Thích

Chia sẻ

Nguyên nhân và cách xử lý ngứa ở chó

Da/LôngCẩm nang triệu chứngDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tổng hợp các nguyên nhân chính của chứng ngứa ở chó, tiêu chí đánh giá mức độ khẩn cấp và cách xử lý đúng đắn dựa trên giáo trình y khoa thú y.

Chứng ngứa ở chó, tại sao xảy ra và nên xử lý như thế nào?

Chó đang gãi vùng cổ bằng chân sau trong phòng khách

Chứng ngứa ở chó là triệu chứng gãi hoặc liếm da lặp đi lặp lại do dị ứng, ký sinh trùng, nhiễm vi khuẩn hoặc nấm. Việc xác định nguyên nhân gây ngứa quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ ngăn chặn hành động gãi. Hành động chó gãi cơ thể, liếm hoặc chà xát xuống sàn là tín hiệu điển hình nhất của các vấn đề về da. Theo giáo trình da liễu thú y, ngứa là một cảm giác liên quan đến nhiều con đường phức tạp như viêm và phản ứng miễn dịch. Nguyên nhân được chia thành dị ứng, ký sinh trùng, nhiễm vi khuẩn và nấm, và vì mỗi nguyên nhân có phương pháp điều trị khác nhau nên chẩn đoán chính xác là then chốt.

Đánh giá mức độ khẩn cấp theo từng giai đoạn của chứng ngứa

Mức độ khẩn cấp của chứng ngứa thay đổi tùy theo mức độ nghiêm trọng. Hãy tham khảo các tiêu chí dưới đây để kiểm tra tình trạng của bé.

Giai đoạn	Triệu chứng chính	Ứng phó
Nhẹ	Gãi thỉnh thoảng, không có thay đổi da	Quan sát 1~2 tuần sau đó đến khám
Trung bình	Gãi nhiều lần trong ngày, kèm theo đỏ da và vảy da	Khuyến nghị đến khám trong 1 tuần
Nghiêm trọng	Gãi liên tục, rụng lông, chảy máu, có mùi hôi	Cần đến khám ngay lập tức

Nếu thấy những hành động này là chứng ngứa

Gãi quá mức: Gãi lặp đi lặp lại một vùng cụ thể bằng chân trước hoặc chân sau. Nếu gãi tập trung vào sau tai, nách, bẹn thì có thể nghi ngờ dị ứng.

Liếm hoặc cắn bằng miệng: Liếm tập trung vào lòng bàn chân hoặc bụng. Lông có thể đổi màu đỏ do nước bọt.

Chà xát xuống sàn: Chà xát mặt hoặc mông lên thảm hoặc sàn nhà.

Rụng lông và đỏ da: Lông rụng xung quanh vùng gãi và da chuyển sang màu đỏ. Nếu rụng lông nghiêm trọng, hãy xem thêm Nguyên nhân và cách xử lý rụng lông ở chó.

Mùi hôi da: Nếu kèm theo nhiễm vi khuẩn hoặc nấm sẽ có mùi đặc trưng.

Trường hợp cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu thấy bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, hãy đến bệnh viện thú y ngay lập tức. - Trường hợp da bị loét và chảy dịch - Trường hợp chảy máu từ vùng gãi không dừng lại - Trường hợp mặt đột nhiên sưng hoặc nổi mề đay - Trường hợp kèm theo nôn mửa và tiêu chảy cùng với ngứa Sưng mặt đột ngột hoặc mề đay toàn thân có thể là phản ứng dị ứng cấp tính, vì vậy cần xử lý cấp cứu nhanh chóng.

Nguyên nhân 1: Dị ứng — Lý do phổ biến nhất

Nguyên nhân phổ biến nhất của chứng ngứa ở chó là dị ứng.

Viêm da dị ứng (Atopy): Xảy ra do phản ứng với các chất môi trường như bọ bụi nhà, phấn hoa. Thường xuất hiện lần đầu tiên từ 6 tháng đến 3 tuổi và có yếu tố di truyền mạnh. Đặc điểm là cường độ triệu chứng thay đổi theo mùa. Có thể xem chi tiết hơn tại Nguyên nhân và cách quản lý viêm da dị ứng ở chó.

Dị ứng thức ăn: Xảy ra bất kể độ tuổi. Có trường hợp phản ứng quá mẫn với một số loại protein nhất định, và xác định thành phần nguyên nhân thông qua thử nghiệm chế độ ăn hạn chế protein dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Dị ứng bọ chét: Là phản ứng quá mẫn với protein trong nước bọt của bọ chét. Ngay cả khi số lượng bọ chét trên động vật ít đến mức không phát hiện trực tiếp, vẫn có thể xuất hiện ngứa nghiêm trọng.

Nguyên nhân 2: Nhiễm vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng

Ngoài dị ứng, nhiễm vi sinh vật hoặc ký sinh trùng cũng gây ra chứng ngứa.

Nhiễm vi khuẩn (Pyoderma): Khi hàng rào da bị suy yếu, vi khuẩn phát triển quá mức gây ngứa và mụn mủ. Thường đi kèm với viêm da dị ứng.

Nhiễm nấm: Khi nấm men (Malassezia) phát triển quá mức sẽ gây ngứa dữ dội và mùi hôi. Thường xảy ra ở tai và giữa các ngón chân. Có thể xem chi tiết tại Hướng dẫn viêm da do nấm.

Ký sinh trùng ngoài da: Bọ chét, ve, cái ghẻ trực tiếp gây ngứa. Theo giáo trình da liễu thú y, khi khám bệnh cho chó bị ngứa, điều đầu tiên cần kiểm tra là tình trạng nhiễm ký sinh trùng.

Bác sĩ thú y đang kiểm tra da chó tại bệnh viện thú y

Phương pháp chẩn đoán và điều trị

Việc điều trị hoàn toàn khác nhau tùy theo nguyên nhân. Sử dụng thuốc tùy tiện mà không có chẩn đoán của bác sĩ thú y có thể làm trầm trọng thêm triệu chứng.

Chẩn đoán: Xác định nguyên nhân thông qua kiểm tra da, nuôi cấy, xét nghiệm dị ứng, v.v. Có thể xem quy trình chi tiết tại Hướng dẫn xét nghiệm dị ứng cho chó.

Dị ứng: Bác sĩ thú y sẽ kê đơn thuốc kiểm soát ngứa phù hợp với cân nặng và triệu chứng. Viêm da dị ứng cần quản lý lâu dài.

Nhiễm trùng: Sử dụng kháng sinh cho nhiễm vi khuẩn, thuốc chống nấm cho nhiễm nấm. Đôi khi kết hợp với dầu gội y tế.

Ký sinh trùng: Tiến hành đồng thời cho uống thuốc tẩy giun và khử trùng môi trường.

Điều thực sự quan trọng là giải quyết nguyên nhân gốc rễ hơn là bản thân chứng ngứa.

Một số giống chó cần đặc biệt lưu ý

Theo giáo trình da liễu thú y, viêm da dị ứng là bệnh di truyền nên một số giống chó dễ bị dị ứng da hơn. English Bulldog, Golden Retriever, Labrador Retriever, Cocker Spaniel, West Highland White Terrier, Pug, v.v. có tỷ lệ mắc viêm da dị ứng cao. Tuy nhiên, xu hướng mắc bệnh theo giống có thể thay đổi tùy theo khu vực và quần thể. Nếu đang nuôi các giống chó này, tốt nhất nên đến bệnh viện nhanh chóng khi triệu chứng ngứa xuất hiện lần đầu. Chẩn đoán sớm là then chốt của quản lý lâu dài.

Quản lý và phòng ngừa có thể thực hiện tại nhà

Tắm định kỳ: Tắm cho bé 1~2 tuần một lần bằng dầu gội ít kích ứng được bác sĩ thú y khuyến nghị. Tắm quá thường xuyên có thể làm hỏng hàng rào da.

Quản lý môi trường: Giặt chăn ga gối đệm thường xuyên và thông gió tốt để giảm bọ bụi nhà.

Dưỡng ẩm da: Vào mùa khô, sử dụng kem dưỡng ẩm chuyên dụng cho chó giúp duy trì hàng rào da.

Dùng thuốc phòng ngừa: Dùng thuốc phòng bọ chét và ve đầy đủ hàng tháng. Có thể xem cách quản lý theo mùa tại Hướng dẫn phòng ngừa bọ chét và ve.

Quản lý dinh dưỡng: Chế độ ăn có chứa axit béo Omega-3 giúp duy trì sức khỏe da.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-14

Câu hỏi thường gặp

Tại sao chó lại gãi nhiều hơn vào ban đêm?

Vào ban đêm khi hoạt động giảm, bé sẽ tập trung hơn vào cảm giác ngứa nên hành động gãi trở nên rõ rệt hơn. Ngoài ra, nếu ngủ trên chăn ga gối đệm có nhiều bọ bụi nhà, phản ứng dị ứng có thể trở nên nghiêm trọng hơn. Hãy giặt chăn ga gối đệm thường xuyên và nếu triệu chứng kéo dài, hãy đến bệnh viện.

Có thể bôi thuốc da dành cho người lên chó không?

Tuyệt đối không được dùng. Các loại thuốc mỡ dành cho người có thể chứa thành phần độc hại đối với chó. Đặc biệt, việc tự ý bôi thuốc mỡ chứa steroid có thể làm tình trạng nhiễm trùng trầm trọng hơn hoặc gây ra các tác dụng phụ không mong muốn, vì vậy bạn nhất định phải có đơn kê của bác sĩ thú y.

Có ngứa nhưng tắm thường xuyên có được không?

Nếu tắm quá thường xuyên, dầu tự nhiên trên da sẽ bị rửa trôi khiến chứng ngứa trở nên nghiêm trọng hơn. Hãy sử dụng dầu gội y tế được bác sĩ thú y khuyến nghị, khoảng 1~2 tuần một lần là phù hợp.

Chứng ngứa ở chó có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Tùy thuộc vào nguyên nhân. Nếu nguyên nhân là ký sinh trùng hoặc nhiễm vi khuẩn thì có thể chữa khỏi hoàn toàn bằng điều trị. Tuy nhiên, trong trường hợp có yếu tố di truyền lớn như viêm da dị ứng thì mục tiêu là quản lý lâu dài hơn là chữa khỏi hoàn toàn. Nếu quản lý đều đặn, bé có thể sống mà không gặp vấn đề lớn trong sinh hoạt hàng ngày.

Thay đổi thức ăn có thể cải thiện chứng ngứa không?

Nếu nguyên nhân là dị ứng thức ăn thì sẽ có hiệu quả. Tuy nhiên, vì khó tự xác định nên chính xác nhất là tiến hành thử nghiệm chế độ ăn hạn chế protein trong thời gian đủ dưới sự tư vấn của bác sĩ thú y. Trong thời gian thử nghiệm, chỉ nên cho ăn thức ăn theo đơn hoặc thức ăn protein mới chưa từng cho ăn trước đây.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 dầu gội y tế cho chó — Viêm da mủ·Nhiễm khuẩn

Top 5 loại dầu gội dược liệu cho chó bị viêm da do nấm men, do bác sĩ thú y chọn lọc — giúp giảm ngứa và kiểm soát nhờn

5 sản phẩm dầu cá Omega-3 được khuyên dùng cho chó — So sánh hàm lượng EPA và DHA

Gặp gỡ động vật hoang dã (Gấu mèo·Hoẵng)

Xử lý cấp cứu khi chó mèo ăn phải thực vật độc hại

Hướng dẫn sơ cứu khẩn cấp khi chó mèo tiếp xúc hóa chất

Cấp cứu sốc ở chó·mèo (thiếu thể tích·tim mạch)

Hướng dẫn xử lý khẩn cấp hạ thân nhiệt cho chó và mèo trong đợt rét đậm

Lý do mèo ăn cỏ

Phương pháp xử lý cấp cứu ngạt thở·bít tắc đường thở ở chó mèo

Tài liệu tham khảo

[1] Nuttall T, Harvey RG, McKeever PJ. BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Edition. BSAVA, 2023.

[2] Hill P. The itchy dog. In: 100 Top Consultations in Small Animal General Practice. Wiley-Blackwell, 2011.

[3] Favrot C et al. A prospective study on the clinical features of chronic canine atopic dermatitis and its diagnosis. Veterinary Dermatology, 2010; 21(1): 23-31.