Thích

Chia sẻ

Hướng dẫn sơ cứu chó bị co giật

Não/Nhận thứcCẩm nang triệu chứngDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Đội tư vấn y khoa đã tổng hợp các phương pháp sơ cứu đúng cách và các dấu hiệu nguy hiểm cần đưa đến bệnh viện ngay lập tức khi chó bị co giật.

Khi chó bị co giật, hãy làm điều này trước tiên

Người nuôi quan sát chú chó đang nằm trên thảm phòng khách từ khoảng cách an toàn

Trọng tâm là tuyệt đối không đưa tay vào miệng trong khi co giật. Co giật ở chó là triệu chứng cơ thể đột nhiên cứng lại hoặc run rẩy do tín hiệu điện bất thường trong não. Hầu hết các cơn co giật sẽ tự dừng lại trong vòng 1~2 phút, vì vậy điều quan trọng nhất là người nuôi giữ bình tĩnh và tạo môi trường an toàn xung quanh. Tuy nhiên, nếu kéo dài hơn 5 phút hoặc lặp lại 2 lần trở lên trong một ngày, tính mạng có thể gặp nguy hiểm nên phải đưa đến bệnh viện thú y cấp cứu ngay lập tức.

Ba giai đoạn của cơn co giật — Giai đoạn tiền triệu, giai đoạn co giật, giai đoạn phục hồi

Cơn co giật ở chó được chia thành ba giai đoạn lớn.

Giai đoạn tiền triệu: Là giai đoạn xuất hiện vài giờ đến vài ngày trước khi cơn co giật xảy ra. Có thể xuất hiện các thay đổi hành vi khác thường như bồn chồn, cố gắng trốn tránh, lo lắng quá mức hoặc bám vào người nuôi. Những thay đổi này rất tinh tế nên người nuôi dễ bỏ qua.

Giai đoạn co giật: Là giai đoạn cơn co giật thực sự xảy ra. Mất ý thức, ngã nghiêng về một bên, co cứng chân hoặc thực hiện động tác đạp xe. Thường kéo dài trong vòng 1~2 phút.

Giai đoạn phục hồi: Là giai đoạn phục hồi sau cơn co giật. Có thể bị ngơ ngác, tầm nhìn tạm thời mờ đi hoặc mất phương hướng. Có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ.

Nếu thấy các triệu chứng này thì là co giật

Khi chó bị co giật có thể xuất hiện các triệu chứng dưới đây. Nếu thấy nhiều triệu chứng cùng lúc thì khả năng cao là do co giật.

Mất ý thức đột ngột: Không phản ứng khi gọi và ánh mắt mất tiêu điểm

Co giật toàn thân: Toàn thân cứng lại và run rẩy

Động tác đạp xe: Nằm nghiêng và thực hiện động tác đạp chân trong không khí

Chảy nước dãi quá mức: Có bọt từ miệng hoặc chảy nhiều nước dãi

Tự tiểu tiện hoặc đại tiện: Có thể tự ý tiểu tiện hoặc đại tiện trong khi co giật mà không biết

Run hàm: Lặp lại động tác cắn chặt miệng hoặc nhai

Bác sĩ thú y đang khám nhẹ nhàng cho chú chó màu trắng nhỏ tại bệnh viện thú y

Các tình huống cần đưa đến bệnh viện cấp cứu ngay lập tức

Nếu thuộc một trong các tình huống dưới đây, hãy đưa đến bệnh viện thú y cấp cứu ngay lập tức. • Khi cơn co giật không dừng lại hơn 5 phút (co giật liên tục) • Khi cơn co giật lặp lại 2 lần trở lên trong vòng 24 giờ (co giật thành cụm) • Khi việc phục hồi ý thức sau cơn co giật bị trì hoãn quá mức hoặc không thể trở lại hành vi bình thường sau một thời gian dài • Khi cơn co giật bắt đầu sau khi ăn phải chất độc Nếu đây là lần đầu tiên trong đời trải qua cơn co giật, nếu kết thúc nhanh và tự dừng lại thì có thể không phải là tình huống cấp cứu. Tuy nhiên, cần được bác sĩ thú y khám càng sớm càng tốt để tìm nguyên nhân, và ngay cả với cơn co giật đầu tiên, nếu kéo dài hơn 5 phút hoặc lặp lại trong thời gian ngắn thì phải đưa đến bệnh viện thú y cấp cứu ngay lập tức. Co giật liên tục và co giật thành cụm có thể dẫn đến tổn thương não hoặc tử vong, tuyệt đối không được chỉ quan sát tại nhà.

Các nguyên nhân chính gây co giật ở chó

Nguyên nhân gây co giật ở chó rất đa dạng.

Động kinh nguyên phát: Là các cơn co giật lặp lại không có nguyên nhân rõ ràng, thường xuất hiện lần đầu tiên trong khoảng từ 6 tháng đến 6 tuổi. Yếu tố di truyền đóng vai trò lớn và được biết đến với tần suất mắc bệnh cao ở nhiều giống chó đã xác định có khuynh hướng di truyền.

Bệnh lý cấu trúc não: Các vấn đề của chính não như u não, viêm não, não úng thủy có thể gây ra co giật. Đặc biệt, nếu cơn co giật xuất hiện lần đầu tiên ở chó già trên 6 tuổi, cần chắc chắn kiểm tra khả năng u não.

Nguyên nhân chuyển hóa: Hạ đường huyết, bệnh gan, bệnh thận, mất cân bằng điện giải có thể là nguyên nhân.

Ngộ độc: Có thể xuất hiện co giật khi tiếp xúc với các chất độc khác nhau. Nếu cơn co giật bắt đầu ngay sau khi chó ăn phải thứ gì đó, hãy kiểm tra chất đã ăn và thông báo ngay cho bác sĩ thú y.

Phương pháp sơ cứu khi cơn co giật bắt đầu

Khi cơn co giật bắt đầu, đừng hoảng loạn và hãy xử lý như sau.

Bước 1 — Đảm bảo không gian an toàn: Dọn dẹp đồ nội thất, cầu thang, vật sắc nhọn xung quanh để tránh va chạm. Nếu đang ở trên ghế sofa, hãy nhẹ nhàng đặt xuống sàn.

Bước 2 — Tuyệt đối không đưa tay vào miệng: Dù lo lắng chó sẽ cắn phải lưỡi, tuyệt đối không được đưa tay vào miệng. Chó đang co giật ở trạng thái không thể kiểm soát nên người nuôi có thể bị cắn rất nặng.

Bước 3 — Ghi lại thời gian: Hãy chắc chắn ghi lại thời gian bắt đầu và kết thúc cơn co giật. Nếu có thể, hãy quay video, điều này sẽ giúp ích rất lớn cho việc chẩn đoán của bác sĩ thú y.

Bước 4 — Quan sát yên lặng: Đừng hét lên hoặc lay động, hãy giảm ánh sáng và tạo môi trường yên tĩnh.

Người nuôi dọn dẹp đồ vật xung quanh chú chó đang nằm trên sàn để tạo không gian an toàn

Hãy chăm sóc như thế này sau khi cơn co giật kết thúc

Khi cơn co giật kết thúc, chó sẽ bước vào giai đoạn phục hồi. Lúc này người nuôi cần làm những việc sau.

Nói chuyện nhẹ nhàng: Gọi tên bằng giọng nói nhẹ nhàng và trầm. Nếu đột ngột ôm hoặc bế lên có thể khiến chó sợ và cắn.

Kiểm tra thân nhiệt: Thân nhiệt có thể tăng sau cơn co giật. Lau nhẹ lòng bàn chân hoặc tai bằng khăn ẩm sẽ giúp ích.

Nước và đồ ăn chỉ sau khi ý thức hoàn toàn trở lại: Nếu uống nước khi còn lảo đảo có thể bị sặc vào đường thở. Hãy đợi đến khi chó có thể đứng dậy và đi lại hoàn toàn.

Ghi lại nhật ký co giật: Ghi lại ngày, giờ, thời gian kéo dài, hành vi trước và sau cơn co giật sẽ giúp ích rất lớn cho bác sĩ thú y trong việc lập kế hoạch điều trị.

Co giật thành cụm và co giật liên tục là các tình huống cấp cứu hoàn toàn khác

Co giật thành cụm (2 lần trở lên trong 24 giờ) và co giật liên tục (kéo dài hơn 5 phút) là các tình huống cấp cứu hoàn toàn khác với co giật thông thường. Theo sách giáo khoa thần kinh thú y, co giật liên tục nếu không được điều trị có thể dẫn đến tổn thương não vĩnh viễn hoặc tử vong. Đối với những chú chó thường xuyên bị co giật thành cụm, tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để được kê đơn thuốc cấp cứu có thể sử dụng tại nhà trước.

Các phương pháp chăm sóc hàng ngày để giảm tần suất co giật

Mặc dù khó có thể phòng ngừa hoàn toàn cơn co giật, nhưng có các cách để giảm tần suất và cường độ.

Sử dụng thuốc chống co giật đều đặn: Các thuốc chống co giật như Phenobarbital, Kali bromua, Imepitoin nhằm mục tiêu giảm tần suất và cường độ cơn co giật. Nếu tự ý ngừng thuốc do bác sĩ thú y kê đơn, cơn co giật có thể trở nên nghiêm trọng hơn, vì vậy điều quan trọng nhất là dùng thuốc đúng giờ không bỏ sót.

Quản lý căng thẳng và môi trường sống: Một số người nuôi cho rằng sự thay đổi môi trường đột ngột có thể ảnh hưởng đến chó. Tuy nhiên, động kinh nguyên phát thường không xác định được yếu tố kích hoạt rõ ràng, vì vậy việc duy trì thuốc được kê đơn đều đặn quan trọng hơn là tránh các kích thích cụ thể. Trong những thời điểm lo lắng như mùa pháo hoa, hãy tham khảo kế hoạch đối phó với bác sĩ thú y trước.

Chế độ sinh hoạt đều đặn: Duy trì thời gian ngủ, ăn và đi dạo đều đặn sẽ giúp quản lý thể trạng của chó ổn định.

Kiểm tra máu định kỳ: Thuốc chống co giật có thể có các tác dụng phụ như an thần, khát nước quá mức, tăng cảm giác thèm ăn, vì vậy nếu đang dùng thuốc cần kiểm tra định kỳ chỉ số gan và nồng độ thuốc.

Chú Beagle khỏe mạnh đang đi dạo cùng người nuôi trong công viên

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-16

Câu hỏi thường gặp

Nếu chó cắn phải lưỡi trong khi co giật thì làm sao?

Có thể cắn phải lưỡi trong khi co giật, nhưng tuyệt đối không được đưa tay hoặc vật gì vào miệng. Chó đang co giật ở trạng thái không thể kiểm soát nên nếu cố gắng mở miệng hoặc đưa tay vào, người nuôi có thể bị thương rất nặng. Hãy kiểm tra xem có chảy máu trong miệng sau khi cơn co giật kết thúc.

Chó bị co giật lần đầu cũng phải đưa đến bệnh viện?

Vâng, bắt buộc phải đi. Cơn co giật đầu tiên có thể là dấu hiệu của nhiều nguyên nhân khác nhau như bệnh não, ngộ độc, rối loạn chuyển hóa. Ngay cả khi cơn co giật kết thúc nhanh, vẫn cần xét nghiệm máu và kiểm tra thần kinh để xác định nguyên nhân.

Nếu chó bị co giật thường xuyên có ảnh hưởng đến tuổi thọ không?

Nếu được điều trị thích hợp, nhiều chú chó bị động kinh vẫn có thể duy trì cuộc sống bình thường. Nếu sử dụng thuốc chống co giật do bác sĩ thú y kê đơn đều đặn, có thể giảm hiệu quả tần suất cơn co giật. Tuy nhiên, nếu tự ý ngừng thuốc hoặc co giật liên tục lặp lại, tiên lượng có thể xấu đi.

Có cần quay video cơn co giật của chó không?

Nếu có thể, hãy chắc chắn quay lại. Bác sĩ thú y có thể trực tiếp xác định loại cơn co giật, thời gian kéo dài, bắt đầu từ bộ phận nào của cơ thể, điều này giúp ích rất lớn cho việc chẩn đoán. Hãy quay sau khi đã đảm bảo an toàn trước.

Nếu chó già đột nhiên bắt đầu bị co giật thì cần những xét nghiệm nào?

Cơn co giật đầu tiên ở chó già trên 6 tuổi cần chắc chắn kiểm tra khả năng u não. Có thể cần xét nghiệm máu, kiểm tra thần kinh và các xét nghiệm hình ảnh não như MRI hoặc CT. Hãy tham khảo với bác sĩ thú y để lập kế hoạch xét nghiệm phù hợp.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung an thần 2026 được khuyên dùng

Tác dụng và triệu chứng thiếu hụt Vitamin B12 (Cobalamin)

Top 5 thực phẩm bổ sung nhận thức cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Nguyên nhân và cách phân biệt bệnh gây ho ở chó

Nguyên nhân và cách xử lý khẩn cấp khi chó bị tiểu ra máu

Chó bị nôn — Có nên đến bệnh viện ngay hay chờ đợi?

Triệu chứng dị ứng ở chó và cách quản lý

Nguyên nhân và cách điều trị viêm tai ở chó

Tổng hợp nguyên nhân gây ngất ở chó, cách xử lý theo từng giai đoạn và các dấu hiệu cần đưa đến bệnh viện

Nguyên nhân khiến mèo nheo mắt và cách xử lý từng giai đoạn, tổng hợp các dấu hiệu cần đưa mèo đến bệnh viện

Tài liệu tham khảo

[1] Li CF, Vernau KM. Seizures and Status Epilepticus. In: Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Ed. Elsevier.

[2] 100 Top Consultations in Small Animal General Practice. Wiley-Blackwell.

[3] The Dog Care Handbook: Things I Wish My Vet Had Told Me.

[4] Berendt M, Gram L. Epilepsy and seizure classification in 63 dogs: a reappraisal of veterinary epilepsy terminology. J Vet Intern Med. 1999;13(1):14-20.

[5] Pakozdy A, Leschnik M, Tichy AG, Thalhammer JG. Retrospective clinical comparison of idiopathic versus symptomatic epilepsy in 240 dogs with seizures. Acta Vet Hung. 2008;56(4):471-83.