Thích

Chia sẻ

Triệu chứng và nguyên nhân vàng da ở chó

Sức khỏe ganCẩm nang triệu chứngDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Vàng da ở chó là tín hiệu khẩn cấp báo động các vấn đề về gan, đường mật và hồng cầu. Nếu nướu và lòng trắng mắt chuyển sang màu vàng, hãy đưa đến bệnh viện trong vòng 24 giờ.

Vàng da ở chó là gì?

Bác sĩ thú y kiểm tra nướu và mắt của chó

Vàng da ở chó là triệu chứng nướu, lòng trắng mắt, da và bên trong tai chuyển sang màu vàng do bilirubin tích tụ bất thường trong máu. Đây không phải là một bệnh độc lập mà là tín hiệu cho thấy có vấn đề ở gan, đường mật hoặc hồng cầu. Bilirubin là chất được tạo ra một cách tự nhiên khi hồng cầu bị phân hủy, nhưng nếu lượng hồng cầu bị phá hủy vượt quá khả năng xử lý của gan, chức năng gan suy giảm hoặc đường dẫn mật xuống ruột bị tắc nghẽn, nó sẽ tích tụ trong máu. Theo tiêu chuẩn y học thú y, vàng da được phát hiện khi bilirubin trong huyết tương/huyết thanh khoảng 25 µmol/L (khoảng 1.5 mg/dL) trở lên, nhưng để có thể nhìn thấy bằng mắt thường ở mô thì cần tăng lên khoảng 40~50 µmol/L (khoảng 2.3~2.9 mg/dL). Vàng da ở mô thể hiện rõ nhất ở củng mạc (lòng trắng mắt), sau đó là niêm mạc (nướu) và cuối cùng là da. Vì vậy, khi bắt đầu nhìn thấy sự thay đổi màu sắc, đó là tín hiệu cho thấy mức bilirubin đã tăng đáng kể, do đó cần đến bệnh viện thú y để làm xét nghiệm máu và siêu âm ngay lập tức khi phát hiện triệu chứng.

Bảng phân cấp mức độ khẩn cấp của vàng da

Mức độ khẩn cấp của vàng da thay đổi tùy theo cường độ thay đổi màu sắc và các triệu chứng đi kèm. Hãy kiểm tra xem tình trạng của bé nhà bạn đang ở giai đoạn nào qua bảng dưới đây.

Tiêu chuẩn đánh giá theo từng giai đoạn vàng da

Hạng mục	Nhẹ	Trung bình	Nặng
Màu nướu	Hơi hồng nhạt	Màu vàng rõ rệt	Màu vàng đất đậm
Màu lòng trắng mắt	Hầu như không thay đổi	Chuyển sang màu vàng	Gần như màu cam
Cảm giác ngon miệng·Hoạt lực	Giảm nhẹ	Mất cảm giác ngon miệng·Mệt mỏi	Hầu như không ăn·Uể oải
Triệu chứng đi kèm	Không có	Nôn·Tiêu chảy	Phân đen·Co giật·Suy giảm ý thức
Xử lý	Khám trong vòng 48 giờ	Khám trong ngày	Cấp cứu ngay lập tức

Kiểm tra màu nướu bằng cách nâng nhẹ môi trên dưới ánh sáng tự nhiên.

Danh sách kiểm tra triệu chứng có thể tự kiểm tra tại nhà

Vàng da không chỉ đơn thuần là thay đổi màu sắc. Nếu thấy các dấu hiệu dưới đây cùng lúc, khả năng bị vàng da sẽ cao hơn nhiều.

Nướu và lòng trắng mắt màu vàng: Lòng trắng mắt và nướu rõ ràng chuyển sang màu vàng dưới ánh sáng tự nhiên

Nước tiểu màu cam đậm: Không phải màu vàng trong mà là màu như trà đen hoặc nước tương

Phân màu xám sáng hoặc màu đất sét: Xuất hiện khi mật không thể xuống ruột

Mất cảm giác ngon miệng·Nôn: Là dấu hiệu sớm phổ biến nhất của suy giảm chức năng gan

Bụng chướng·Đau: Khi chạm vào bụng sẽ giật mình hoặc cong lưng tròn

Chủ nuôi kiểm tra tình trạng của chó tại nhà

Dấu hiệu cần đến phòng cấp cứu ngay lập tức

Nếu thấy bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, hãy đưa đến phòng cấp cứu bệnh viện thú y 24 giờ ngay cả vào ban đêm. Suy gan cấp tính, thiếu máu tan máu và tắc nghẽn đường mật có thể trở nặng trong vài giờ. - Nướu màu vàng đất đậm hoặc màu cam - Có máu lẫn trong chất nôn hoặc phân - Hơi thở gấp và lưỡi màu tím - Đi đứng loạng choạng hoặc co giật, ý thức mơ hồ - Không ăn uống gì cả và từ chối uống nước trong hơn 24 giờ

Nguyên nhân 1. Vấn đề của chính gan (Vàng da do gan)

Xảy ra khi tế bào gan bị tổn thương không thể xử lý bilirubin. Vàng da xảy ra do rối loạn chức năng của chính gan như vậy được gọi là vàng da do gan (hepatic jaundice). Trong khi vàng da trước gan (pre-hepatic) là do tan máu, thì loại này nguyên nhân chính là tổn thương tế bào gan.

Nguyên nhân phổ biến: Viêm gan cấp tính/mãn tính, thuốc độc cho gan (acetaminophen·xylitol), nhiễm leptospira, khối u gan, bệnh tích tụ đồng (Bedlington Terrier·Doberman)

Thuốc giảm đau dùng tại nhà, thuốc cảm cúm cho người, kẹo cao su không đường (xylitol) rất nguy hiểm cho chó nhỏ, tuyệt đối không được cho ăn.

Bác sĩ thú y xem xét kết quả xét nghiệm máu và siêu âm gan

Nguyên nhân 2. Tắc nghẽn đường mật (Vàng da sau gan)

Khi đường dẫn mật từ gan xuống ruột bị tắc, bilirubin sẽ trào ngược vào máu. Sỏi mật, u nhầy túi mật, chèn ép ống mật do viêm tụy, khối u là những nguyên nhân điển hình. U nhầy túi mật thường gặp ở Shetland Sheepdog và Miniature Schnauzer, nếu vỡ sẽ cần phẫu thuật khẩn cấp. Siêu âm bụng để kiểm tra hình dạng túi mật (hình ngôi sao·hình cắt ngang kiwi) sẽ giúp chẩn đoán nhanh hơn. Nếu thấy phân màu xám sáng, khả năng tắc nghẽn đường mật cao.

Nguyên nhân 3. Phá hủy hồng cầu (Vàng da trước gan)

Khi hồng cầu bị phá hủy ồ ạt, bilirubin vượt quá khả năng xử lý của gan sẽ tràn ra. Điều này được gọi là thiếu máu tan máu.

Nguyên nhân điển hình: Thiếu máu tan máu do miễn dịch (IMHA), ngộ độc hành tây·tỏi (tan máu thể Heinz), nhiễm trùng do ve truyền (Babesia), ngộ độc thuốc hạ sốt cho người

Trong trường hợp này, cùng với vàng da, nướu sẽ nhợt nhạt và nhịp thở nhanh hơn. Có thể cần truyền máu nên việc sơ cứu khẩn cấp là rất quan trọng.

Lưu ý bổ sung theo giống và tình huống

Ở một số giống và tình huống nhất định, nguy cơ vàng da cao hơn. - Bedlington Terrier: Bệnh tích tụ đồng di truyền - Miniature Schnauzer·Shetland Sheepdog·Cocker Spaniel: Thường gặp u nhầy túi mật - Doberman: Yếu tố di truyền viêm gan mãn tính - Chó già trên 7 tuổi: Tỷ lệ mắc khối u gan·bệnh đường mật tăng - Chó chưa tiêm phòng đầy đủ: Nguy cơ nhiễm leptospira Đối với những bé thuộc các trường hợp trên, nên kiểm tra chỉ số gan (ALT·ALP·bilirubin) ít nhất 1 lần/năm.

Chẩn đoán và điều trị sẽ diễn ra như thế nào?

Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ tìm nguyên nhân qua xét nghiệm máu (CBC·chỉ số gan·bilirubin), siêu âm bụng, và nếu cần thiết là xét nghiệm axit mật hoặc sinh thiết gan. Hướng điều trị sẽ hoàn toàn khác nhau tùy theo nguyên nhân.

Do tế bào gan: Thuốc bảo vệ gan·nước truyền·loại bỏ nguyên nhân (giải độc)

Tắc nghẽn đường mật: Nếu không đáp ứng với điều trị bằng thuốc thì phẫu thuật dẫn lưu mật

Tan máu: Thuốc ức chế miễn dịch·truyền máu·giải độc

Bác sĩ thú y sẽ quyết định loại thuốc và liều lượng dựa trên cân nặng và nguyên nhân. Việc tự ý cho ăn các chất bổ gan tại nhà có thể làm chậm quá trình chẩn đoán.

Chó đang nghỉ ngơi trong khi được truyền dịch

Các điểm phòng ngừa và quản lý có thể thực hiện tại nhà

Đối với vàng da, phát hiện sớm thực tế hơn là phòng ngừa. Hãy tạo thói quen chăm sóc hàng ngày.

Kiểm tra màu nướu·lòng trắng mắt 1 lần/tuần: Ghi lại bằng ảnh dưới ánh sáng tự nhiên

Tuyệt đối cấm thuốc cho người: Tylenol·Ibuprofen·Xylitol

Khám sức khỏe định kỳ: Trên 7 tuổi kiểm tra chỉ số gan 2 lần/năm

Vắc xin Leptospira: Bắt buộc nếu thường xuyên đi dạo·cắm trại

Quản lý cân nặng: Béo phì gây ra gan nhiễm mỡ·bệnh túi mật

Nếu thấy cảm giác ngon miệng hoặc tinh thần khác thường, đừng nghĩ 'sẽ ổn thôi' mà hãy nhanh chóng đi khám, đó là cách phòng ngừa chắc chắn nhất.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-19

Câu hỏi thường gặp

Nướu chó hơi vàng, có cần đến bệnh viện ngay không?

Có, khuyên nên đến trong vòng 48 giờ. Vàng da khi đã nhìn thấy bằng mắt thường thì mức độ đã khá cao, tìm ra nguyên nhân càng nhanh thì tỷ lệ thành công điều trị càng cao. Chụp ảnh dưới ánh sáng tự nhiên và ghi chú thêm cảm giác ngon miệng·màu nước tiểu mang theo đến bệnh viện sẽ giúp ích cho việc chẩn đoán.

Nếu bị vàng da thì gan đã hỏng rồi sao? Có thể phục hồi không?

Không nhất thiết phải như vậy. Vàng da do vấn đề hồng cầu như thiếu máu tan máu thì chính gan vẫn có thể bình thường. Ngay cả khi là do tế bào gan, viêm gan cấp tính hoặc ngộ độc thuốc nếu được điều trị nhanh chóng thì gan có thể tái tạo và trở lại bình thường trong nhiều trường hợp. Tiên lượng thay đổi đáng kể tùy theo nguyên nhân.

Chó bị vàng da thì nên cho ăn gì?

Trước khi kết thúc chẩn đoán nguyên nhân, hãy cho ăn thức ăn quen thuộc với lượng nhỏ nhiều lần, tránh đồ ăn vặt kích thích·thức ăn nhiều chất béo. Sau khi chẩn đoán, bác sĩ thú y sẽ khuyên dùng thức ăn theo toa phù hợp với chức năng gan. Việc tự ý cho ăn chất bổ gan·thuốc đông y có thể làm tăng gánh nặng cho gan nên nhất định phải quyết định sau khi tham khảo ý kiến.

Nước tiểu màu cam đậm, có phải là vàng da không?

Khả năng cao. Khi bilirubin thoát ra qua nước tiểu sẽ có màu như trà đen hoặc nước tương. Tuy nhiên, mất nước·tiểu máu cũng có thể trông tương tự nên cần phân biệt. Nếu nướu·lòng trắng mắt cũng chuyển vàng thì xác suất bị vàng da cao, hãy hứng nước tiểu vào cốc trong suốt mang đến bệnh viện để bác sĩ xem sẽ giúp chẩn đoán nhanh hơn.

Cho ăn Tylenol của người, mấy ngày nay không có sức, có thể bị vàng da không?

Có, acetaminophen là chất gây độc nghiêm trọng cho gan chó. Sau khi ăn có thể xuất hiện các triệu chứng như nôn·thay đổi màu nướu·vàng da. Ngay cả khi không có triệu chứng, nếu có sự thật đã dùng thuốc thì phải đến phòng cấp cứu ngay lập tức để được điều trị giải độc. Nếu bỏ lỡ thời gian sẽ nguy hiểm đến tính mạng.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung gan chứa milk thistle (silymarin) cho chó — Hướng dẫn so sánh hàm lượng silybin và tỷ lệ hấp thu

Tổng hợp những loại thức ăn kê đơn tốt nhất cho chó bị bệnh gan và các tiêu chí lựa chọn

Hướng dẫn về hiệu quả và ứng dụng NAC cho gan và hô hấp

Hướng dẫn xử lý khẩn cấp hạ thân nhiệt cho chó và mèo trong đợt rét đậm

Lý do mèo ăn cỏ

Phương pháp xử lý cấp cứu ngạt thở·bít tắc đường thở ở chó mèo

Hướng dẫn xử lý tai nạn chó cắn dây điện

Cách xử lý và điều trị khẩn cấp cho chó mèo bị bỏng lạnh

Xử lý cấp cứu chấn thương khi đi dạo

Chó mèo bị ong đốt: Xử lý cấp cứu

Tài liệu tham khảo

[1] Ettinger, S.J., Feldman, E.C., Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Ed, Chapter on Icterus and Hepatobiliary Disease, 2017

[2] Nelson, R.W., Couto, C.G., Small Animal Internal Medicine, 6th Ed, Hepatobiliary Disorders, 2020

[3] Washabau, R.J., Day, M.J., Canine and Feline Gastroenterology, Icterus and Liver Failure, 2013