Thích

Chia sẻ

Nhiễm giun roi ở chó (Trichuris)

Tiêu hóaCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Giun roi ở chó là ký sinh trùng hình roi sống ở manh tràng và đại tràng. Có thể là nguyên nhân gây tiêu chảy mãn tính và sụt cân, nên tẩy giun định kỳ là rất quan trọng.

Nhiễm giun roi ở chó là gì?

Hình minh họa chú chó đang được bác sĩ thú y khám

Giun roi ở chó (Trichuris vulpis) là ký sinh trùng đường ruột hình roi ký sinh bằng cách bám vào thành manh tràng và đại tràng. Việc phát hiện sớm là then chốt. Nếu tiêu chảy mãn tính, đi ngoài ra máu, sụt cân lặp lại trên 2 tuần, hãy nghi ngờ nhiễm giun roi và nhất định phải làm xét nghiệm phân. Khác với giun đũa hay giun móc, trứng giun roi được thải ra phân không đều nên dễ bị bỏ sót trong xét nghiệm thông thường.

Nguyên nhân và đường lây nhiễm

Nguyên nhân lớn nhất của nhiễm giun roi là tiếp xúc với đất hoặc phân bị ô nhiễm. Giun roi lây truyền qua đường phân-khẩu khi trứng đi vào qua miệng. Đặc điểm quan trọng nhất là trứng giun roi có thể tồn tại lâu trong môi trường bên ngoài, nên sân hoặc đường đi bộ đã bị ô nhiễm một lần có thể nguy hiểm trong thời gian dài. Trứng được thải ra cùng phân sẽ trưởng thành thành ấu trùng có khả năng lây nhiễm trong đất, khi chó ngửi mùi đất và liếm phải trứng này, chúng sẽ nở trong ruột và phát triển qua niêm mạc. Khoảng 3 tháng sau, chúng trở thành giun trưởng thành và bắt đầu đẻ trứng. Mặc dù không lây trực tiếp chỉ qua tiếp xúc với chó nhiễm bệnh khác, nhưng việc chia sẻ không gian chung có thể gây nguy cơ phơi nhiễm gián tiếp.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính

Giun roi ban đầu không có triệu chứng rõ ràng, nhưng khi số lượng ký sinh trùng tăng lên sẽ xuất hiện nhiều dấu hiệu. - Tiêu chảy mãn tính: Phân lỏng có nhầy lặp lại trên 2 tuần - Đi ngoài ra máu: Máu đỏ tươi dính trên bề mặt phân - Sụt cân: Mất cân dù ăn tốt và lông xơ xác - Không thoải mái ở bụng: Không thích hoặc căng cứng khi sờ vào bụng - Mất nước·Suy nhược: Trường hợp nặng nướu nhợt nhạt và không còn sức lực - Rặn phân: Vẫn rặn dù đã đi ngoài xong

Chú chó đang nghỉ ngơi thoải mái nhưng trông mệt mỏi

Dấu hiệu cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu thấy các triệu chứng sau, cần đến bệnh viện trong vòng 48 giờ. Nhiễm giun roi nặng có thể gây viêm đại tràng và mất cân bằng điện giải (hội chứng giả Addison), dẫn đến tình trạng cấp cứu. - Đi ngoài ra máu lặp lại trên 3 lần/ngày - Tiêu chảy kèm theo nôn mửa - Nướu nhợt nhạt hoặc xám trắng - Không còn sức lực và không ăn - Sụt cân trên 5% trong một tuần

Phương pháp chẩn đoán

Chìa khóa chẩn đoán giun roi là xét nghiệm phân lặp lại. Giun roi thải ít trứng và không đều, nên ngay cả khi xét nghiệm một lần âm tính cũng không thể loại trừ hoàn toàn nhiễm trùng. Vì vậy, khuyến nghị thực hiện nhiều lần xét nghiệm cách nhau vài ngày. - Xét nghiệm nổi phân: Thực hiện lặp lại 2~3 lần (cách vài ngày), xét nghiệm tiêu chuẩn để phát hiện trứng giun tròn - Xét nghiệm PCR: Có thể phát hiện với độ nhạy cao qua PCR phân - Nội soi đại tràng: Xác nhận trực tiếp giun trưởng thành nếu tiêu chảy mãn tính kéo dài - Xét nghiệm máu: Kiểm tra tình trạng thiếu máu·rối loạn điện giải (tăng kali·giảm natri máu)

Phương pháp điều trị và thời gian

Điều trị giun roi cơ bản là uống thuốc tẩy giun. Tuy nhiên, trứng giun roi rất cứng và giai đoạn ấu trùng kéo dài nên thuốc tẩy giun thông thường cho giun đũa là không đủ. - Thuốc tẩy giun chuyên dụng: Sử dụng các thành phần hiệu quả với giun roi như Fenbendazole, Milbemycin oxim - Dùng thuốc lặp lại: Bắt buộc dùng lại sau 3 tuần·3 tháng lần đầu (do trứng nở theo trình tự) - Quản lý môi trường: Khử trùng khu vực đi vệ sinh trong sân, loại bỏ phân ngay lập tức - Xác nhận khỏi bệnh: Xét nghiệm lại sau 2 tuần từ lần dùng thuốc cuối Bác sĩ thú y sẽ quyết định liều lượng và lịch trình dựa trên cân nặng và mức độ nhiễm bệnh.

Quản lý tại nhà và phòng ngừa tái phát

Quản lý môi trường quan trọng trong và sau điều trị. Vì trứng giun roi không dễ chết với chất khử trùng thông thường nên việc loại bỏ vật lý là then chốt. - Xử lý phân ngay lập tức: Dọn sạch phân thấy được ở sân·đường đi bộ - Vệ sinh bát đĩa hàng ngày: Rửa bằng nước nóng và làm khô hoàn toàn - Quản lý sân vườn: Sắp xếp các khu vực râm mát và ẩm ướt để tiếp xúc với ánh nắng (trứng giun roi yếu với ánh nắng trực tiếp) - Tẩy giun định kỳ: Tối thiểu 1 lần/3 tháng, chó đi bộ nhiều 1 lần/tháng - Lưu ý hộ gia đình nhiều chó: Khi một con nhiễm bệnh, tất cả chó sống cùng đều phải xét nghiệm·điều trị

Lưu ý theo giống·môi trường

Chó hoạt động ngoài trời nhiều và chó suy giảm miễn dịch đặc biệt dễ bị nhiễm giun roi. - Giống săn mồi·đi bộ: Các giống thường ngửi mùi đất như Beagle·Labrador Retriever - Chó con·chó già: Miễn dịch yếu nên triệu chứng nặng nhanh - Hộ gia đình nhiều chó·xuất thân từ trại cứu hộ: Nguy cơ nhiễm trùng tập thể - Nhà có sân đất: Môi trường trứng giun roi tồn tại lâu Nếu thuộc các trường hợp trên, khuyến nghị xét nghiệm phân định kỳ 3 tháng/lần.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

Giun roi có lây sang người không?

Giun roi ở chó (Trichuris vulpis) rất hiếm khi lây nhiễm sang người. Tuy nhiên, người suy giảm miễn dịch có thể bị nhiễm trong một số ít trường hợp, nên nhất định phải rửa tay sau khi xử lý phân.

Đã cho uống thuốc tẩy giun thông thường nhưng vẫn có thể bị nhiễm giun roi không?

Có, có thể. Một số thuốc tẩy giun cho giun tim·giun đũa có hiệu quả yếu hoặc không có với giun roi. Hãy kiểm tra với bác sĩ thú y xem sản phẩm có chứa thành phần hiệu quả với giun roi (Fenbendazole, Milbemycin oxim, v.v.) hay không.

Sau điều trị bao lâu thì cần xét nghiệm lại?

Khuyến nghị xét nghiệm phân lại sau 2~3 tuần từ lần dùng thuốc tẩy giun cuối cùng. Ngay cả khi âm tính, hãy xét nghiệm thêm một lần sau 3 tháng để kiểm tra trường hợp trứng tiềm ẩn đã nở.

Nghe nói trứng giun roi sống lâu, vậy phải quản lý sân như thế nào?

Đặc điểm nổi bật nhất của trứng giun roi là khả năng tồn tại lâu dài trong môi trường bên ngoài, vì vậy việc quản lý sân vườn đóng vai trò rất quan trọng. Trứng giun roi nhạy cảm với ánh nắng trực tiếp và điều kiện khô ráo, nên bạn hãy tỉa cành để ánh nắng chiếu vào những khu vực râm mát và ẩm ướt. Đối với khu vực chó đi vệ sinh, biện pháp hiệu quả là thay thế bằng sỏi hoặc bê tông, hoặc thay lớp đất mặt.

Chó con cũng có thể bị nhiễm giun roi không?

Về lý thuyết là có thể, nhưng giun roi mất khoảng 3 tháng từ khi nhiễm đến khi thải trứng nên hiếm gặp ở chó dưới 3 tháng tuổi. Thay vào đó, giai đoạn này giun đũa·giun móc phổ biến hơn nên hãy kiểm tra trước.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Mèo già nhà tôi biếng ăn — Hướng dẫn chọn thức ăn cho mèo khó tiêu hóa

Bảng xếp hạng thức ăn trên internet, cứ tin là được sao? — Tiêu chí lựa chọn thực sự theo lời bác sĩ thú y 2026

Royal Canin vs Hill's vs Purina vs Orijen — Thương hiệu nào phù hợp với bé cưng theo lời bác sĩ thú y?

Khi bụng mèo căng phồng — Nguyên nhân tăng áp tĩnh mạch cửa và thời điểm điều trị

Ung thư tế bào gan ở mèo: tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và quản lý

Mèo của bạn ngẩn ngơ và loạng choạng — Nguyên nhân bệnh não gan và điểm xử lý khẩn cấp

Mèo của tôi bị bầm và chảy máu — Nguyên nhân rối loạn đông máu do bệnh gan và dấu hiệu nguy hiểm

Mèo mệt mỏi và gầy yếu — Nguyên nhân và điểm quản lý xơ gan, xơ hóa gan

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và quản lý áp-xe gan ở mèo

Khi mèo của bạn chuyển màu vàng — Triệu chứng, nguyên nhân tắc ống mật và thời điểm điều trị

Tài liệu tham khảo

[1] Otranto D, Wall R. Veterinary Parasitology, 5th Edition. John Wiley & Sons Ltd, 2024. Chapter: Parasites of Dogs - Trichuris vulpis

[2] Bowman DD. Georgis' Parasitology for Veterinarians, 11th Edition. Elsevier, 2020. Chapter: Nematodes - Trichuridae

[3] Ettinger SJ, Feldman EC. Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Edition. Elsevier, 2017. Chapter: Gastrointestinal Parasitism