Thích

Chia sẻ

Nếu thú cưng của bạn đột nhiên co giật — Xử lý khẩn cấp và thời điểm đưa đến bệnh viện

Não/Nhận thứcCẩm nang triệu chứngDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Co giật ở thú cưng là triệu chứng thần kinh khẩn cấp do hoạt động điện bất thường trong não. Nếu kéo dài trên 5 phút hoặc lặp lại 2 lần trở lên trong 24 giờ, hãy đưa đến bệnh viện ngay lập tức.

Co giật ở thú cưng là gì? Những việc cần làm ngay lập tức

Chủ nuôi bấm giờ bên cạnh thú cưng đang co giật

Co giật ở thú cưng là triệu chứng thần kinh khẩn cấp khiến cơ bắp run rẩy hoặc mất ý thức do tín hiệu điện bất thường trong não. Sự bình tĩnh là quan trọng nhất. Đừng đè ép cơ thể hoặc đưa tay vào miệng, hãy dọn dẹp các vật sắc nhọn xung quanh, để thú cưng nằm xuống sàn, bấm giờ và quay video. Nếu cơn co giật kéo dài trên 5 phút hoặc lặp lại 2 lần trở lên trong 24 giờ, hãy đưa đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Tiêu chuẩn đánh giá mức độ nghiêm trọng của co giật

Mức độ khẩn cấp của co giật thay đổi tùy theo thời gian kéo dài và tần suất. Hãy kiểm tra xem tình trạng của thú cưng hiện tại ở giai đoạn nào bằng bảng dưới đây. Đặc biệt, 'co giật liên tục (kéo dài trên 5 phút)' là tình trạng có nguy cơ tổn thương não rất cao.

Mức độ khẩn cấp theo thời gian và tần suất co giật

Hạng mục	Nhẹ	Cảnh giác	Khẩn cấp
Thời gian kéo dài	Trong vòng 1~2 phút	2~5 phút	Trên 5 phút (co giật liên tục)
Tần suất	Đơn phát	1 lần/ngày	2 lần trở lên trong 24 giờ (co giật cụm)
Phục hồi ý thức	Thường phục hồi trong vài phút	Vài chục phút~vài giờ (khác biệt lớn giữa cá thể)	Không phục hồi ý thức giữa các cơn co giật
Xử lý	Ghi hình và đặt lịch khám	Đến viện trong ngày	Phòng cấp cứu ngay lập tức

Thời gian kéo dài·tần suất tuân theo định nghĩa co giật cụm·co giật liên tục, thời gian phục hồi sau co giật (giai đoạn hậu co giật) có thể khác nhau từ vài phút đến vài giờ tùy cá thể.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng xuất hiện khi co giật

Co giật không chỉ bao gồm co giật toàn thân mà còn có co giật cục bộ. Nếu thấy các dấu hiệu sau, hãy chắc chắn ghi lại bằng video.

Cứng đơ: Cơ thể cứng lại và ngã nghiêng sang một bên

Run rẩy: Chân tay run rẩy lặp lại theo nhịp điệu

Mất ý thức: Không phản ứng khi gọi

Nước bọt·Bọt mép: Có bọt hoặc nước dãi chảy ra từ mép

Tiểu tiện không tự chủ: Tự tiểu tiện hoặc đi ngoài

Chuyển động nhai hàm: Di chuyển miệng như đang nhai thứ gì đó

Hình minh họa danh sách kiểm tra triệu chứng co giật ở thú cưng

Trường hợp cần đưa đến phòng cấp cứu ngay lập tức

Nếu thuộc một trong các trường hợp dưới đây, đừng do dự mà hãy di chuyển đến bệnh viện thú y cấp cứu 24 giờ. - Cơn co giật không dừng lại trong hơn 5 phút - Xảy ra lặp lại 2 lần trở lên trong 24 giờ - Ý thức không trở lại sau 30 phút kể từ khi co giật - Hô hấp không đều hoặc màu nướu răng xanh tái - Đang mang thai hoặc là động vật dưới 4 tháng tuổi - Có tiền sử bệnh tiểu đường·bệnh gan·tiếp xúc với chất độc

Các nguyên nhân chính gây co giật

Hướng điều trị hoàn toàn khác nhau tùy theo nguyên nhân gây co giật. Sách giáo khoa nội khoa thú y chia nguyên nhân thành ba loại lớn.

Động kinh nguyên phát: Xu hướng di truyền lặp lại không rõ nguyên nhân, thường phát bệnh từ 6 tháng đến 6 tuổi

Bệnh lý cấu trúc não: U não, viêm não, não úng thủy và các bất thường khác của chính não

Chuyển hóa·Độc tính: Hạ đường huyết, bệnh não do gan, ngộ độc sô-cô-la·xylitol·thuốc trừ sâu

Mèo hiếm khi mắc động kinh nguyên phát hơn chó, do đó khi xảy ra co giật, việc đánh giá toàn diện các nguyên nhân bao gồm nguyên nhân ngoại sọ như chuyển hóa·độc tính và nguyên nhân nội sọ như cấu trúc·nhiễm trùng là đặc biệt quan trọng.

Quy trình chẩn đoán tại bệnh viện

Vì chỉ một lần co giật khó xác định nguyên nhân nên cần kiểm tra theo từng bước. Kiểm tra xét nghiệm máu cơ bản, chỉ số gan·thận, đường huyết trước, sau đó tùy nhu cầu dùng MRI·CT·xét nghiệm dịch não tủy để nhìn sâu vào bên trong não. Nếu bác sĩ thú y xem xét cùng lúc ghi hình và kiểu co giật, phạm vi nguyên nhân có thể thu hẹp đáng kể, vì vậy hãy chắc chắn mang theo video đã quay.

Nguyên tắc hành động xử lý khẩn cấp có thể thực hiện tại nhà

Việc xử lý sai khi co giật có thể gây nguy hiểm hơn. Hãy nhớ các nguyên tắc dưới đây.

Việc nên làm: Dọn dẹp vật cản xung quanh, để nằm xuống sàn, bấm giờ, quay video, duy trì môi trường yên tĩnh và tối, kiểm tra thân nhiệt

Việc không nên làm: Đưa tay·vật vào miệng (không nuốt lưỡi), đè mạnh vào cơ thể, dội nước lạnh, bế và lắc, gọi to

Ngay cả sau khi cơn co giật dừng lại, thú cưng vẫn có thể lú lẫn hoặc mất phương hướng trong 30 phút~1 giờ, vì vậy hãy để chúng nghỉ ngơi yên tĩnh.

Chủ nuôi giúp thú cưng bình tĩnh sau cơn co giật

Co giật ở mèo cần được xem xét thận trọng hơn

Mèo có tần suất co giật thấp hơn chó, nhưng việc xuất hiện co giật thường có nghĩa là có bệnh lý nền nghiêm trọng. Đặc biệt cần kiểm tra trước khả năng tiếp xúc với chất độc (hoa loa kèn·tinh dầu·thuốc trừ sâu cho chó), tăng huyết áp·suy thận giai đoạn cuối, viêm não nhiễm trùng. Vì động kinh nguyên phát hiếm gặp ở mèo nên cần đánh giá đầy đủ các nguyên nhân ngoại sọ·nội sọ đa dạng, do đó chúng tôi đặc biệt khuyến nghị phải được bác sĩ thú y khám trong thời gian sớm nhất có thể ngay cả khi chỉ co giật một lần.

Các điểm quản lý suốt đời và phòng ngừa tái phát

Nếu được chẩn đoán là động kinh nguyên phát, hầu hết sẽ phải dùng thuốc chống co giật suốt đời. Thuốc do bác sĩ thú y xác định liều lượng và khoảng cách theo cân nặng, tuyệt đối không tự ý ngừng hoặc giảm. Ngừng thuốc đột ngột có thể dẫn đến tình trạng nghiêm trọng hơn như co giật liên tục kéo dài trên 5 phút. Tại nhà, việc ghi chép nhật ký co giật (ngày, giờ, thời gian kéo dài, tình huống lúc đó) một cách đều đặn sẽ giúp thu hẹp phạm vi nguyên nhân và xác định hướng điều trị. Ngoài ra, các chất độc tính như sô-cô-la·xylitol·thuốc trừ sâu có thể tự gây co giật, vì vậy hãy quản lý kỹ lưỡng để thú cưng không với tới được trong sinh hoạt hàng ngày.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-21

Câu hỏi thường gặp

Có thể nuốt lưỡi khi co giật không?

Không. Việc nuốt lưỡi khi co giật không xảy ra. Đưa tay hoặc vật vào miệng có thể khiến chủ nuôi bị cắn hoặc làm tổn thương răng·hàm, vì vậy tuyệt đối không đưa vào.

Làm sao phân biệt giữa run khi mơ và co giật?

Run khi ngủ sẽ phản ứng khi gọi tên hoặc chạm nhẹ. Co giật thì không phản ứng khi gọi, đồng tử mắt cố định về một bên hoặc mất ý thức.

Đã từng co giật một lần nhưng giờ bình thường. Có cần đến bệnh viện không?

Có, nên đi trong vòng một hai ngày. Co giật đơn phát cũng có thể có nguyên nhân tiềm ẩn như u não·rối loạn chuyển hóa nên cần xét nghiệm máu cơ bản và khám thần kinh.

Bắt đầu uống thuốc thì phải uống suốt đời sao?

Động kinh nguyên phát hầu hết phải dùng thuốc suốt đời. Ngừng thuốc tùy ý có thể dẫn đến co giật nghiêm trọng hơn (co giật liên tục). Liều lượng có thể được điều chỉnh theo đánh giá của bác sĩ thú y.

Sau khi co giật thì lú lẫn hoặc không nhìn thấy rõ. Có bình thường không?

Mất phương hướng, giảm thị lực tạm thời, lang thang là phổ biến trong 30 phút~vài giờ ngay sau co giật. Thường tự phục hồi nhưng nếu kéo dài trên 24 giờ thì cần khám thêm.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung an thần 2026 được khuyên dùng

Tác dụng và triệu chứng thiếu hụt Vitamin B12 (Cobalamin)

Top 5 thực phẩm bổ sung nhận thức cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Rụng lông ở chó — Các bệnh lý nghi ngờ theo nguyên nhân và hướng dẫn chẩn đoán

Ngứa ở chó — Hướng dẫn nhận diện các bệnh nghi ngờ theo nguyên nhân: dị ứng, ký sinh trùng và vi khuẩn

Nếu mắt chó đỏ và có gỉ mắt — Các bệnh nghi ngờ theo nguyên nhân và thời điểm cần đến bệnh viện

Mèo đi tiểu ngoài khay vệ sinh — Nguyên nhân do FLUTD và căng thẳng, cùng cách xử lý từng bước

Mèo liên tục nôn — Phân biệt sản phẩm chăm sóc búi lông và dấu hiệu cần đến bệnh viện

Chó đi tiểu có lẫn máu — Hướng dẫn mức độ khẩn cấp theo từng nguyên nhân

Chó uống quá nhiều nước — Hướng dẫn nghi ngờ tiểu đường, suy thận, Cushing

Tài liệu tham khảo

[1] Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Ed — Seizure Management Chapter

[2] 수의내과학 교과서 (Textbook of Veterinary Internal Medicine) — Neurologic Emergencies

[3] ACVIM Consensus Statement on Epilepsy in Dogs, 2015