Thích

Chia sẻ

Chó của bạn có bị thiếu máu không? — Kiểm tra sắt qua Ferritin và Transferrin

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Ferritin và Transferrin là các chỉ số xét nghiệm máu quan trọng để chẩn đoán thiếu máu và đánh giá tình trạng sắt ở thú cưng. Cần giải thích cả hai chỉ số cùng lúc để tìm ra nguyên nhân chính xác.

Xét nghiệm Ferritin và Transferrin là gì?

Hình minh họa vai trò của Ferritin và Transferrin trong máu thú cưng

Ferritin và Transferrin là các chỉ số xét nghiệm máu để kiểm tra tình trạng sắt trong cơ thể thú cưng. Việc quan sát cả hai chỉ số cùng lúc là then chốt. Ferritin cho thấy lượng sắt dự trữ trong tế bào, còn Transferrin cho thấy lượng protein vận chuyển sắt trong máu. Khi xét nghiệm thiếu máu đơn giản (CBC) là chưa đủ, hai chỉ số này giúp phân biệt chính xác là thiếu sắt hay viêm mãn tính.

Tại sao cần xem xét cả hai chỉ số?

Ferritin là 'kho dự trữ sắt', còn Transferrin là 'tài xế vận chuyển sắt'. Khi thiếu sắt, kho (Ferritin) sẽ trống, còn tài xế (Transferrin) sẽ hoạt động nhiều hơn. Ngược lại, nếu có viêm mãn tính, cơ thể sẽ giấu sắt khiến Ferritin tăng lên. Vì vậy, nếu chỉ nhìn một chỉ số, bạn có thể bỏ sót nguyên nhân. Các giáo trình y học nội khoa thú y cũng nhấn mạnh việc giải thích đồng thời hai chỉ số này.

Biến động chỉ số Ferritin và Transferrin theo từng tình huống

Hạng mục	Thiếu máu do thiếu sắt	Viêm mãn tính·Nhiễm trùng	Thiếu máu tan máu	Dư thừa sắt
Ferritin	Thấp ↓	Cao ↑	Bình thường~Cao	Rất cao ↑↑
Transferrin	Cao ↑	Thấp ↓	Bình thường	Bình thường~Cao
Sắt huyết thanh	Thấp ↓	Thấp ↓	Bình thường~Cao	Cao ↑
Nguyên nhân chính	Chảy máu·Thiếu dinh dưỡng	Khối u·Bệnh viêm	Phá hủy qua trung gian miễn dịch	Chuyển máu quá mức

Việc giải thích thực tế bắt buộc phải thực hiện cùng bác sĩ thú y

Khi nào cần xét nghiệm?

Đây là những dấu hiệu chủ nuôi có thể nhận biết tại nhà. - Thay đổi màu nướu: Nếu không phải màu hồng mà là màu trắng nhợt hoặc vàng thì nghi ngờ thiếu máu - Dễ mệt mỏi: Quãng đường đi dạo ngắn hơn bình thường và thở gấp - Giảm ăn: Lượng ăn giảm hoặc xuất hiện hành vi bất thường như liếm đất, liếm tường - Phân đen·tiểu máu: Dấu hiệu cho thấy sắt đang bị mất do chảy máu mãn tính - Kèm theo bệnh mãn tính: Nếu có bệnh mãn tính như khối u hoặc bệnh viêm, cơ thể có thể giữ sắt gây ra 'thiếu máu do bệnh mãn tính', vì vậy lúc này cần kiểm tra các chỉ số sắt như Ferritin và Transferrin cùng lúc

Bác sĩ thú y kiểm tra màu nướu của chó để xác định xem có bị thiếu máu hay không

Hãy đến bệnh viện ngay lập tức trong các trường hợp này

Nếu nướu chuyển trắng bệch, nhịp thở nhanh hoặc phân có màu đen như nhựa đường thì có khả năng chảy máu nội tạng. Lúc này không nên đợi kết quả xét nghiệm Ferritin mà cần được cấp cứu ngay lập tức. Đặc biệt, mèo thường bị thiếu máu tiến triển âm thầm đến mức khó nhận biết, vì vậy nếu lượng hoạt động đột ngột giảm mạnh, hãy đưa đến bệnh viện ngay.

Quy trình xét nghiệm diễn ra như thế nào?

Ferritin và Transferrin chỉ cần lấy một lượng máu nhỏ giống như xét nghiệm máu thông thường. Thường sẽ lấy khoảng 2~3ml từ tĩnh mạch chân trước hoặc cổ. Thường cần nhịn ăn nên hãy kiểm tra kỹ trước khi đến bệnh viện. Kết quả xét nghiệm có thể ra trong ngày bằng thiết bị trong viện hoặc mất 2~3 ngày nếu gửi đến cơ quan xét nghiệm bên ngoài. Khi giải thích kết quả cần xem xét cùng lúc các chỉ số CBC, sắt huyết thanh và TIBC để chính xác. Có thể xem chi tiết hơn về triệu chứng và nguyên nhân thiếu máu ở chó.

Chó đang được xét nghiệm máu tại bệnh viện

Nếu kết quả bất thường thì phải làm gì?

Không nên cho uống thuốc ngay lập tức chỉ vì chỉ số vượt ra ngoài phạm vi bình thường. Việc tìm nguyên nhân bệnh là ưu tiên hàng đầu. - Ferritin thấp: Cần kiểm tra vị trí chảy máu (nội soi đường tiêu hóa·siêu âm) trước - Ferritin cao: Tìm nguyên nhân viêm như khối u·nhiễm trùng·bệnh gan - Transferrin bất thường: Thêm xét nghiệm tình trạng dinh dưỡng·chức năng gan Bác sĩ thú y sẽ lập kế hoạch điều trị và bổ sung dinh dưỡng phù hợp với cân nặng và nguyên nhân bệnh của thú cưng.

Chủ nuôi không được tự ý cho bổ sung sắt

Tự ý cho uống thuốc sắt dành cho người hoặc thực phẩm chức năng tổng hợp có thể gây nguy hiểm. Thú cưng nhạy cảm với tình trạng dư thừa sắt, có thể gây nôn mửa·tiêu chảy·độc tính gan. Độc tính sắt có thể ảnh hưởng đồng thời đến nhiều cơ quan như hệ tiêu hóa, gan, tim mạch, thần kinh khiến triệu chứng nhanh chóng xấu đi. Ngay cả khi Ferritin thấp, an toàn nhất là bác sĩ thú y xác định nguyên nhân trước rồi mới kê đơn thuốc bổ sung sắt dành riêng cho thú cưng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Cần xét nghiệm Ferritin bao lâu một lần?

Thú cưng khỏe mạnh không cần xét nghiệm định kỳ. Khi nghi ngờ thiếu máu hoặc đang quản lý bệnh mãn tính (bệnh thận·khối u...), sẽ theo dõi xét nghiệm mỗi 3~6 tháng tùy theo đánh giá của bác sĩ thú y.

Chỉ số bình thường của chó và mèo có giống nhau không?

Khác nhau. Phạm vi tham khảo khác nhau tùy theo loài·giống·tuổi·giới tính, và tiêu chuẩn cũng khác nhau một chút tùy theo thiết bị của cơ quan xét nghiệm. Việc kiểm tra phạm vi bình thường ghi trên kết quả cùng bác sĩ thú y là chính xác nhất.

Có thể tăng Ferritin chỉ bằng chế độ ăn uống không?

Nếu thiếu hụt nhẹ và nguyên nhân đã được giải quyết thì có thể hỗ trợ bằng các thực phẩm giàu sắt như gan·thịt bò·rau lá xanh. Tuy nhiên, thiếu hụt từ trung bình trở lên thì chế độ ăn là chưa đủ, bắt buộc cần thuốc kê đơn.

Phí xét nghiệm khoảng bao nhiêu?

Mỗi bệnh viện khác nhau nên khó nói chính xác số tiền. Thường thì các chỉ số liên quan đến sắt được gộp chung với CBC để xét nghiệm, vì vậy hãy liên hệ trực tiếp với bệnh viện trước khi đến.

Xét nghiệm ở mèo có khó hơn không?

Mèo có thể bị thay đổi chỉ số tạm thời do căng thẳng, vì vậy việc lấy máu trong môi trường yên tĩnh là quan trọng. Di chuyển chậm rãi bằng lồng vào bệnh viện và dành thời gian làm quen với mùi sẽ tăng độ chính xác.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Nguy cơ tắc ruột và dấu hiệu cấp cứu khi chó ăn lõi ngô

Cách đọc chỉ số BUN và creatinine ở chó — Giải thích kết quả xét nghiệm chức năng thận

Ung thư tuyến vú ở mèo — Lý do tỷ lệ ác tính cao hơn ở chó và thời điểm phẫu thuật

Chó cưng bị ung thư giai đoạn cuối, khi nào nên tiễn biệt — Chăm sóc giảm nhẹ và quyết định an tử

Triệu chứng khi chó ăn tỏi và tiêu chuẩn cần đưa đến bệnh viện — Phương pháp xử trí khẩn cấp theo lượng tiêu thụ

Dung dịch truyền dưới da cho mèo — Hướng dẫn về quy trình và tần suất thực hiện tại nhà

Hướng dẫn truyền dịch dưới da tại nhà cho chó — Chăm sóc tại nhà theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y

Tài liệu tham khảo

[1] Ettinger SJ, Feldman EC, Cote E. Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Ed. Elsevier, 2017.

[2] Weiss DJ, Wardrop KJ. Schalm's Veterinary Hematology, 6th Ed. Wiley-Blackwell, 2010.

[3] Naigamwalla DZ et al., Iron deficiency anemia, Canadian Veterinary Journal, 2012.