Cách kiểm tra hạch bạch huyết tại nhà

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Hướng dẫn cách tự kiểm tra hạch bạch huyết của chó và mèo tại nhà để phát hiện bất thường. Tổng hợp kích thước bình thường và các dấu hiệu nguy hiểm.

Kiểm tra hạch bạch huyết tại nhà là gì?

Hình ảnh hướng dẫn vị trí 5 hạch bạch huyết chính trên cơ thể chó và mèo

Kiểm tra hạch bạch huyết tại nhà là phương pháp tự chăm sóc sức khỏe, giúp chủ nuôi phát hiện sớm các bất thường về kích thước và hình dạng của 5 hạch bạch huyết chính trên chó và mèo bằng tay. Trọng tâm là 'ghi nhớ kích thước bình thường' của thú cưng. Nếu một bên đột ngột to lên, thay đổi từ kích thước hạt đậu Hà Lan sang quả trứng chim cút, hoặc cảm thấy cứng khi sờ, cần đến bệnh viện thú y trong vòng 24 giờ.

Tại sao kiểm tra hạch bạch huyết lại quan trọng?

Hạch bạch huyết là 'căn cứ phòng thủ' lọc các vi khuẩn, virus và tế bào ung thư lưu thông trong cơ thể. Khi hạch bạch huyết sưng lên, đó là tín hiệu cho thấy có viêm hoặc nhiễm trùng ở đâu đó gần đó. Đặc biệt, nếu nhiều hạch bạch huyết trên toàn cơ thể sưng cùng lúc, có thể có khả năng là u lympho, vì vậy cần kiểm tra nhanh chóng. Chỉ cần dành 5 phút mỗi tuần để sờ kiểm tra, bạn có thể phát hiện sớm các bệnh lớn.

5 vị trí hạch bạch huyết có thể sờ tại nhà

Có 5 hạch bạch huyết nông mà chủ nuôi có thể sờ bằng ngón tay. Ghi nhớ các vị trí này sẽ giúp việc kiểm tra dễ dàng hơn nhiều. - Hạch dưới cằm (hạch dưới hàm): Ranh giới giữa cằm và cổ, một cặp trái phải - Hạch trước vai (hạch trước gai vai): Vùng lõm ngay trước xương vai - Hạch nách (hạch nách): Vùng sâu bên trong chân trước - Hạch bẹn (hạch bẹn): Phần trên đùi trong của chân sau - Hạch sau đầu gối (hạch khoeo): Vùng khoeo sau đầu gối chân sau

Bản đồ giải phẫu học hiển thị vị trí 5 hạch bạch huyết nông trên cơ thể chó

So sánh kích thước bình thường và dấu hiệu bất thường

Hạng mục	Chó nhỏ·Mèo	Chó trung	Chó lớn
Bình thường (tiêu chuẩn thông thường)	Vốn đã nhỏ khó sờ thấy hoặc giữ nguyên kích thước quen thuộc	Giữ nguyên kích thước nhỏ quen thuộc, không thay đổi	Giữ nguyên kích thước quen thuộc, không thay đổi
Giai đoạn cần chú ý	To rõ hơn bình thường hoặc chỉ một bên to lên	To rõ hơn bình thường hoặc chỉ một bên to lên	To rõ hơn bình thường hoặc chỉ một bên to lên
Giai đoạn cấp cứu	To nhanh trong vài ngày, cứng·cố định	To nhanh trong vài ngày, cứng·cố định	To nhanh trong vài ngày, cứng·cố định
Cảm giác bình thường	Mềm và di động tốt	Mềm và di động tốt	Mềm và di động tốt
Cảm giác bất thường	Cứng·Cố định·Đau	Cứng·Cố định·Đau	Cứng·Cố định·Đau

Hạch bạch huyết bình thường mềm, di động tốt và thường rất nhỏ đến mức khó sờ thấy. Theo sách giáo khoa 'hạch bạch huyết bình thường không to lên', nếu to đến mức sờ thấy rõ ràng thì phải coi là dấu hiệu thay đổi. Không có tiêu chuẩn kích thước bình thường tuyệt đối áp dụng cho mọi thú cưng, nên việc dựa vào kích thước·cảm giác của hạch bạch huyết thú cưng để đánh giá sự thay đổi là chính xác nhất.

Tư thế kiểm tra đúng và cách sử dụng tay

Kiểm tra khi thú cưng đang ngồi thoải mái hoặc nằm nghiêng. Gom đầu ngón tay cái, ngón giữa và ngón áp út lại để nhẹ nhàng ấn theo hình tròn tại vị trí hạch bạch huyết. Ấn quá mạnh có thể gây đau. Sờ so sánh hai bên, nếu một bên to hơn hoặc một bên cứng hơn thì đó là manh mối quan trọng nhất. Ngay sau khi kiểm tra, hãy tạo trải nghiệm tích cực bằng cách cho ăn vặt hoặc khen ngợi.

Hình ảnh chủ nuôi dùng ba ngón tay nhẹ nhàng kiểm tra hạch dưới cằm của mèo

Các dấu hiệu nguy hiểm cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu gặp bất kỳ trường hợp nào dưới đây, cần đến bệnh viện thú y trong vòng 24 giờ. - Sưng nhiều vị trí cùng lúc: Trường hợp 2 hoặc nhiều hơn trong số 5 hạch bạch huyết sưng to cùng lúc (nghi ngờ u lympho) - Cứng và cố định: Cảm thấy cứng như đá khi sờ và dính vào da không di chuyển được - Thay đổi kích thước đột ngột: To gấp đôi trong vài ngày - Đau·Nóng: Đau khi sờ hoặc vùng đó ấm lên - Kèm theo triệu chứng toàn thân: Mất ngon miệng·Giảm cân·Mất sức·Sốt xuất hiện cùng lúc

Nguyên nhân phổ biến gây sưng hạch bạch huyết

Nguyên nhân gây sưng hạch bạch huyết rất đa dạng. Có thể nghi ngờ theo từng giai đoạn từ nguyên nhân nhẹ đến nghiêm trọng. - Nhiễm trùng cục bộ: Viêm răng·nướu, viêm tai, vết thương da → Chỉ sưng hạch bạch huyết gần đó - Nhiễm trùng toàn thân: Nhiễm virus·vi khuẩn·nấm → Nhiều hạch bạch huyết sưng - Bệnh tự miễn: Phản ứng của hạch bạch huyết do tự miễn - U lympho (khối u): Hạch bạch huyết toàn thân sưng to cứng không đau, phổ biến ở thú cưng già - Phản ứng tạm thời sau tiêm vắc-xin: Thường hết trong vòng 1~2 tuần

Chu kỳ kiểm tra và cách ghi chép

Khuyến nghị kiểm tra 1 lần/tuần trong 5 phút cho chó và mèo trưởng thành khỏe mạnh. Nếu là thú cưng già (trên 7 tuổi) hoặc có tiền sử bệnh tự miễn·khối u, nên tăng lên 2~3 lần/tuần. Ghi lại ngày tháng và tình trạng 5 hạch bạch huyết (bình thường/cần chú ý) vào ghi chú điện thoại mỗi lần kiểm tra sẽ giúp phát hiện thay đổi nhanh hơn. So sánh với kết quả khám của bác sĩ thú y khi kiểm tra sức khỏe định kỳ hàng năm sẽ chính xác hơn.

Hình ảnh ấm áp chủ nuôi kiểm tra hạch bẹn của chó và tương tác với thú cưng

Mèo cần quan sát kỹ lưỡng hơn

Mèo là loài có hạch bạch huyết nhỏ và giỏi che giấu cơn đau nên việc kiểm tra khó hơn. Nếu có nhiễm trùng mãn tính hoặc kích thích kháng nguyên liên tục, hạch bạch huyết có thể phản ứng (tăng sinh) và to hơn bình thường. Hạch bạch huyết bình thường vốn không to lên, vì vậy việc ghi nhớ chính xác kích thước và cảm giác của hạch bạch huyết thú cưng là quan trọng nhất. Ngoài ra, mèo cũng có thể bị u lympho, không chỉ hạch bạch huyết nông sờ thấy được mà cả hạch bạch huyết trong bụng (xung quanh ống tiêu hóa) cũng có thể sưng to cứng. Vì vậy, đừng chỉ nhìn vào hạch bạch huyết mà hãy kiểm tra cả tình trạng toàn thân như thay đổi ăn uống·cân nặng và duy trì việc kiểm tra đều đặn.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-29

Câu hỏi thường gặp

Hạch bạch huyết có vẻ to lên một chút, tôi có cần đến bệnh viện ngay không?

Nếu chỉ một bên to lên một chút mà không có triệu chứng khác thì có thể quan sát trong 2~3 ngày. Tuy nhiên, nếu to hơn, cứng hơn hoặc giảm ăn trong vài ngày thì cần đến bệnh viện ngay. Nếu nhiều nơi cùng lúc to lên thì cần khám ngay lập tức mà không cần quan sát.

Vùng dưới cằm của chó luôn hơi sưng. Có bình thường không?

Nếu có viêm mãn tính ở răng·nướu, hạch bạch huyết dưới cằm có thể hơi to hơn bình thường. Hãy kiểm tra xem có cần cạo vôi răng cùng với việc đánh răng không. Tuy nhiên, nếu chỉ một bên to dần thì có khả năng là khối u hoặc nhiễm trùng, cần kiểm tra.

Con tôi không thích khi sờ vào hạch bạch huyết. Tôi nên làm gì?

Ban đầu, đừng chỉ kiểm tra mà hãy kết hợp tự nhiên vào thói quen vuốt ve hàng ngày. Cho ăn vặt yêu thích và sờ nhẹ trong thời gian ngắn, sau đó dần tăng thời gian. Nếu không thích vì đau thì đó chính là dấu hiệu bất thường, hãy đưa đi khám.

Hạch bạch huyết sưng sau khi tiêm vắc-xin. Có sao không?

Hạch bạch huyết gần vị trí tiêm vắc-xin có thể to lên tạm thời do phản ứng miễn dịch. Thường sẽ trở lại kích thước ban đầu trong vòng 1~2 tuần. Nếu sau 2 tuần vẫn không hết hoặc to hơn thì hãy đến bệnh viện để kiểm tra.

Tất cả hạch bạch huyết toàn thân đều to nhưng con tôi trông vẫn khỏe. Có sao không?

Dù trông khỏe mạnh bên ngoài, việc nhiều hạch bạch huyết toàn thân cùng lúc to lên là dấu hiệu mạnh của u lympho hoặc nhiễm trùng toàn thân. Giai đoạn đầu của u lympho thường chỉ thấy phì đại hạch bạch huyết mà không có triệu chứng toàn thân. Đừng trì hoãn, hãy đưa đi khám ngay lập tức.

Chia sẻ