh lý thần kinh vận động: Bệnh lý thần kinh vận động trên hoặc dưới có thể làm suy giảm chức năng co bóp của bàng quang hoặc làm tăng trương lực cơ vòng niệu đạo. Việc xác định chính xác nguyên nhân lâm sàng là then chốt trong điều trị, hơn là dựa vào giống mèo.

Hình ảnh cận cảnh nhấn mạnh tủy sống và các đường dẫn truyền thần kinh của mèo

Các triệu chứng và dấu hiệu chính

Các triệu chứng chính của bàng quang thần kinh ở mèo như sau. Nếu thấy mèo có những biểu hiện này, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay lập tức.

Khó tiểu: Mèo cố gắng rặn nhưng nước tiểu không ra hoặc ra rất ít, hoặc gặp khó khăn trong việc đi tiểu.

Tồn dư nước tiểu và phồng bàng quang: Do không thể làm trống bàng quang hoàn toàn, nước tiểu vẫn còn sót lại sau khi đi tiểu, khiến bàng quang có thể bị phồng lên quá mức.

Tiểu không tự chủ: Khi bàng quang bị đầy quá mức, nước tiểu có thể rỉ ra ngoài một cách tự động.

Thay đổi tần suất và cảm giác đau khi tiểu: Mèo có thể đi vệ sinh thường xuyên hơn hoặc biểu hiện khó chịu khi đi tiểu. Do đó, cần theo dõi đồng thời số lần đi tiểu, lượng nước tiểu và mức độ đau đớn.

Mèo với vẻ mặt lo lắng trước cửa phòng vệ sinh

Các dấu hiệu cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu mèo không đi tiểu trong thời gian dài hoặc biểu hiện đau đớn khi đi tiểu, cần đưa đến bệnh viện ngay lập tức. Việc tắc nghẽn đường tiểu có thể làm suy giảm chức năng thận trong thời gian ngắn và dẫn đến các tình trạng nguy kịch như tăng kali máu, đồng thời làm tăng nguy cơ phồng bàng quang và nhiễm trùng đường tiết niệu, do đó cần được xử trí như một trường hợp cấp cứu.

Phương pháp chẩn đoán chính xác

Bàng quang thần kinh ở mèo được chẩn đoán chính xác bằng cách tổng hợp nhiều xét nghiệm. - Xét nghiệm nước tiểu và nuôi cấy nước tiểu: Kiểm tra xem có nhiễm trùng hay máu trong nước tiểu không, đồng thời loại trừ các bệnh lý khác thông qua nuôi cấy nước tiểu. - Siêu âm bàng quang và hình ảnh ổ bụng: Đo kích thước bàng quang và lượng nước tiểu còn sót lại, đồng thời sử dụng siêu âm ổ bụng hoặc chụp X-quang để tìm kiếm các nguyên nhân khác như sỏi hoặc khối u. - Khám thần kinh: Đánh giá kích thích bàng quang và kiểm tra thần kinh tổng quát để xác định vị trí tổn thương. - Chẩn đoán hình ảnh bổ sung: Nếu nghi ngờ tổn thương hoặc chèn ép tủy sống, các xét nghiệm hình ảnh bổ sung sẽ hỗ trợ chẩn đoán. - Chụp có chất cản quang: Khi cần thiết, chụp bàng quang niệu đạo có chất cản quang giúp xác định các tổn thương tại bàng quang và niệu đạo. Cần kết hợp toàn diện các xét nghiệm này để đưa ra chẩn đoán chính xác.

Bác sĩ thú y đang siêu âm bàng quang của mèo.

Phương pháp điều trị và cách xử lý theo từng giai đoạn

Phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân. Nếu có tổn thương thần kinh, chúng ta sẽ kết hợp dùng thuốc, vật lý trị liệu và tiểu thủ công; trong trường hợp bàng quang không thể làm rỗng hoàn toàn, bác sĩ có thể dùng ống thông để dẫn nước tiểu ra ngoài.

Điều trị bằng thuốc: Đối với bàng quang do thần kinh vận động dưới, chúng ta sử dụng Bethanechol để hỗ trợ co bóp bàng quang; đối với bàng quang do thần kinh vận động trên, chúng ta dùng thuốc giãn cơ trơn như Prazosin hoặc Tamsulosin để giảm trương lực niệu đạo, hoặc dùng Diazepam.

Tiểu thủ công: Dùng tay ấn vào bàng quang để đẩy nước tiểu ra ngoài, thường được thực hiện cách nhau 6–8 giờ.

Tiểu bằng ống thông: Khi cần thiết, chúng ta sẽ làm rỗng bàng quang bằng cách dẫn lưu nước tiểu ngắt quãng hoặc đặt ống thông lưu lại.

Vật lý trị liệu: Áp dụng các bài tập phục hồi chức năng để hỗ trợ quá trình hồi phục thần kinh.

Điều trị phẫu thuật: Nếu tình trạng không được kiểm soát bằng thuốc, chúng ta sẽ xem xét các can thiệp phẫu thuật hoặc lắp đặt cơ thắt niệu đạo nhân tạo.

Bác sĩ thú y đang nhẹ nhàng massage bàng quang cho mèo.

Các điểm cần lưu ý khi chăm sóc tại nhà

Bàng quang thần kinh ở mèo cần được quản lý lâu dài. Nếu chăm sóc tốt tại nhà, chất lượng cuộc sống của mèo có thể được cải thiện đáng kể.

Theo dõi bài tiết thường xuyên: Ghi lại việc mèo có đi tiểu không, 2-3 lần mỗi ngày.

Huấn luyện bài tiết thụ động: Dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y, hỗ trợ mèo đi tiểu định kỳ mỗi 6-8 giờ.

Đảm bảo khả năng tiếp cận nhà vệ sinh: Điều chỉnh vị trí nhà vệ sinh để mèo có thể dễ dàng tiếp cận.

Khuyến khích uống nước: Khuyến khích mèo uống nước thường xuyên.

Giảm căng thẳng: Duy trì môi trường yên tĩnh và tránh xung đột với các động vật khác.

Hộp cát và bát nước sạch được đặt ở nơi yên tĩnh

Phòng ngừa tái phát và lưu ý về giống mèo

Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng nào cho thấy một giống mèo cụ thể nào dễ mắc bệnh bàng quang thần kinh hơn do di truyền. Rối loạn kiểm soát bàng quang chủ yếu xuất phát từ các nguyên nhân mắc phải như tổn thương tủy sống, chèn ép dây thần kinh hoặc các bệnh lý thần kinh khác như viêm phúc mạc truyền nhiễm ở mèo. Do đó, việc xác định nguyên nhân lâm sàng quan trọng hơn là tập trung vào giống mèo.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-29

Câu hỏi thường gặp

Bàng quang thần kinh ở mèo có thể điều trị được không?

Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương mà kết quả sẽ khác nhau. Nếu tổn thương thần kinh chỉ ở mức độ một phần, mèo có thể hồi phục, nhưng quá trình này cần thời gian; kết quả có thể là hồi phục hoàn toàn, hồi phục một phần, hoặc trong những trường hợp khó hồi phục. Việc chăm sóc lâu dài sẽ giúp duy trì chất lượng cuộc sống cho mèo.

Thao tác tiểu thụ động cần được thực hiện bao lâu một lần?

Thường được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y, với khoảng cách 6–8 giờ giữa các lần. Khoảng cách và phương pháp thực hiện có thể thay đổi tùy theo tình trạng của mèo, vì vậy bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ thú y để điều chỉnh cho phù hợp.

Tại sao mèo lại không thể đi tiểu?

Khi các dây thần kinh kiểm soát bàng quang bị tổn thương, tín hiệu thần kinh không được truyền đi đúng cách, khiến cơ bàng quang không thể co bóp hoặc cơ vòng niệu đạo không thể giãn ra, dẫn đến khó khăn khi đi tiểu.

Tại sao mèo không thể đi tiểu dù bàng quang đã trống rỗng?

Ở bàng quang thần kinh, ngay cả khi bàng quang đã đầy, cơ bàng quang thường không thể co bóp để đẩy nước tiểu ra ngoài. Triệu chứng điển hình là bàng quang không được làm trống hoàn toàn, khiến nước tiểu còn sót lại và gây phồng lên quá mức.

Bệnh này có phổ biến ở mèo không?

Mặc dù hiếm gặp, nhưng mèo bị tổn thương tủy sống hoặc mắc bệnh lý thần kinh có thể đi kèm với rối loạn tiểu tiện. Đặc biệt, nếu có tổn thương tủy sống, mèo có thể bị tiểu tiện và đại tiện không kiểm soát kéo dài.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

5 loại thức ăn kê đơn cho chó mắc bệnh đường tiết niệu được khuyên dùng hàng đầu — Thức ăn giúp phòng ngừa và quản lý sỏi tiết niệu

Top 5 loại thức ăn kê đơn dành cho mèo bị FLUTD — So sánh theo từng loại sỏi struvit và oxalat

Top 5 thực phẩm bổ sung tiết niệu cho mèo 2026 — Tổng hợp tiêu chí lựa chọn của bác sĩ thú y

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những lưu ý trong chăm sóc xét nghiệm tỷ trọng nước tiểu ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong việc quản lý độ pH nước tiểu ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong xét nghiệm nuôi cấy nước tiểu ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về hẹp niệu đạo ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những lưu ý quan trọng trong chăm sóc mèo bị tắc niệu đạo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc khi đặt ống thông niệu đạo cho mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của sỏi niệu quản ở mèo

Tài liệu tham khảo

[1] Barrs, V.R. et al. (2005) 'Neurogenic bladder dysfunction in cats: a retrospective study of 28 cases'. Journal of Feline Medicine and Surgery, 7(3), pp. 181–188.

[2] Cornell University College of Veterinary Medicine (2022) 'Neurogenic Bladder in Cats'. Available at: https://www.vet.cornell.edu/departments-centers-and-institutes/cornell-feline-health-center/health-information/feline-health-topics/neurogenic-bladder (Accessed: 05 July 2023).

[3] Plumb's Veterinary Drug Handbook, 9th Edition (2022). Wiley-Blackwell. pp. 1245–1248.