Thích

Chia sẻ

Triệu chứng và quản lý bệnh gan ở chó

Sức khỏe ganCẩm nang triệu chứngDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tổng hợp toàn diện về triệu chứng sớm, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị, lưu ý theo giống và cách phòng ngừa bệnh gan ở chó.

Bệnh gan ở chó, hãy kiểm tra ngay khi xuất hiện các triệu chứng này

Một chú chó Golden Retriever khỏe mạnh đang ngồi trong phòng chờ bệnh viện thú y sáng sủa

Bệnh gan ở chó là thuật ngữ chung chỉ các bệnh lý mà tế bào gan bị tổn thương do nhiễm trùng, độc tố, rối loạn miễn dịch và các nguyên nhân khác, dẫn đến suy giảm chức năng giải độc, chuyển hóa và sản xuất mật. Điều quan trọng nhất là phát hiện sớm. Gan được mệnh danh là 'cơ quan im lặng' vì có khả năng dự trữ lớn, nên thường không xuất hiện triệu chứng rõ ràng cho đến khi một phần đáng kể chức năng gan đã bị tổn thương. Nếu đã xuất hiện các thay đổi dễ thấy như mất ngon miệng, nôn mửa, vàng da thì bệnh có thể đã tiến triển khá nặng, vì vậy cách chắc chắn nhất là kiểm tra chỉ số gan qua xét nghiệm máu định kỳ.

Các giai đoạn tiến triển của bệnh gan

Cách xử lý bệnh gan hoàn toàn khác nhau tùy thuộc vào mức độ tiến triển.

Giai đoạn	Thay đổi chỉ số gan	Triệu chứng chính
Sớm	Chỉ số enzyme gan tăng nhẹ	Hầu như không có triệu chứng, chỉ phát hiện qua xét nghiệm máu
Trung bình	Chỉ số enzyme gan tăng rõ rệt	Mất ngon miệng, nôn mửa ngắt quãng, giảm hoạt động
Cuối	Chức năng gan suy giảm nghiêm trọng	Vàng da, tích dịch bụng, xu hướng chảy máu, thay đổi ý thức

Nếu phát hiện sớm, bệnh có thể kiểm soát đầy đủ chỉ bằng chế độ ăn và thuốc, nhưng nếu để đến giai đoạn cuối thì độ khó điều trị sẽ tăng lên rất nhiều.

Danh sách kiểm tra triệu chứng bệnh gan

Mất ngon miệng: Để lại thức ăn hoặc không phản ứng với đồ ăn vặt. Khi chức năng gan suy giảm, khả năng tiêu hóa cũng bị yếu đi.

Nôn mửa·Tiêu chảy: Nếu nôn mửa màu vàng có lẫn mật lặp lại, cần nghi ngờ vấn đề về gan.

Vàng da: Nướu, lòng trắng mắt, da bên trong tai chuyển sang màu vàng. Xuất hiện khi gan không xử lý bilirubin đúng cách.

Phình bụng: Bụng phồng lên. Có thể do tích dịch bụng (hiện tượng nước tích tụ trong bụng).

Thay đổi màu nước tiểu: Nước tiểu chuyển sang màu cam đậm hoặc nâu.

Giảm hoạt động: Ngủ nhiều hơn bình thường và giảm hứng thú với việc đi dạo hoặc chơi đùa.

Hình ảnh bác sĩ thú y đang kiểm tra tình trạng nướu và mắt của chó

Nếu thấy các triệu chứng này, hãy đến ngay bệnh viện cấp cứu

Nếu nướu hoặc lòng trắng mắt đột ngột chuyển sang màu vàng, ý thức lú lẫn, đi đứng loạng choạng, hoặc bụng phồng lên nhanh chóng, đó là dấu hiệu chức năng gan đang suy giảm nghiêm trọng. Đặc biệt, các cơn co giật đột ngột hoặc hành động đè đầu vào tường (triệu chứng bệnh não do gan) có thể trở nên nguy hiểm trong vài giờ, vì vậy cần đưa đến bệnh viện thú y cấp cứu ngay lập tức.

Nguyên nhân chính gây bệnh gan ở chó

Viêm gan nhiễm trùng: Nhiễm virus Adenovirus type 1 ở chó (viêm gan truyền nhiễm) hoặc vi khuẩn Leptospira có thể gây viêm gan cấp tính. Một số nhiễm trùng như Adenovirus có thể phòng ngừa được bằng vắc-xin cơ bản.

Thuốc·Độc tố: Acetaminophen, một loại thuốc giảm đau cho người, được biết đến là độc tố gan chết người đối với chó. Ngoài ra, các chất như đồng, hành tây, kẽm, một số loại nấm (Amanita) cũng có thể gây tổn thương tế bào gan hoặc vàng da. Hãy chắc chắn cất giữ các vật phẩm được biết là nguy hiểm như thực phẩm chứa Xylitol ở nơi bé không với tới được.

Bệnh đường mật: Nếu ống mật bị tắc hoặc túi mật gặp vấn đề, mật ứ đọng có thể ảnh hưởng đến chỉ số enzyme gan và bilirubin.

Viêm gan mãn tính: Có viêm gan do miễn dịch tự tấn công tế bào gan của chính mình, thường được báo cáo nhiều hơn ở các giống chó cụ thể như Cocker Spaniel, English Springer Spaniel, Doberman.

Ung thư: Có thể xuất hiện khối u nguyên phát như ung thư tế bào gan, hoặc ung thư từ các cơ quan khác di căn đến gan.

Chẩn đoán như thế nào

Xét nghiệm máu: Phương pháp cơ bản nhất để kiểm tra chỉ số enzyme gan. Kiểm tra đồng thời chỉ số tổn thương tế bào gan và chỉ số ứ mật để phân biệt loại tổn thương.

Siêu âm: Có thể quan sát kích thước, hình dạng và cấu trúc bên trong gan theo thời gian thực. Đặc biệt hữu ích để tìm khối u hoặc bất thường đường mật.

X-quang: Kiểm tra nhanh sự thay đổi kích thước gan hoặc tình trạng tích dịch bụng.

Sinh thiết gan: Lấy một lượng nhỏ mô gan dưới hướng dẫn siêu âm để xác định nguyên nhân chính xác. Đây là xét nghiệm cần thiết để chẩn đoán xác định khi nghi ngờ viêm gan mãn tính.

Bác sĩ thú y đang thực hiện siêu âm bụng cho chó

Phương pháp điều trị

Điều trị khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân và giai đoạn tiến triển.

Điều trị bằng thuốc: Sử dụng thuốc bảo vệ gan, chất chống oxy hóa, thuốc chống viêm. Nếu nguyên nhân là nhiễm trùng, sẽ dùng thêm kháng sinh hoặc thuốc kháng virus. Bác sĩ thú y sẽ quyết định loại thuốc và liều lượng phù hợp với tình trạng của bé.

Quản lý chế độ ăn: Cho ăn thức ăn theo đơn giúp giảm gánh nặng cho gan. Chế độ ăn cơ bản bao gồm lượng protein chất lượng cao vừa phải và hạn chế natri.

Truyền dịch: Truyền dịch tĩnh mạch để điều chỉnh mất nước và đào thải độc tố. Đặc biệt quan trọng trong bệnh gan cấp tính.

Phẫu thuật: Có thể cần phẫu thuật nếu nguyên nhân là tắc nghẽn đường mật hoặc khối u gan.

Lưu ý về bệnh gan theo giống chó

Labrador Retriever, Cocker Spaniel, Doberman Pinscher, West Highland White Terrier là các giống chó có nguy cơ di truyền cao đối với viêm gan mãn tính và bệnh gan tích tụ đồng. Nếu là chủ nuôi của các giống này, hãy chắc chắn kiểm tra chỉ số gan qua xét nghiệm máu 1-2 lần mỗi năm. Một số giống Terrier đã được báo cáo có khuynh hướng mắc các bệnh liên quan đến gan bao gồm dị dạng mạch máu bẩm sinh (shunt cửa-chủ). Nếu đang nuôi các giống này, ngay cả khi không có triệu chứng lâm sàng, tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để lập kế hoạch giám sát định kỳ phù hợp với bé.

Phòng ngừa và quản lý có thể thực hiện tại nhà

Xét nghiệm máu định kỳ: Khi tuổi tác tăng lên và đối với các giống chó có khuynh hướng bệnh gan, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ càng trở nên quan trọng. Chu kỳ kiểm tra phù hợp có thể thay đổi tùy theo tuổi, giống và tình trạng sức khỏe của bé, vì vậy hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để lên lịch kiểm tra sức khỏe bao gồm chỉ số gan trước.

Chặn độc tố: Thuốc giảm đau cho người (Acetaminophen) cực kỳ nguy hiểm cho gan chó, đồng, hành tây, kẽm, một số loại nấm cũng liên quan đến tổn thương gan hoặc vàng da. Hãy chắc chắn cất giữ các vật phẩm được biết là nguy hiểm như thực phẩm chứa Xylitol ở nơi bé không với tới được.

Quản lý cân nặng·Chế độ ăn: Nếu nhịn ăn lâu hoặc mất ngon miệng kéo dài có thể dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ do tích tụ mỡ trong gan, vì vậy duy trì cân nặng hợp lý và ăn uống đều đặn là nền tảng của sức khỏe gan.

Tiêm phòng vắc-xin: Đừng bỏ lỡ lịch tiêm phòng đối với các bệnh nhiễm trùng có thể phòng ngừa như Adenovirus, Leptospira.

Giám sát thuốc: Nếu đang dùng thuốc dài hạn, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để kiểm tra chỉ số gan định kỳ.

Chó đang ăn bữa ăn lành mạnh trong bếp sáng sủa

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-16

Câu hỏi thường gặp

Chỉ số gan hơi cao trong khám sức khỏe, có cần điều trị ngay không?

Chỉ số gan hơi cao có thể do nguyên nhân tạm thời (căng thẳng, thuốc, chế độ ăn). Thông thường sẽ tiến hành xét nghiệm lại sau một khoảng thời gian nhất định, nếu chỉ số vẫn cao thì sẽ tiến hành xét nghiệm bổ sung. Thời điểm xét nghiệm lại và việc có cần xét nghiệm bổ sung hay không sẽ được quyết định sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Nếu bị bệnh gan thì nên cho ăn loại thức ăn nào?

Có thức ăn theo đơn riêng cho bệnh gan. Điều quan trọng là bao gồm lượng protein chất lượng cao vừa phải để tránh mất cân bằng năng lượng do thiếu protein. Đối với các giống chó có khuynh hướng bệnh gan tích tụ đồng, chế độ ăn hạn chế hàm lượng đồng được khuyến nghị đặc biệt. Thay vì tự ý đổi thức ăn thông thường, việc cho ăn thức ăn theo đơn được bác sĩ thú y khuyến nghị là an toàn nhất.

Bệnh gan có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Tùy thuộc vào nguyên nhân. Viêm gan nhiễm trùng hoặc tổn thương cấp tính do độc tố có thể phục hồi khi gan tái tạo sau khi loại bỏ nguyên nhân. Tuy nhiên, trong trường hợp viêm gan mãn tính hoặc đã tiến triển đến xơ gan, trọng tâm là làm chậm tiến triển và duy trì chất lượng cuộc sống hơn là chữa khỏi hoàn toàn.

Có thể cho chó uống thực phẩm chức năng gan cho người không?

Tuyệt đối không được. Các loại thực phẩm bổ sung dành cho người có thể chứa thành phần hoặc liều lượng không phù hợp với chó, thậm chí gây gánh nặng cho gan. Bạn nhất định phải tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi sử dụng sản phẩm dành riêng cho động vật.

Để phòng ngừa bệnh gan, có loại thực phẩm nào cần đặc biệt tránh không?

Xin vui lòng quản lý kỹ lưỡng các loại thực phẩm và chất độc hại đối với chó, đảm bảo chúng không nằm trong tầm với của thú cưng. Các tài liệu tham khảo thường đề cập đến việc tổn thương gan hoặc vàng da liên quan đến hành tây, kẽm, đồng và một số loại nấm (chi Amanita). Bạn cũng nên tránh các loại thực phẩm đã được biết đến là nguy hiểm, chẳng hạn như những sản phẩm chứa xylitol. Các loại thực phẩm gây phản ứng độc hại ở chó, như nho, nho khô và hạt macadamia, cũng có thể gây vấn đề cho các cơ quan khác ngoài gan, vì vậy tốt nhất là không cho chó ăn. Nguyên tắc an toàn nhất là hạn chế tối đa việc cho chó ăn thức ăn của người.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung gan chứa milk thistle (silymarin) cho chó — Hướng dẫn so sánh hàm lượng silybin và tỷ lệ hấp thu

Tổng hợp những loại thức ăn kê đơn tốt nhất cho chó bị bệnh gan và các tiêu chí lựa chọn

Hướng dẫn về hiệu quả và ứng dụng NAC cho gan và hô hấp

Nguyên nhân và cách xử lý khẩn cấp khi chó bị tiểu ra máu

Chó bị nôn — Có nên đến bệnh viện ngay hay chờ đợi?

Triệu chứng dị ứng ở chó và cách quản lý

Nguyên nhân và cách điều trị viêm tai ở chó

Tổng hợp nguyên nhân gây ngất ở chó, cách xử lý theo từng giai đoạn và các dấu hiệu cần đưa đến bệnh viện

Nguyên nhân khiến mèo nheo mắt và cách xử lý từng giai đoạn, tổng hợp các dấu hiệu cần đưa mèo đến bệnh viện

Nếu chó nheo mắt — nghi ngờ tổn thương giác mạc và dấu hiệu cần đưa đến bệnh viện

Tài liệu tham khảo

[1] Jacqueline Brennan & Peter Chapman, Notes on Canine Internal Medicine, 4th Ed, Chapter 3.20 — Hepatobiliary Disease

[2] Steven L. Stockham & Michael A. Scott, Fundamentals of Veterinary Clinical Pathology, 3rd Edition — Chapter 12: Enzymes of Hepatobiliary Origin

[3] Stephen Ettinger & Edward Feldman, Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Ed — Section XII: Diseases of the Liver and Pancreas