Thích

Chia sẻ

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong bệnh động kinh ở mèo

Não/Nhận thứcCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bài viết này tổng hợp những thông tin thiết yếu mà chủ nuôi cần nắm rõ về động kinh ở mèo, từ nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán, điều trị cho đến cách chăm sóc tại nhà.

Co giật ở mèo là gì?

Bác sĩ thú y đang chẩn đoán chứng động kinh ở mèo

Động kinh ở mèo là một bệnh lý thần kinh, trong đó các tế bào thần kinh não hoạt động quá mức bất thường, dẫn đến co giật đột ngột, mất ý thức và các rối loạn hành vi. Việc xác định nguyên nhân sớm là then chốt. Tỷ lệ động kinh nguyên phát (không rõ nguyên nhân) ở mèo thấp hơn ở chó, trong khi các nguyên nhân thứ phát như u não, nhiễm trùng hoặc rối loạn chuyển hóa lại phổ biến hơn rất nhiều. Do đó, ngay từ cơn động kinh đầu tiên, mèo cần được kiểm tra để tìm nguyên nhân.

Nguyên nhân chính gây ra cơn động kinh ở mèo

Co giật ở mèo được chia thành hai loại chính.

Động kinh do tổn thương cấu trúc: Xảy ra khi có tổn thương trực tiếp ở não. Các nguyên nhân điển hình bao gồm viêm màng não, u não (như u màng não, u lympho), viêm phúc mạc truyền nhiễm ở mèo (FIP), bệnh não thiếu máu cục bộ (đột quỵ) và chấn thương. Ở mèo, các bệnh lý não cấu trúc này được xem là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra co giật.

Co giật phản ứng: Não bộ bình thường nhưng co giật xảy ra do phản ứng với rối loạn chuyển hóa toàn thân hoặc độc tố. Các nguyên nhân bao gồm hạ đường huyết, bệnh não gan (suy gan), bệnh não do urê huyết (suy thận), hạ canxi máu, cường tuyến giáp, thiếu thiamine (vitamin B1), và các chất độc như thuốc trừ sâu (pyrethrin), chất chống đông (ethylene glycol), thuốc diệt chuột (bromethalin), sô cô la/caffeine (theobromine).

Động kinh nguyên phát (không rõ nguyên nhân) khá hiếm gặp ở mèo.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng co giật ở mèo

Co giật, cứng đờ: Các chi có thể bị cứng lại (co cứng toàn thân) hoặc cử động lặp đi lặp lại như đang đạp bàn đạp (chân đạp không ngừng). Co giật toàn thân thường xuất hiện đối xứng hai bên cơ thể.

Mất ý thức: Trong cơn co giật toàn thân (đại phát), mèo sẽ mất ý thức, không phản ứng khi được gọi tên và có ánh mắt mơ màng, đờ đẫn.

Triệu chứng thần kinh tự chủ: Trong hoặc ngay sau cơn co giật, có thể kèm theo các phản ứng như chảy nước dãi, nôn mửa, tiêu chảy.

Mất kiểm soát bài tiết: Trong cơn co giật, mèo có thể không kiểm soát được bàng quang và ruột, dẫn đến tiểu hoặc đại tiện không tự chủ.

Triệu chứng báo trước hoặc cục bộ: Các triệu chứng như lo lắng, kêu quá mức, trốn tránh, đi loạng choạng có thể xuất hiện trước do co giật cục bộ (phần), sau đó mới tiến triển thành co giật toàn thân.

Rối loạn sau cơn co giật (giai đoạn hậu phát): Ngay cả khi cơn co giật đã kết thúc, mèo vẫn có thể bị mơ màng trong vài phút đến vài giờ, đi loạng choạng, giảm thị lực tạm thời khiến chúng va vào tường, đồng thời biểu hiện lo lắng và kích thích quá mức.

Chủ nuôi quan sát các triệu chứng co giật ở mèo

Các tình huống cần đưa mèo đến phòng cấp cứu ngay lập tức

Nếu mèo của bạn rơi vào bất kỳ trường hợp nào dưới đây, hãy đưa ngay đến bệnh viện thú y cấp cứu 24/24. Việc chậm trễ có thể dẫn đến tổn thương não hoặc tử vong. • Co giật kéo dài hơn 5 phút không ngừng (động kinh liên tục) • Co giật lặp lại từ 2 lần trở lên trong vòng 24 giờ (co giật thành cụm) • Mèo không tỉnh lại sau hơn 30 phút kể từ khi co giật kết thúc • Co giật kèm theo nôn mửa dữ dội hoặc khó thở

Phương pháp chẩn đoán — Xác định nguyên nhân là bước đầu tiên

Co giật ở mèo có phương pháp điều trị hoàn toàn khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân, vì vậy việc chẩn đoán chính xác là bắt buộc.

Xét nghiệm máu và nước tiểu: Kiểm tra đường huyết, chức năng gan, chức năng thận và hormone tuyến giáp. Trước tiên, cần loại trừ các nguyên nhân chuyển hóa hoặc phản ứng như hạ đường huyết, bệnh não do gan, chứng urê huyết và cường tuyến giáp.

Đo huyết áp: Đo huyết áp như một phần của đánh giá tình trạng toàn thân để đồng thời kiểm tra các bất thường đi kèm như tăng huyết áp.

Chụp MRI và CT não: Đây là các xét nghiệm hình ảnh chi tiết để xác định khối u não, viêm màng não và não, hoặc các tổn thương cấu trúc. Ở mèo, bệnh lý não cấu trúc là nguyên nhân phổ biến nhất, do đó xét nghiệm hình ảnh đặc biệt quan trọng và cần gây mê toàn thân.

Xét nghiệm dịch não tủy: Thực hiện khi cần thiết sau khi chụp MRI. Được sử dụng để phân biệt các nguyên nhân nhiễm trùng hoặc viêm (như viêm màng não và não).

Phương pháp điều trị — Tiếp cận từng bước

Điều trị cấp cứu: Trong trường hợp động kinh liên tục (trạng thái động kinh), cần truyền tĩnh mạch thuốc chống co giật. Sử dụng benzodiazepine như diazepam hoặc midazolam làm lựa chọn đầu tiên để dừng cơn co giật đang diễn ra, và cần xử trí ngay lập tức tại bệnh viện.

Điều trị chống co giật dài hạn: Nếu cơn co giật lặp lại thường xuyên, xuất hiện cơn co giật thành chùm hoặc trạng thái động kinh, mèo cần uống thuốc chống co giật hàng ngày. Ở mèo, phenobarbital và levetiracetam là hai loại thuốc thường được sử dụng; nếu đáp ứng với phenobarbital không đủ, có thể bổ sung zonisamide. Bác sĩ thú y sẽ xác định liều lượng dựa trên cân nặng và nồng độ thuốc trong máu. Với việc quản lý thuốc chống co giật phù hợp, tần suất và mức độ nghiêm trọng của cơn co giật có thể được giảm đáng kể ở nhiều con mèo.

Điều trị nguyên nhân: Nếu cơn co giật phản ứng do các nguyên nhân như cường tuyến giáp, nhiễm độc hoặc rối loạn chuyển hóa, việc giải quyết nguyên nhân gốc rễ đôi khi là đủ để kiểm soát cơn co giật.

Bác sĩ thú y đang điều trị chống co giật cho mèo

Các điểm cần lưu ý khi chăm sóc mèo tại nhà trong và sau cơn co giật

Tuyệt đối cấm: Không đưa tay vào miệng mèo khi đang co giật. Mèo không nuốt lưỡi. Ngược lại, bạn có nguy cơ bị cắn.

Đảm bảo không gian an toàn: Dọn dẹp các vật sắc nhọn xung quanh và để mèo nằm trên nền mềm.

Quay video: Quay ngắn gọn cảnh co giật sẽ hỗ trợ rất nhiều cho việc chẩn đoán của bác sĩ thú y.

Ghi nhật ký co giật: Ghi lại ngày, giờ, thời gian kéo dài và các triệu chứng. Đây là yếu tố thiết yếu để đánh giá phản ứng điều trị.

Giảm thiểu căng thẳng: Duy trì lịch trình đều đặn và môi trường yên tĩnh có thể giúp giảm tần suất tái phát.

Hãy kiểm tra kỹ khi đang dùng thuốc chống co giật

Đối với mèo đang dùng phenobarbital, cần kiểm tra nồng độ thuốc trong máu khoảng 10 ngày sau khi bắt đầu điều trị hoặc thay đổi liều lượng, sau đó theo dõi định kỳ mỗi 4 tháng nồng độ thuốc trong máu cùng xét nghiệm công thức máu (CBC), chức năng gan và axit mật. Việc tự ý ngừng thuốc có thể gây co giật dội ngược, nên khi có bất kỳ thay đổi nào về tình trạng sức khỏe, chủ nuôi cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-28

Câu hỏi thường gặp

Có nên ôm mèo trong lúc lên cơn co giật không?

Trong cơn co giật, không nên cố gắng giữ chặt hay ôm mèo. Mèo có thể bị hoảng sợ và cắn hoặc tấn công, đồng thời sự kích thích này có thể làm kéo dài cơn co giật. Hãy dọn dẹp khu vực xung quanh để đảm bảo an toàn, đồng thời theo dõi và ghi nhận thời gian diễn ra cơn co giật.

Dù mèo chỉ bị co giật một lần, liệu có cần đưa đến bệnh viện không?

Vâng, ngay cả khi đó là cơn co giật đầu tiên, bạn cũng nhất thiết phải cho mèo đi kiểm tra. Ở mèo, chứng động kinh nguyên phát khá hiếm gặp, nên ngay từ cơn co giật đầu tiên, cần phải loại trừ các nguyên nhân như u não, nhiễm trùng hoặc rối loạn chuyển hóa. Nếu bỏ qua không điều trị, bệnh lý gây ra cơn co giật có thể tiếp tục tiến triển.

Sau khi được chẩn đoán mắc bệnh động kinh, liệu mèo có cần uống thuốc suốt đời không?

Tùy thuộc vào nguyên nhân mà phương pháp điều trị sẽ khác nhau. Nếu các bệnh lý nền như cường tuyến giáp hoặc tăng huyết áp được điều trị và cơn co giật được kiểm soát, mèo có thể không cần dùng thuốc chống co giật. Đối với động kinh nguyên phát, phần lớn trường hợp cần điều trị dài hạn, nhưng thuốc có thể giúp giảm đáng kể tần suất các cơn co giật.

Những chú mèo nào có nguy cơ cao bị co giật?

Mèo cao tuổi có nguy cơ mắc u não, tăng huyết áp và suy thận cao, do đó khả năng bị co giật cũng tăng lên. Nếu mèo từng tiếp xúc với các chất độc như hoa ly, thuốc trừ sâu hoặc xylitol, hoặc đã được chẩn đoán mắc bệnh viêm phúc mạc truyền nhiễm ở mèo (FIP), cần đặc biệt chú ý đến các triệu chứng liên quan đến não.

Có nhất thiết phải quay video ghi lại cơn co giật không?

Nếu có thể, hãy quay video lại. Việc ghi lại các triệu chứng như loại co giật (toàn thân hay cục bộ), thời gian kéo dài và trạng thái ý thức sẽ giúp bác sĩ thú y có thêm thông tin quan trọng để chẩn đoán và lập kế hoạch điều trị. Tuy nhiên, việc đảm bảo an toàn cho mèo luôn được ưu tiên hơn là quay video.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung an thần 2026 được khuyên dùng

Tác dụng và triệu chứng thiếu hụt Vitamin B12 (Cobalamin)

Top 5 thực phẩm bổ sung nhận thức cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Nếu chó cưng bị phân lỏng·có máu — Triệu chứng nhiễm trùng Coccidia và thời điểm điều trị

Nhiễm giun đũa (Toxocara) ở chó và cách điều trị

Hướng dẫn toàn diện về bệnh Lyme ở chó do ve truyền

Nếu chó sốt cao, tiểu ra máu — Nguyên nhân và thời điểm điều trị viêm bể thận

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc khi chó uống nhiều nước hơn bình thường

Tổng hợp toàn diện về chế độ ăn ngừa sỏi đường tiết niệu ở chó, các triệu chứng và nguyên nhân, cũng như những điểm quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc.

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng trong xét nghiệm nước tiểu ở chó

Tài liệu tham khảo

[1] Li CF, Vernau KM. 'Seizures and Status Epilepticus', in Silverstein DC, Hopper K (eds), Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Ed. Elsevier, 2023.

[2] Maddison JE, Page SW, Church DB. '100 Top Consultations in Small Animal General Practice', Chapter 83. Wiley-Blackwell, 2011.

[3] Berendt M, Gram L. Epilepsy and seizure classification in 63 dogs: a reappraisal of veterinary epilepsy terminology. J Vet Intern Med 1999;13(1):14-20.

[4] Pakozdy A, Leschnik M, Tichy AG, Thalhammer JG. Retrospective clinical comparison of idiopathic versus symptomatic epilepsy in 240 dogs with seizures. Acta Vet Hung 2008;56(4):471-83.