Hướng dẫn hoàn chỉnh cách đọc kết quả chọc hút hạch bạch huyết

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Chọc hút hạch bạch huyết là phương pháp chẩn đoán cơ bản và an toàn nhất để tìm nguyên nhân hạch sưng. Chúng tôi giải thích các thuật ngữ và ý nghĩa trên kết quả xét nghiệm ở mức độ dễ hiểu cho chủ nuôi.

Chọc hút hạch bạch huyết là gì?

Minh họa quy trình chọc hút hạch bạch huyết ở chó

Chọc hút hạch bạch huyết là xét nghiệm chẩn đoán dùng kim nhỏ chọc vào hạch bạch huyết sưng để lấy tế bào quan sát dưới kính hiển vi. Đây là phương pháp cơ bản nhất, thực hiện tại phòng khám trong vòng 5 phút mà không cần gây mê. Điểm mấu chốt là kết quả nhanh. Thông thường trong 1~3 ngày, bạn có thể xác định được hướng lớn là hạch sưng do viêm đơn thuần hay do các vấn đề lớn hơn như nhiễm trùng, khối u. Các thuật ngữ trên kết quả có thể khó hiểu, nhưng nếu nắm được tổng quan thì không khó.

Tại sao phải xét nghiệm hạch bạch huyết?

Hạch bạch huyết là các cổng miễn dịch nằm khắp cơ thể bé cưng. Bạn có thể sờ thấy ở dưới cằm, trước vai, nách, bẹn và sau đầu gối. Nếu các vùng này to hơn bình thường từ kích thước hạt đậu đến hạt trứng chim cút hoặc sưng không đối xứng hai bên thì cần xét nghiệm. Có thể chỉ là phản ứng miễn dịch tạm thời như cảm lạnh, nhưng cũng có thể là dấu hiệu ung thư máu như u lympho hoặc khối u từ nơi khác lan sang hạch bạch huyết, vì vậy cần xác định nguyên nhân sớm.

Vị trí hạch bạch huyết chủ nuôi có thể sờ thấy

5 vị trí dưới đây nếu thường xuyên sờ nhẹ để quen thì sẽ phát hiện sớm sự thay đổi. Những hạt nhỏ lăn tròn mềm mại là kích thước bình thường.

Sơ đồ giải phẫu vị trí hạch bạch huyết chính ở chó

Vị trí hạch bạch huyết chính và kích thước bình thường

Hạng mục	Cách tìm	Tiêu chuẩn kích thước bình thường
Hạch dưới cằm	Nhấn nhẹ hai bên dưới cằm	Kích thước hạt đậu
Hạch trước vai	Bên trong vị trí bắt đầu chân trước	Kích thước hạt đậu
Hạch nách	Sâu bên trong chân trước	Bình thường là khó sờ thấy
Hạch bẹn	Bên trong vị trí bắt đầu chân sau	Hạt đậu~trứng chim cút
Hạch sau đầu gối	Phía sau khớp đầu gối chân sau	Kích thước hạt đậu

Nếu to hơn trứng chim cút hoặc chênh lệch rõ hai bên thì hãy đi xét nghiệm

Giải thích các thuật ngữ chính trên kết quả xét nghiệm

Khi nhận kết quả, bạn có thể bối rối vì nhiều thuật ngữ lạ. Chỉ cần biết 4 thuật ngữ xuất hiện thường xuyên nhất là bạn sẽ thấy được bức tranh toàn cảnh. - Tăng sinh phản ứng (Reactive hyperplasia): Có nghĩa là tế bào miễn dịch đang hoạt động mạnh. Thường là lành tính. - Viêm hạch bạch huyết (Lymphadenitis): Trạng thái viêm hoặc nhiễm trùng chính tại hạch bạch huyết. - U lympho (Lymphoma): Trạng thái tế bào hạch bạch huyết đã biến đổi thành ung thư. Cần xét nghiệm bổ sung. - Di căn (Metastasis): Trạng thái tế bào khối u từ nơi khác đã di chuyển đến hạch bạch huyết.

Hình ảnh kính hiển vi xét nghiệm tế bào hạch bạch huyết

Những kết quả này cần xét nghiệm bổ sung ngay lập tức

Nếu trên kết quả xuất hiện các cụm từ như 'nghi ngờ u lympho', 'phát hiện tế bào ác tính', 'tế bào khối u di căn' thì cần đặt lịch tái khám trong vòng 24~48 giờ. U lympho thường tiến triển nhanh nên chỉ chênh lệch vài ngày cũng có thể thay đổi thời điểm điều trị. Ngoài ra, nhiều trường hợp khó chẩn đoán xác định chỉ bằng chọc hút nên sẽ tiến hành sinh thiết cắt hạch bạch huyết, xét nghiệm kiểu hình miễn dịch, chụp chiếu ngực và bụng. Đừng trì hoãn hướng dẫn của bác sĩ thú y mà hãy kiểm tra lịch ngay.

Chọc hút có chính xác không? Cũng có hạn chế

Chọc hút hạch bạch huyết nhanh và an toàn nhưng khó chẩn đoán xác định 100%. Vì lượng tế bào lấy bằng kim ít hoặc khối u chỉ nằm một phần trong hạch thì có thể bỏ sót. Vì vậy nếu kết quả là 'không chẩn đoán được (non-diagnostic)' hoặc 'khuyến nghị xét nghiệm bổ sung' thì có thể phải cắt toàn bộ hạch để làm sinh thiết mô. Hãy nhớ rằng ngay cả khi kết quả đầu tiên là lành tính, nếu kích thước hạch tiếp tục to lên thì cần xét nghiệm lại.

Những điểm cần theo dõi tại nhà sau xét nghiệm

Bản thân xét nghiệm ít gây khó chịu nhưng về nhà trong vài ngày bạn hãy kiểm tra các mục dưới đây. - Sưng tại chỗ: Nếu vị trí xét nghiệm sưng hơn sau 24 giờ thì liên hệ bệnh viện - Chảy máu·vảy: Chảy máu nhẹ là bình thường nhưng nếu không dừng lại thì cần khám - Tình trạng sức khỏe: Nếu uể oải hơn bình thường hoặc giảm ăn thì ghi chép lại - Thay đổi kích thước hạch: Sờ vào cùng một giờ mỗi ngày để kiểm tra thay đổi kích thước - Sưng hạch khác: Kiểm tra xem hạch bạch huyết ở nơi khác có sưng mới không

Chủ nuôi kiểm tra hạch bạch huyết cho chó tại nhà

Chủ nuôi mèo cần chú ý hơn

U lympho là một trong những khối u máu (tạo máu) phổ biến nhất ở mèo. Vì vậy nếu mèo đột ngột giảm ăn, giảm cân và sờ thấy hạch bạch huyết thì đừng trì hoãn chọc hút. U lympho ở mèo có thể xuất hiện ở nhiều vị trí như đường tiêu hóa (hạch mạc treo), tuyến ức·khoang trung thất nên thường kết hợp xét nghiệm hạch với siêu âm bụng·chụp X-quang ngực. Ngoài ra nếu nhiều hạch cùng to thì khuyến nghị lấy mẫu nhiều hạch chứ không chỉ một. Khi chọc hút không cho kết quả rõ ràng thì có thể chuyển sang sinh thiết cắt hạch. Việc xác định sớm nguyên nhân dù tình trạng sức khỏe có vẻ ổn cũng rất quan trọng để định hướng điều trị sau này.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

Chọc hút hạch bạch huyết có cần gây mê không?

Hầu hết không cần gây mê, chỉ cần chủ nuôi giữ nhẹ là xong. Tuy nhiên, hạch ở vị trí sâu (trong ngực·bụng) cần siêu âm để thực hiện nên có thể cần an thần nhẹ.

Kết quả xét nghiệm ra sau bao nhiêu ngày?

Nếu bệnh viện tự quan sát tiêu bản thì có ý kiến sơ bộ ngay trong ngày, nếu gửi phòng xét nghiệm bên ngoài thì thường mất 2~5 ngày. Nếu nghi ngờ u lympho thì xét nghiệm kiểu hình miễn dịch cần thêm 1~2 tuần.

Hạch bạch huyết sưng nhưng bé trông khỏe mạnh thì có thể để yên không?

Không. U lympho ở giai đoạn đầu thường ít thay đổi tình trạng sức khỏe. Nếu to hơn trứng chim cút hoặc sưng không đối xứng hai bên thì hãy đi xét nghiệm bất kể tình trạng sức khỏe.

Chi phí xét nghiệm là bao nhiêu?

Mỗi bệnh viện khác nhau nên cần liên hệ trực tiếp để biết số tiền chính xác. Thông thường thực hiện cùng lúc chọc hút và xét nghiệm tế bào, nếu gửi phòng xét nghiệm bên ngoài có thể phát sinh thêm chi phí.

Có thể chẩn đoán xác định u lympho chỉ bằng một lần xét nghiệm không?

Chọc hút có thể gây nghi ngờ mạnh nhưng để chẩn đoán xác định và quyết định hướng điều trị thì thường cần sinh thiết cắt hạch bạch huyết và xét nghiệm kiểu hình miễn dịch.

Chia sẻ