Thích

Chia sẻ

Khi phát hiện ve trên chó — Cách loại bỏ an toàn và xử lý khẩn cấp

Nhiễm khuẩn/Ký sinh trùngHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Hướng dẫn xử lý khẩn cấp mà chủ nuôi cần biết: cách loại bỏ ve an toàn khi phát hiện trên cơ thể chó khi đi dạo, những hành động tuyệt đối không được làm và các dấu hiệu cần theo dõi sau khi loại bỏ.

Phát hiện ve trên chó, điều đầu tiên cần làm là gì?

Chủ nuôi vén lông kiểm tra khi phát hiện ve ở cổ chó sau khi đi dạo

Ve trên chó là ký sinh trùng ngoài da bám vào da chó ở bụi rậm·lối đi dạo để hút máu và có thể truyền nhiều bệnh trung gian. Điều quan trọng nhất là không bứt mạnh. Ve bám chặt phần đầu (miệng) vào da, nếu bứt vội có thể làm đứt phần đầu còn lại gây viêm·nhiễm trùng. Dùng dụng cụ loại bỏ ve chuyên dụng hoặc kẹp (kẹp nhíp) để giữ phần gần da nhất và kéo thẳng từ từ (kéo) cho đến khi ve rơi ra, duy trì lực đều. Sau đó, do thời gian ủ bệnh của bệnh trung gian có thể dài, cần theo dõi kỹ tình trạng chó trong vài ngày đến vài tuần (nếu cần là một tháng).

Ve bám trên cơ thể chó thuộc loại nào?

Ve bám trên chó chủ yếu thuộc dòng ve thật (ve cứng, Ixodidae) có vỏ lưng cứng. Tại Hàn Quốc đã ghi nhận các loài như ve nhỏ, ve chó, ve Nhật Bản, một số được biết là trung gian truyền bệnh truyền nhiễm như SFTS. Chúng ẩn nấp ở bụi rậm·lá rụng·ven đường đi dạo và bám vào các vùng lông mỏng ấm áp như chân chó·bụng·bên trong tai·cổ·háng. Khi bắt đầu hút máu, chúng sưng to như hạt đậu, dễ bị nhầm lẫn với nốt·mụn cóc·u. Ve có thể nhìn thấy bằng mắt thường ở mọi giai đoạn sống nên có thể tự kiểm tra tìm ra.

Loại bỏ ve an toàn — Danh sách kiểm tra từng bước

Hạng mục	Việc cần làm	Điểm lưu ý
Bước 1 — Chuẩn bị	Chuẩn bị dụng cụ loại bỏ ve chuyên dụng·găng tay·chất khử trùng·hộp kín	Cấm dùng tay trần, kẹp nhíp thường có nguy cơ đứt đầu
Bước 2 — Xác định vị trí	Vén lông để xác định vị trí đầu ve cắm vào da	Khuyến nghị 1 người hỗ trợ để chó không di chuyển
Bước 3 — Loại bỏ	Giữ phần gần da nhất (phần đầu) và kéo thẳng từ từ	Không xoay hay bứt
Bước 4 — Khử trùng	Khử trùng vết cắn và bảo quản ve trong hộp kín	Bảo quản 1~2 tuần có thể dùng cho mục đích kiểm tra
Bước 5 — Theo dõi	Theo dõi 24 giờ~2 tuần các dấu hiệu như sốt·mất ăn·suy nhược	Nếu có dấu hiệu bất thường đến bệnh viện cùng ve

Tham khảo: Quy trình khuyến nghị từ chương ký sinh trùng ngoài da trong sách giáo khoa da liễu thú y BSAVA

Dụng cụ loại bỏ ve chuyên dụng, cách dùng nào an toàn?

Kẹp xoắn ve chuyên dụng (Tick Twister) là dụng cụ có hình móc câu có thể bao quanh và giữ thân ve gần da. So với kẹp nhíp thường, nó có thể giữ ve ổn định ở vị trí gần da nhất, giảm nguy cơ phần đầu (miệng) bị đứt còn lại. Cách dùng đơn giản: luồn nhẹ móc câu vào giữa thân ve và da, giữ dụng cụ gần da và kéo thẳng từ từ (kéo) duy trì lực đều cho đến khi ve tự rơi ra. Phương pháp loại bỏ được sách giáo khoa khuyến nghị cũng là 'kéo từ từ để lấy ra'. Tuyệt đối không giật mạnh đột ngột hay bứt lên vì có thể để lại phần miệng. Hãy xem thêm hướng dẫn so sánh thuốc phòng ngừa ve cho chó.

Cách sử dụng đúng dụng cụ loại bỏ ve chuyên dụng để xoay từ từ lấy ve đã cắm vào da chó

Các phương pháp loại bỏ ve tuyệt đối không được làm

Hầu hết các phương pháp dân gian đều nguy hiểm. Đốt bằng bật lửa·lửa diêm có thể gây bỏng cho chó và kích thích ve làm tăng nguy cơ nước bọt·dịch cơ thể chứa mầm bệnh chảy vào vết cắn. Che bằng cồn·vaseline·dầu ăn để ngạt cũng chỉ kích thích ve từ từ, không phải phương pháp 'kéo thẳng từ từ bằng dụng cụ chuyên dụng·kẹp' được sách giáo khoa khuyến nghị. Bứt bằng tay trần có thể để lại phần miệng trong da gây viêm·áp xe·nhiễm trùng thứ cấp. Cấm cả việc nghiền bằng móng tay.

Chăm sóc vết thương sau loại bỏ và cách bảo quản ve

Sau khi lấy ve ra, vết cắn sẽ để lại một chấm đỏ nhỏ hoặc vết sưng nhẹ. Lau vùng này bằng chất khử trùng cho động vật như chlorhexidine hoặc povidone và theo dõi 1~2 ngày để chó không liếm. Ve đã lấy ra không giết chết mà bảo quản trong hộp kín (hoặc túi nilon dán băng dính) cùng cồn trong 1~2 tuần. Có thể dùng để xác định loài·kiểm tra tại bệnh viện nếu nghi ngờ bệnh trung gian.

Hình ảnh lau nhẹ vết thương da chó bằng chất khử trùng cho động vật sau khi loại bỏ ve

Bệnh trung gian do ve — Dấu hiệu cần biết

Ve không chỉ hút máu mà còn có thể truyền nhiều bệnh truyền nhiễm. Đây là những dấu hiệu chủ nuôi cần chú ý nhất. - Sốt cao: Sốt trên 39.5 độ kéo dài trên 24 giờ - Suy nhược: Không đứng dậy được như thường lệ và từ chối đi dạo - Mất ngon miệng: Từ chối thức ăn·thức ăn vặt yêu thích - Nướu·màng kết mạc mắt nhợt nhạt: Dấu hiệu thiếu máu (nghi ngờ Babesiosis) - Tiểu máu·đi ngoài ra máu: Khẩn cấp — đến bệnh viện ngay - Chấm xuất huyết: Chấm đỏ ở bụng·nướu (giảm tiểu cầu)

Trường hợp này cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu đã lấy ve nhưng phần miệng (đầu) còn lại trong da, hoặc vết cắn ngày càng sưng và chảy mủ thì dừng tự xử lý và đến bệnh viện. Ngoài ra, nếu trong vòng vài ngày đến vài tuần (bệnh Lyme có thể trên hai tháng) sau khi loại bỏ xuất hiện sốt·suy nhược·mất ăn·vàng da·tiểu máu thì phải nghi ngờ các bệnh trung gian do ve như Babesiosis·Lyme·Anaplasmosis·Ehrlichiosis·SFTS. Anaplasmosis·Ehrlichiosis thường xuất hiện triệu chứng sau 1~3 tuần nhiễm bệnh, bệnh Lyme có thể sau 2~5 tháng nên cần thời gian theo dõi dài. Mang theo ve đã bảo quản sẽ giúp ích rất nhiều cho chẩn đoán.

Phương pháp phòng ngừa hàng ngày để tránh tái nhiễm

Chó đã bị ve cắn một lần có khả năng tiếp xúc lại cao trong môi trường đi dạo giống nhau. Hãy nhớ dùng thuốc phòng ngừa ký sinh trùng ngoài da hàng tháng (spot-on hoặc dạng nhai) không được bỏ sót. Sau khi đi dạo, thói quen quan trọng là dùng tay rà soát cổ·bên trong tai·hông nách chân trước·háng·giữa các ngón chân. Tránh nơi cỏ rậm·đống lá rụng, đặc biệt cần kiểm tra kỹ vào mùa xuân·thu là thời điểm hoạt động cao điểm.

Hình ảnh chủ nuôi kiểm tra kỹ tai·cổ·giữa các ngón chân chó sau khi đi dạo

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-05

Câu hỏi thường gặp

Khi lấy ve, phần đầu còn lại trong da. Phải làm sao?

Không cố đào ra mà để nguyên và đến bệnh viện. Cào mạnh có thể gây nhiễm trùng thứ cấp·áp xe. Bác sĩ thú y sẽ dùng dụng cụ vô trùng để loại bỏ an toàn và kê đơn kháng sinh nếu cần.

Vết cắn do ve sưng lên có bình thường không?

Sau khi loại bỏ, vùng da có thể hơi đỏ và sưng nhẹ trong 1–2 ngày. Tuy nhiên, nếu tình trạng sưng kéo dài hơn 3 ngày hoặc có dịch tiết/mủ, đó là dấu hiệu của nhiễm trùng. Nếu chó liên tục liếm hoặc cào vùng đó, hãy đeo vòng Elizabeth và đưa thú cưng đến phòng khám.

Đã bôi thuốc phòng ngừa nhưng vẫn có thể bị ve bám không?

Thuốc phòng ngừa không ngăn 100% ve hút máu. Tuy nhiên, nó giết hoặc làm rơi ve nhanh sau khi bắt đầu hút máu, giảm đáng kể nguy cơ nhiễm bệnh trung gian. Vì vậy cần kết hợp thuốc phòng ngừa + kiểm tra sau khi đi dạo.

Mèo cũng có thể lấy ve bằng cách giống chó không?

Cách loại bỏ giống nhau nhưng thuốc ký sinh trùng ngoài da cho chó (đặc biệt thành phần permethrin·permetrin) rất nguy hiểm cho mèo. Tuyệt đối không dùng thuốc chó cho mèo, sản phẩm cũng phải dùng riêng cho mèo.

Sau khi bị ve cắn cần theo dõi trong bao nhiêu ngày?

Kiểm tra tình trạng tối thiểu 2 tuần, nếu có thể đến 1 tháng. Các bệnh trung gian như Babesiosis·Lyme có thời gian ủ bệnh dài, thường xuất hiện sốt·suy nhược sau 1~3 tuần.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

5 loại thuốc phòng ve, bọ chét cho mèo do bác sĩ thú y lựa chọn — So sánh độ an toàn thành phần

Tổng hợp những sản phẩm và tiêu chí lựa chọn hàng đầu để phòng ngừa và điều trị bọ chét cho mèo

Tổng hợp những tiêu chí lựa chọn và gợi ý hàng đầu để quản lý nguy cơ nhiễm ký sinh trùng lây từ chó sang người

Khối u trên da mèo, có phải là u tế bào mast không? — Tổng hợp toàn diện từ triệu chứng đến phương pháp điều trị

Câu hỏi thường gặp về phân loại và điều trị u tế bào mast ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Ung thư tuyến vú ở mèo là gì? — Câu hỏi thường gặp về triệu chứng, mức độ ác tính và phương pháp điều trị

Di căn hạch bạch huyết ở mèo: Cách phát hiện — Từ xét nghiệm đến giải thích kết quả

Khối u mềm: lành tính hay ác tính? — Câu hỏi thường gặp về u mỡ và u mỡ ác tính ở mèo

Khối u phản ứng với hormone ở mèo là gì? — Nguyên nhân và phương pháp điều trị

U cục tại vị trí tiêm ở mèo, có phải dấu hiệu của u sợi không? — Hướng dẫn trọng tâm về nguyên nhân và điều trị

Tài liệu tham khảo

[1] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Edition, Chapter on Ectoparasites

[2] Principles and Practices of Canine and Feline Clinical Parasitic Diseases, Chapter 7 & 13

[3] 수의피부과학 교과서 — 외부기생충 챕터