Thích

Chia sẻ

고양이 눈물길 폐색·비루관 폐색 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Nếu nước mắt của mèo nhà bạn không ngừng chảy — Nguyên nhân gây tắc lệ đạo và thời điểm điều trị

Sức khỏe mắtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tắc nghẽn đường lệ ở mèo là tình trạng nước mắt không được dẫn lưu bình thường, khiến nước mắt ứ đọng hoặc vùng quanh mắt bị ẩm ướt. Bệnh lý này có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra, chẳng hạn như nhiễm trùng, chấn thương hoặc các bất thường về cấu trúc di truyền.

Bệnh tắc nghẽn đường dẫn nước mắt ở mèo là tình trạng xảy ra khi đường dẫn nước mắt bị tắc.

Mèo bị ẩm ướt quanh mắt và có vệt nước mắt do tắc nghẽn đường dẫn nước mắt

Tắc nghẽn ống lệ của mèo là tình trạng ống lệ bị tắc, khiến nước mắt không thể thoát ra bình thường qua mũi (khoang mũi) hoặc miệng. Ở mèo, ống lệ mở ra ở vùng sâu bên trong mũi (phía đuôi), nên nước mắt thường chảy vào trong miệng nhiều hơn là ra ngoài lỗ mũi. Khi đường thoát bị tắc, nước mắt sẽ đọng lại quanh mắt hoặc để lại vết ẩm, và về lâu dài làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. - Tắc nghẽn ống lệ: Là hiện tượng nước mắt không thể đi qua ống lệ mà đọng lại quanh mắt, do các nguyên nhân như dị tật bẩm sinh về cấu trúc, nhiễm trùng, lan tỏa viêm từ vùng lân cận hoặc dị vật. - Yếu tố giống đầu ngắn: Các giống mèo đầu ngắn có khuôn mặt dẹt như Persian có đường đi của ống lệ quanh co hoặc hẹp, khiến chúng dễ bị chảy nước mắt mạn tính. - Gây nhiễm trùng: Nước mắt đọng lại tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, có thể dẫn đến viêm kết mạc hoặc viêm da. Việc phát hiện sớm và chăm sóc thích hợp là rất quan trọng.

Nguyên nhân chính gây tắc nghẽn đường lệ là các bất thường về cấu trúc và nhiễm trùng.

Nguyên nhân gây tắc nghẽn đường lệ ở mèo rất đa dạng. Các giống mèo đầu ngắn như Persia có đường đi của ống lệ mũi bị quanh co hoặc hẹp, khiến việc dẫn lưu nước mắt gặp khó khăn do đặc điểm cấu trúc. Ngoài ra, tình trạng bất sản hoặc thiểu sản một phần các cấu trúc dẫn lưu như điểm lệ, ống lệ nhỏ và ống lệ mũi thường biểu hiện khi mèo còn nhỏ. - Dị tật bẩm sinh: Một phần của hệ thống ống lệ mũi bị hẹp hoặc tắc ngay từ khi sinh ra, khiến mèo cũng có thể xuất hiện triệu chứng. - Nhiễm trùng và viêm: Nhiễm khuẩn hoặc viêm lan rộng từ các mô xung quanh có thể khiến niêm mạc ống lệ mũi sưng nề, sau đó hình thành sẹo và xơ hóa, làm hẹp đường dẫn lưu. - Yếu tố dị vật và khối u: Dị vật mắc kẹt hoặc sự phát triển của khối u cũng có thể gây tắc nghẽn đường dẫn lưu. Chẩn đoán sớm và xác định nguyên nhân là then chốt trong điều trị.

Sơ đồ giải phẫu minh họa cấu trúc và vị trí tắc nghẽn của đường nước mắt ở mèo

Triệu chứng chính là mèo thường xuyên chảy nước mắt và vùng quanh mắt bị ẩm ướt.

Triệu chứng điển hình của tình trạng tắc nghẽn ống lệ ở mèo là nước mắt chảy liên tục. Vùng quanh mắt thường ẩm ướt, xuất hiện các vết bẩn màu nâu đen do nước mắt, và lông xung quanh mắt có thể bị dính lại với nhau. - Tăng tiết nước mắt: Khi ống lệ bị tắc, nước mắt không được dẫn lưu đúng cách, dẫn đến tình trạng tràn nước mắt. - Thay đổi vùng quanh mắt: Da xung quanh mắt có thể bị viêm, sưng nề, gây ngứa hoặc đau. - Thay đổi dịch tiết: Có thể xuất hiện dịch tiết dính hoặc mắt bị đỏ. Nếu triệu chứng kéo dài, nguy cơ nhiễm trùng sẽ tăng cao, do đó cần đưa mèo đến cơ sở thú y ngay lập tức.

Mèo bị ẩm ướt quanh mắt và xuất hiện vệt nước mắt do tắc nghẽn ống lệ

Nếu mắt chảy nước liên tục hoặc vùng quanh mắt bị sưng, cần đưa mèo đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Nếu mắt mèo chảy nước liên tục, vùng quanh mắt sưng lên và có dấu hiệu đau, có thể nhiễm trùng hoặc viêm đang tiến triển. Nếu bỏ qua tình trạng này, niêm mạc ống lệ có thể bị tổn thương và sẹo hóa, xơ hóa sau viêm khiến tình trạng tắc nghẽn trở nên nghiêm trọng hơn. Nếu các triệu chứng kéo dài, việc đưa mèo đến khám bác sĩ thú y là rất quan trọng.

Chẩn đoán được thực hiện thông qua xét nghiệm dòng chảy nước mắt và nội soi.

Chẩn đoán tắc nghẽn ống lệ của mèo thường bắt đầu bằng xét nghiệm dòng chảy nước mắt (thử nghiệm Jones) sử dụng thuốc nhuộm huỳnh quang. Sau khi nhỏ thuốc nhuộm huỳnh quang lên bề mặt mắt, nếu thuốc nhuộm xuất hiện ở mũi hoặc miệng trong vòng vài phút, điều này cho thấy ống lệ vẫn thông. Đặc biệt, ở mèo, thuốc nhuộm thường được quan sát thấy ở miệng (lưỡi) nhiều hơn là ở lỗ mũi. - Nội soi khoang mũi: Khi cần thiết, nội soi giúp quan sát trực tiếp vùng khoang mũi và ống lệ để xác định vị trí và mức độ tắc nghẽn. - Xét nghiệm hình ảnh: Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như CT hỗ trợ xác định các bất thường cấu trúc phức tạp hoặc đánh giá trước phẫu thuật. - Chẩn đoán chính xác: Kết hợp nhiều xét nghiệm để làm rõ nguyên nhân sẽ hỗ trợ đáng kể trong việc xây dựng kế hoạch điều trị. Chẩn đoán sớm giúp nâng cao tỷ lệ thành công của việc điều trị.

Bác sĩ thú y đang kiểm tra đường nước mắt của mèo bằng nội soi.

Việc điều trị bao gồm việc loại bỏ tắc nghẽn và kiểm soát nhiễm trùng.

Phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ tắc nghẽn. - Thủ thuật nong ống lệ: Trong trường hợp ống lệ bị tắc, cần phẫu thuật nong rộng ống lệ bằng dụng cụ chuyên dụng hoặc tái tạo lại ống lệ thông qua khâu nối. - Điều trị kháng sinh: Nếu có nhiễm trùng đi kèm, sẽ sử dụng kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn và giảm viêm. - Hỗ trợ tái tạo niêm mạc: Khi niêm mạc bị tổn thương, sẽ dùng các loại thuốc hỗ trợ tái tạo hoặc chất bảo vệ niêm mạc. - Chăm sóc lâu dài: Sau phẫu thuật, mèo cần được kiểm tra sức khỏe định kỳ và duy trì uống thuốc. Điều trị không chỉ là giải pháp ngắn hạn mà trọng tâm nằm ở việc chăm sóc dài hạn.

Mèo đang trong giai đoạn hồi phục sau phẫu thuật ống lệ

Quản lý tại nhà tập trung vào việc duy trì vệ sinh và ngăn ngừa nhiễm trùng.

Chìa khóa để chăm sóc mèo bị tắc ống lệ là giữ vùng quanh mắt luôn sạch sẽ. Mỗi ngày, hãy dùng khăn mềm hoặc miếng bọt biển lau nhẹ nhàng quanh mắt, đồng thời tuyệt đối không sử dụng cồn hay các chất khử trùng có thể gây kích ứng. - Chăm sóc lông: Đặc biệt, nếu lông quanh góc trong mắt dài, nước mắt dễ tràn ra ngoài theo lông và làm vùng quanh mắt bị ẩm ướt. Vì vậy, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để cắt tỉa lông giúp mèo. - Sử dụng thuốc: Hãy tuân thủ chỉ định của bác sĩ thú y để cho mèo uống thuốc đúng cách và không tự ý ngừng thuốc. - Quản lý môi trường: Tránh môi trường nhiều bụi và lau khô vùng quanh mắt thường xuyên để không để nơi này bị ẩm ướt. Việc chăm sóc đều đặn rất quan trọng để ngăn ngừa tình trạng tái phát.

Chủ nuôi nhẹ nhàng lau sạch vùng mắt cho mèo

Tình trạng tắc nghẽn đường nước mắt ở mèo có mức độ nguy cơ khác nhau tùy theo giống mèo.

Đặc biệt, mèo thuộc giống đầu ngắn có khuôn mặt dẹt (ví dụ: mèo Ba Tư) có nguy cơ cao bị tắc ống dẫn nước mắt và chảy nước mắt mãn tính (chứng lệ lưu). Ở những chú mèo này, đường ống mũi-nước mắt thường quanh co hoặc hẹp, cộng với các vấn đề về cấu trúc mí mắt như chứng quặm mi mắt dưới trong, khiến nước mắt dễ tràn ra ngoài. Việc chẩn đoán sớm và chăm sóc liên tục là rất quan trọng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Mèo thường xuyên chảy nước mắt có phải là hiện tượng bình thường không?

Không, việc nước mắt chảy liên tục có thể là dấu hiệu của tắc nghẽn ống lệ hoặc nhiễm trùng. Nếu triệu chứng kéo dài, tốt nhất nên đưa mèo đến khám tại phòng khám thú y.

Làm thế nào để loại bỏ vết nước mắt?

Việc duy trì sự sạch sẽ quanh mắt là điều cơ bản. Bạn nên lau nhẹ vùng quanh mắt mỗi ngày bằng khăn mềm và tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để tỉa lông xung quanh mí mắt, điều này sẽ rất hữu ích. Không nhất thiết phải sử dụng các sản phẩm đặc biệt.

Tắc nghẽn ống dẫn nước mắt có thể chữa khỏi hoàn toàn bằng phẫu thuật không?

Trong hầu hết các trường hợp, việc mở rộng hoặc tái tạo ống lệ mũi qua phẫu thuật có thể cải thiện đáng kể các triệu chứng. Tuy nhiên, do nguy cơ tái phát từ sẹo hoặc hẹp ống, khó có thể đảm bảo chữa khỏi hoàn toàn, và kết quả điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân và tình trạng cụ thể của mèo.

Mèo bị chảy nước mắt thì nên ăn loại thức ăn nào?

Thực tế, nguyên nhân phổ biến hơn cả các vết nước mắt là tình trạng tắc ống lệ, nhiễm trùng hoặc các yếu tố cấu trúc như ở giống mèo đầu ngắn. Về thức ăn, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để lựa chọn sản phẩm cân bằng dinh dưỡng; tuy nhiên, khó có thể khẳng định chắc chắn rằng một loại thức ăn cụ thể nào đó sẽ loại bỏ hoàn toàn vết nước mắt.

Tắc nghẽn ống lệ có thể tái phát không?

Vâng, ngay cả sau khi điều trị, ống lệ đạo vẫn có thể bị hẹp lại hoặc tắc nghẽn do sẹo sau viêm hoặc xơ hóa. Việc kiểm tra định kỳ và chăm sóc vùng quanh mắt sẽ giúp ngăn ngừa tình trạng tái phát.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

Nhiễm Toxoplasma ở mèo: Hướng dẫn chi tiết

Nhiễm Giardia (Lamblia) và điều trị

Nhiễm sán dây (Dipylidium) ở chó và mèo

Nhiễm giun roi ở chó (Trichuris)

Nhiễm giun móc (Ancylostoma) ở chó

Viêm tai giữa ở chó (bên trong màng nhĩ): triệu chứng và điều trị

Triệu chứng và phương pháp điều trị ngộ độc chì và kim loại nặng ở chó và mèo

Tài liệu tham khảo

[1] Gelatt KN et al. (2013). Veterinary Ophthalmology, 2nd ed. Wiley-Blackwell, Oxford, UK.

[2] Esson DW and Calvarese S (2022). Clinical Atlas of Canine and Feline Ophthalmic Disease, 2nd ed. John Wiley & Sons, Inc.

[3] Ny Y et al. (2006). Medial canthoplasty for epiphora in dogs: a retrospective study of 23 cases. J Am Anim Hosp Assoc, 42, 435–439.