Thích

Chia sẻ

Cơ bản về nghe tim phổi tại nhà

TimHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Nghe tim phổi tại nhà là cách chủ nuôi kiểm tra nhanh nhịp tim và tình trạng hô hấp của thú cưng. Có thể phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Nghe tim phổi tại nhà là gì?

Chủ nuôi đặt tay lên ngực chó để đo nhịp tim

Nghe tim phổi tại nhà là phương pháp kiểm tra sức khỏe đơn giản giúp chủ nuôi tự kiểm tra nhịp tim, nhịp thở và âm thanh hô hấp của thú cưng. Trọng tâm là 'biết được phạm vi bình thường'. Nếu nắm rõ chỉ số khi thú cưng ở trạng thái bình thường, bạn có thể phát hiện ngay các dấu hiệu bất thường như ho, ngất xỉu, khó thở. Đặc biệt với thú cưng mắc bệnh tim hoặc bệnh phế quản, việc kiểm tra 1-2 lần/tuần giúp không bỏ lỡ thời điểm cần đến bệnh viện.

Tại sao cần nghe tim phổi tại nhà?

Thú cưng thường không biểu hiện rõ dấu hiệu đau đớn, khiến chủ nuôi khó nhận ra sự thay đổi. Theo tài liệu y khoa thú y, nhịp tim hoặc nhịp thở tăng khi nghỉ ngơi có thể là dấu hiệu của bệnh tim. Do đó, việc ghi chép định kỳ nhịp tim và nhịp thở khi thú cưng đang nghỉ ngơi thoải mái giúp so sánh sự thay đổi nếu chỉ số tăng liên tục so với mức bình thường. Những ghi chép này cũng là tài liệu tham khảo hữu ích cho bác sĩ thú y khi đánh giá tình trạng. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng ghi chép tại nhà chỉ để phát hiện sớm bất thường, việc chẩn đoán xác định phải thực hiện qua kiểm tra tại bệnh viện.

Phạm vi nhịp tim và nhịp thở bình thường

Dưới đây là tiêu chuẩn dựa trên trạng thái nghỉ ngơi (ngay trước khi ngủ hoặc trong giấc ngủ sâu). Sau khi vận động hoặc khi kích động, chỉ số sẽ cao hơn nhiều, vì vậy bắt buộc phải đo khi thú cưng đang nghỉ ngơi thoải mái.

So sánh phạm vi bình thường của thú cưng

Hạng mục	Chó nhỏ (dưới 10kg)	Chó trung/lớn	Mèo
Nhịp tim khi nghỉ ngơi (lần/phút)	90~140 lần	60~120 lần	140~220 lần
Nhịp thở khi nghỉ ngơi (lần/phút)	10~30 lần	10~30 lần	20~40 lần
Ngưỡng cảnh báo nhịp thở khi ngủ	Trên 30 lần	Trên 30 lần	Trên 40 lần

Chó có phạm vi nhịp thở bình thường khi nghỉ ngơi đến 30 lần/phút nên cần lưu ý nếu vượt quá 30 lần khi ngủ, mèo có phạm vi bình thường 20-40 lần cao hơn nên coi 40 lần là ngưỡng cảnh báo. Nhịp thở nhanh liên tục vượt quá phạm vi bình thường có thể là dấu hiệu gánh nặng tim như sung huyết phổi.

Cách nghe tim phổi tại nhà (theo từng bước)

Có thể thực hiện chỉ bằng tay và đồng hồ mà không cần ống nghe.

Bước 1: Đo khi thú cưng đang nghỉ ngơi hoàn toàn.

Bước 2: Đặt lòng bàn tay nhẹ nhàng lên mặt bên ngực phía sau chân trước (bên trái). Đây là vị trí cảm nhận nhịp tim rõ nhất.

Bước 3: Dùng đồng hồ bấm giờ đếm số nhịp trong 15 giây, nhân với 4 để có nhịp tim/phút.

Bước 4: Đếm số lần ngực lên xuống trong 30 giây và nhân với 2 để tính nhịp thở.

Bước 5: Ghi chép vào cùng khung giờ mỗi tuần (ngay trước khi ngủ).

Cách đặt tay lên mặt bên ngực chó đang ngủ để đo nhịp tim

Dấu hiệu cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, cần khám tại bệnh viện thú y trong vòng 24 giờ. Thở nhanh và nông kéo dài vượt quá phạm vi bình thường khi ngủ/nghỉ ngơi (chó >30 lần, mèo >40 lần): Khả năng sung huyết phổi Nhịp tim nhanh rõ rệt hơn bình thường khi nghỉ ngơi (chó >140 lần, mèo >200 lần hoặc nhịp nhanh): Dấu hiệu gánh nặng tim mạch bao gồm suy tim, thiếu máu, đau đớn và các nguyên nhân khác Lưỡi/nướu răng có màu xanh tím: Thiếu oxy (tím tái) Ho nặng hơn vào ban đêm: Nghi ngờ suy tim trái Đột ngột ngất xỉu hoặc ngồi bệt xuống: Nghi ngờ rối loạn nhịp tim hoặc bệnh tim

Nếu muốn sử dụng ống nghe

Ống nghe gia đình thuộc dòng Littmann Classic giá 370.000~920.000 đồng hoặc sản phẩm nhập môn là đủ. Mẹo sử dụng như sau:

Vị trí: Vùng ngực phía sau chân trước bên trái (tim), giữa hai bên lưng (phổi)

Tư thế: Đặt thú cưng nằm nghiêng hoặc đứng, áp nhẹ nhàng

Môi trường: Phòng yên tĩnh, chặn tiếng TV/quạt

Lưu ý: Với thú cưng lông dài, hãy tách nhẹ lông để tiếp xúc trực tiếp da. Tiếng lông sẽ tạo ra tạp âm.

Hình ảnh khám ngực chó bằng ống nghe trong phòng yên tĩnh

Hãy ghi chép nếu nghe thấy những âm thanh này

Chẩn đoán chuyên môn thuộc về bác sĩ thú y, nhưng việc chủ nuôi ghi chép các dấu hiệu bất thường cảm nhận được sẽ hỗ trợ rất lớn cho việc khám bệnh.

Âm thanh xì xèo 'xè xè': Khả năng có tiếng thổi tim

Âm thanh sôi 'rò rì': Nghi ngờ phù phổi hoặc viêm phế quản

Nhịp tim không đều: Dấu hiệu rối loạn nhịp tim

Hơi thở không đều và lên xuống thất thường: Gánh nặng hô hấp hoặc tim

Ghi âm và cho bác sĩ thú y xem cũng rất tốt. Chỉ cần ghi âm 10-20 giây vùng ngực bằng ghi âm thoại trên điện thoại thông minh.

Hãy nhớ rõ giới hạn của nghe tim phổi tại nhà

Nghe tim phổi tại nhà dùng để 'phát hiện bất thường', không dùng để 'chẩn đoán'. Bệnh tim không thể chẩn đoán xác định chỉ bằng nghe tim, cần chụp X-quang, siêu âm tim và điện tâm đồ. Chỉ số đo tại nhà chỉ dùng để đánh giá quyết định đến bệnh viện và ghi chép xu hướng, nếu cảm thấy bất thường bắt buộc phải khám với bác sĩ thú y.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-29

Câu hỏi thường gặp

Nên đo bao lâu một lần?

Thú cưng khỏe mạnh đo 1 lần/tuần, thú cưng mắc bệnh tim hoặc hô hấp khuyến nghị đo mỗi ngày trước khi ngủ. Phải ghi chép cùng khung giờ để so sánh có ý nghĩa.

Nhịp tim nhanh khi kích động có sao không?

Sau khi đi dạo, chơi đùa hoặc có người lạ đến thăm, nhịp tim có thể tăng đáng kể do căng thẳng. Đặc biệt mèo dễ bị nhịp nhanh trong môi trường lạ hoặc bệnh viện, nên nghỉ ngơi trên 30 phút rồi đo lại.

Mèo cũng có thể đo tại nhà không?

Có thể nhưng mèo nhạy cảm với căng thẳng nên chỉ số dễ tăng. Đo ngắn khi đang ngủ hoặc nằm nghỉ thoải mái là chính xác nhất.

Nhịp thở khi ngủ là 32 lần, có cần lo lắng không?

Chó có phạm vi nhịp thở bình thường khi nghỉ ngơi đến 30 lần/phút nên nếu vượt quá 30 lần khi ngủ cần lưu ý và theo dõi xu hướng vài ngày. Mèo có phạm vi bình thường 20-40 lần cao hơn nên 32 lần nằm trong phạm vi bình thường, chỉ coi 40 lần là ngưỡng cảnh báo. Nếu xu hướng vượt quá phạm vi bình thường liên tục vài ngày, có khả năng sung huyết phổi nên khuyến nghị khám bệnh.

Có thể đo chính xác mà không cần ống nghe không?

Nhịp tim và nhịp thở có thể đo đủ bằng tay và mắt. Nếu muốn nghe chất lượng âm thanh (tiếng thổi tim...) cần ống nghe, nhưng không cần thiết cho giám sát hàng ngày.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tác dụng và hướng dẫn sử dụng Coenzyme Q10

Tổng hợp tiêu chí lựa chọn và những gợi ý hàng đầu về thức ăn kê đơn cho chó mắc bệnh tim

Cảnh báo chó khó thở — TOP 7 gợi ý quản lý tăng áp động mạch phổi

Triệu chứng hội chứng Cushing ở chó — Danh sách kiểm tra bụng chùng·khát nước·rụng lông và tiêu chuẩn chẩn đoán

Triệu chứng sớm bệnh tiểu đường ở chó — Hướng dẫn kiểm tra khát nước, tiểu nhiều, giảm cân

Các loại khối u da ở chó — Danh sách kiểm tra để phân biệt khối u lành tính và ác tính

10 loại cây cảnh trong nhà nguy hiểm mà mèo thường hay gặm nhấm — bao gồm cả cây trầu bà

Mèo và máy khuếch tán tinh dầu — Lý do gan bị tổn thương chỉ do hít phải

Mèo nhà tôi đã liếm phải hoa huệ — nguy cơ suy thận và khoảng thời gian vàng 12 giờ

15 loại cây cảnh trong nhà không nên có khi nuôi chó và mức độ nguy hiểm theo từng triệu chứng

Tài liệu tham khảo

[1] Ettinger SJ, Feldman EC. Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Edition. Elsevier, 2017. Chapter on Cardiovascular Examination

[2] Tilley LP, Smith FWK. Manual of Canine and Feline Cardiology, 5th Edition. Elsevier Saunders, 2016

[3] Nelson RW, Couto CG. Small Animal Internal Medicine, 6th Edition. Elsevier, 2020. Physical Examination chapter