Thích

Chia sẻ

Phân biệt nang tuyến vú và khối u, cùng phương pháp cắt bỏ

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Nang tuyến vú ở chó là khối u lành tính chứa dịch nhưng khó phân biệt với khối u tuyến vú qua bề ngoài. Cần chẩn đoán chính xác bằng sinh thiết kim và siêu âm để quyết định có cắt bỏ hay không.

Nang tuyến vú ở chó là gì?

Minh họa y khoa hiển thị cấu trúc cắt ngang của nang tuyến vú ở chó

Nang tuyến vú ở chó là khối u lành tính dạng túi chứa dịch hình thành bên trong mô tuyến vú. Điều quan trọng nhất là 'rất khó phân biệt với khối u chỉ bằng cách sờ nắn'. Ngay cả những khối u nhỏ và mềm cũng cần được kiểm tra tại bệnh viện bằng sinh thiết kim và siêu âm nếu không biến mất hoặc to ra sau hơn 3 tuần. Chó cái chưa triệt sản có nguy cơ khối u tuyến vú cao, vì vậy không được chủ quan dù trông giống nang.

Nguyên nhân hình thành và đối tượng chó thường gặp?

Nang tuyến vú có liên quan mật thiết đến sự thay đổi hormone. Khi chu kỳ động dục lặp lại, mô tuyến vú bị kích thích, một số ống tuyến bị tắc và dịch tiết tích tụ sẽ hình thành nang. Đặc biệt thường gặp ở chó cái chưa triệt sản hoặc triệt sản muộn. Cũng thường được quan sát ở những cá thể từng mang thai giả lặp lại hoặc từng bị kích thích tuyến vú trong quá khứ. Thường gặp nhiều nang cùng lúc hơn là nang đơn lẻ, và có thể xuất hiện ở bất kỳ tuyến vú nào bên trái hoặc phải.

Điểm phân biệt giữa nang tuyến vú và khối u tuyến vú

Hạng mục	Nang	Khối u lành tính	Khối u ác tính
Cảm giác khi sờ	Mềm·Bật	Có độ đàn hồi	Cứng·Cố định
Ranh giới	Rõ ràng	Chủ yếu rõ ràng	Không rõ ràng
Tốc độ phát triển	Chậm hoặc biến động	Chậm	Nhanh
Dính da	Không có	Hầu như không có	Thường xuyên có
Loét·Chảy máu	Hiếm	Hiếm	Thường gặp
Kết quả sinh thiết kim	Dịch trong	Tế bào đồng nhất	Tế bào bất thường

Khó phân biệt chính xác chỉ bằng sờ nắn, sinh thiết kim và siêu âm là bắt buộc

Chẩn đoán chính xác — Sinh thiết kim và siêu âm

Khi sờ thấy khối u ở tuyến vú, xét nghiệm đầu tiên cần thực hiện là sinh thiết hút kim (FNA). Dùng kim nhỏ để lấy dịch bên trong khối u và quan sát dưới kính hiển vi. Nếu là nang sẽ thấy dịch trong suốt hoặc vàng và một vài tế bào, còn nếu là khối u sẽ thấy cụm tế bào bất thường. Siêu âm có thể xác định bên trong khối u là dịch (màu đen) hay mô đặc (màu xám). Tuy nhiên, nếu sinh thiết kim vẫn không phân biệt rõ ràng thì sinh thiết mô sau khi cắt bỏ là chẩn đoán cuối cùng.

Cảnh kiểm tra cấu trúc dịch bên trong nang bằng siêu âm tuyến vú ở chó

Các dấu hiệu cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu khối u lớn hơn 2cm hoặc phát triển nhanh, da đỏ hoặc có loét/chảy máu, khối u cứng và cố định gây đau khi sờ thì khả năng không phải là nang đơn thuần rất cao. Chó đột ngột giảm cân hoặc mất cảm giác ngon miệng cũng là tín hiệu cảnh báo. Trong trường hợp khối u tuyến vú ác tính, có thể di căn đến hạch bạch huyết hoặc phổi, vì vậy khi xuất hiện các triệu chứng này cần đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Khi nào và làm thế nào để phẫu thuật cắt bỏ?

Ngay cả nang đơn thuần cũng được khuyến nghị cắt bỏ trong các trường hợp sau. - Kích thước: Đường kính trên 1cm và ngày càng to. - Triệu chứng khó chịu: Đau khi sờ hoặc bị vỡ lặp lại. - Không thể phân biệt: Khó loại trừ khả năng khối u qua sinh thiết kim. Phẫu thuật được chia thành cắt bỏ nốt (chỉ loại bỏ vùng tổn thương), cắt bỏ một phần tuyến vú (loại bỏ tuyến vú tương ứng), và cắt bỏ tuyến vú một bên (loại bỏ toàn bộ một bên). Trường hợp triệt sản cùng lúc cũng rất phổ biến.

Cảnh phòng mổ chuẩn bị phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú ở chó

Lưu ý chăm sóc sau phẫu thuật

Trong 7~10 ngày sau phẫu thuật, bắt buộc phải đeo vòng cổ Elizabeth để chó không liếm vết thương. Nếu vùng phẫu thuật sưng hoặc có dịch tiết ra là dấu hiệu nhiễm trùng, cần báo ngay cho bệnh viện. Chỉ cho chó đi dạo nhẹ nhàng để đi vệ sinh, hạn chế nhảy và leo cầu thang trong 2 tuần. Ngay cả khi mô cắt bỏ là lành tính, cũng bắt buộc phải có chẩn đoán xác định qua sinh thiết mô để đánh giá khả năng tái phát hoặc di căn.

Điểm nhấn về phòng ngừa và quản lý tái phát

- Triệt sản sớm: Nguy cơ khối u tuyến vú tăng lên khi tiếp xúc với hormone qua các chu kỳ động dục lặp lại, và khối u thường được quan sát nhiều hơn ở chó cái chưa triệt sản hoặc triệt sản muộn. Do đó, triệt sản sớm giúp giảm tiếp xúc hormone và hỗ trợ giảm nguy cơ khối u. - Sờ nắn định kỳ: Chó cái chưa triệt sản cần được chủ nhân nhẹ nhàng sờ nắn tuyến vú 1 lần/tháng để kiểm tra khối u. - Quản lý cân nặng: Vì tiếp xúc hormone có liên quan đến sự hình thành khối u tuyến vú, duy trì cân nặng hợp lý là tốt cho sức khỏe tổng thể và cân bằng hormone. - Cẩn trọng với thuốc hormone: Thuốc hormone ức chế động dục có thể làm tăng tiếp xúc hormone kích thích tuyến vú, cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi sử dụng. Ngay cả trong trường hợp triệt sản khó khăn, phát hiện sớm vẫn có thể thực hiện qua siêu âm định kỳ.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-23

Câu hỏi thường gặp

Nang tuyến vú có tự biến mất nếu không làm gì không?

Nang nhỏ có thể giảm kích thước theo sự thay đổi hormone, nhưng trường hợp biến mất hoàn toàn là hiếm. Thường gặp trường hợp to ra hoặc tích tụ dịch theo thời gian, vì vậy nếu còn lại sau khi quan sát hơn 3 tuần cần được chẩn đoán.

Nếu sinh thiết kim xác nhận chắc chắn là nang thì không cần phẫu thuật sao?

Nếu là nang đơn thuần, dưới 1cm và không có triệu chứng khó chịu thì quan sát định kỳ 3~6 tháng là đủ. Tuy nhiên, nếu dịch tích tụ lặp lại ở cùng vị trí hoặc kích thước biến động thì cần cân nhắc cắt bỏ.

Chó già chưa triệt sản, phẫu thuật có nguy hiểm không?

Chúng tôi sẽ đánh giá nguy cơ gây mê trước tiên thông qua xét nghiệm máu, siêu âm tim và chụp X-quang ngực. Nếu sờ thấy khối u ở vú, thường thì chúng tôi khuyến nghị phẫu thuật cắt bỏ. Tuy nhiên, đối với những chú chó rất cao tuổi, khi gánh nặng của gây mê và phẫu thuật là quá lớn, thay vì cố gắng thực hiện, bác sĩ thú y sẽ xem xét toàn diện tình trạng sức khỏe tổng quát và các rủi ro để đưa ra quyết định liệu việc theo dõi hay phẫu thuật sẽ có lợi hơn.

Nếu cắt nang ở một bên thì có thể xuất hiện ở bên đối diện không?

Có, vì hormone tác động lên toàn cơ thể nên có thể hình thành mới ở tuyến vú bên đối diện. Ngay cả sau phẫu thuật cũng cần sờ nắn và quan sát định kỳ toàn bộ tuyến vú.

Chó đực cũng có thể bị nang tuyến vú không?

Rất hiếm nhưng nếu có rối loạn hormone, chó đực cũng có thể bị mô tuyến vú to ra và hình thành khối u. Ngay cả chó đực, nếu sờ thấy khối u ở tuyến vú cũng bắt buộc phải kiểm tra để xác định lành tính hay ác tính.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Chó nhà bạn có hạt giống như gạo ở hậu môn — Nguyên nhân sán dây và thời điểm đến bệnh viện

Chó ăn phải sô cô la đen? — Tại sao lại nguy hiểm hơn và mức độ nguy hiểm theo từng loại

Sỏi bàng quang ở mèo: Chế độ ăn trị liệu nào phù hợp? — Sự khác biệt trong chế độ ăn theo từng loại sỏi

Nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát ở chó — Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị theo nguyên nhân

Mèo già kêu khóc và lang thang vào ban đêm — Triệu chứng của rối loạn chức năng nhận thức và cách chăm sóc

Chó bị ghẻ là gì? — Từ triệu chứng Demodex, Sarcoptes đến điều trị

Mèo cũng mắc bệnh giun tim? — Lý do nguy hiểm hơn chó và cách phòng ngừa

Tài liệu tham khảo

[1] Withrow & MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 6th Ed, Chapter 28: Tumors of the Mammary Gland

[2] Veterinary Surgical Oncology, 2nd Ed, Chapter on Mammary Tumors

[3] Sorenmo KU et al., Canine mammary gland tumors, Vet Clin North Am Small Anim Pract, 2011