Thích

Chia sẻ

강아지 동맥관 개존증(PDA) 자주 묻는 질문 Q&A — 보호자가 꼭 알아야 할 핵심

Còn ống động mạch (PDA) ở chó là gì? — Thời điểm điều trị và phẫu thuật?

TimHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Còn ống động mạch (PDA) ở chó là bệnh tim bẩm sinh do ống động mạch — vốn cần đóng lại sau khi sinh — không khép lại, gây áp lực lên tim. Phát hiện và điều trị sớm rất quan trọng.

Còn ống động mạch (PDA) ở chó là gì?

Hình ảnh giải phẫu cho thấy ống động mạch còn mở trong tim chó

Còn ống động mạch (PDA) ở chó là bệnh tim bẩm sinh xảy ra khi ống động mạch — vốn phải duy trì trạng thái mở trong thời kỳ bào thai — không tự đóng lại sau khi sinh, dẫn đến luồng máu bất thường trong tim. Trong dạng luồng thông trái-phải, máu từ động mạch chủ (áp suất cao hơn) tràn sang động mạch phổi, buộc tim phải làm việc nhiều hơn và chịu áp lực liên tục; nếu không được điều trị, tim có thể to ra và dẫn đến suy tim trái. Bệnh không chỉ gặp ở một số giống chó nhỏ mà còn xuất hiện ở các giống lớn như Doberman và Chó chăn cừu Đức, đồng thời phổ biến ở chó cái gấp khoảng 3 lần so với chó đực. Ngay cả khi chưa có triệu chứng, việc phát hiện sớm qua khám định kỳ vẫn rất quan trọng; điều trị sớm thường cho tiên lượng tốt.

Tại sao ống động mạch không đóng lại?

Trước khi sinh, oxy được cung cấp qua nhau thai nên ống động mạch cần duy trì trạng thái mở. Sau khi sinh, khi phổi bắt đầu hoạt động và nồng độ oxy tăng lên, ống động mạch phải tự đóng lại. PDA xảy ra khi quá trình này không diễn ra đúng, khiến ống động mạch vẫn còn mở. Nguyên nhân chưa được xác định rõ ràng, nhưng yếu tố di truyền hoặc bất thường trong quá trình phát triển bào thai có thể có ảnh hưởng. Một số giống chó có xu hướng di truyền rõ rệt. Chẩn đoán và quản lý sớm giúp nâng cao tỷ lệ điều trị thành công.

Sơ đồ so sánh tim chó bình thường và tim chó mắc còn ống động mạch

Các triệu chứng chính của PDA là gì?

Dấu hiệu điển hình khi thăm khám lâm sàng ở chó mắc còn ống động mạch (PDA) là tiếng thổi tim liên tục trong dạng luồng thông trái-phải. Tiếng thổi này thường nghe rõ ở phía trước bên trái ngực (đáy tim) hoặc phía lưng; trong PDA dạng luồng thông trái-phải, âm thanh đặc trưng là liên tục, không bị ngắt quãng. Các triệu chứng khác bao gồm khó thực hiện vận động (không dung nạp vận động), mệt mỏi nhanh, ho hoặc khó thở. Đôi khi cũng có thể quan sát thấy trường hợp chó đột ngột ngã quỵ. Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng có thể còn mờ nhạt, nhưng theo thời gian áp lực lên tim ngày càng tăng, vì vậy phát hiện sớm là yếu tố then chốt trong điều trị.

Hình ảnh chó đang được nghe tim và dạng sóng âm thanh tương ứng

Những dấu hiệu cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó khó thở, thở gấp ngay cả sau vận động nhẹ, môi hoặc niêm mạc chuyển màu xanh tím, hoặc đột ngột ngã quỵ — đây là tình huống khẩn cấp. Những biểu hiện này cho thấy chức năng tim đã bị tổn thương nghiêm trọng, cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức.

PDA được chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ thú y sẽ nghe tim chó và xác nhận tiếng thổi đặc trưng. Trong PDA dạng luồng thông trái-phải, tiếng thổi liên tục, không ngắt quãng có thể nghe rõ ở phía trước bên trái ngực (đáy tim) hoặc phía lưng. Tiếp theo, siêu âm tim (echocardiography) được dùng để đánh giá chính xác đường kính ống động mạch, hướng dòng máu và cấu trúc tim; siêu âm Doppler màu giúp xác nhận dòng máu xoáy bên trong động mạch phổi. Chụp X-quang ngực hỗ trợ kiểm tra kích thước tim và tình trạng mạch máu phổi. Chẩn đoán dựa trên phân tích tổng hợp nhiều kết quả xét nghiệm; chẩn đoán sớm giúp nâng cao tỷ lệ điều trị thành công.

Hình ảnh bác sĩ thú y đang siêu âm tim chó

Có những phương pháp điều trị nào?

PDA có thể điều trị khỏi hoàn toàn bằng phẫu thuật hoặc can thiệp qua ống thông. Phẫu thuật thắt hoặc cắt đứt ống động mạch mang lại hiệu quả ổn định lâu dài. Can thiệp qua ống thông là phương pháp đưa thiết bị đặc biệt vào qua mạch máu để bít ống động mạch, với ưu điểm phục hồi nhanh và gần như không để lại sẹo. Cả hai phương pháp đều có tỷ lệ thành công cao; điều trị sớm giúp phục hồi nhanh hơn. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để lựa chọn phương pháp phù hợp nhất.

Cảnh phẫu thuật thắt ống động mạch ở chó

So sánh phẫu thuật và can thiệp qua ống thông

Hạng mục	Phẫu thuật	Can thiệp qua ống thông
Thời gian phục hồi	1~2 tuần	1~3 ngày
Mức độ đau	Trung bình	Thấp
Chi phí	khoảng 14.800.000 đồng	khoảng 22.200.000 đồng
Tính phù hợp	Mọi giống chó	Chó có kích thước nhất định trở lên

Can thiệp qua ống thông phục hồi nhanh hơn nhưng có giới hạn về kích thước và chi phí cao hơn. Phẫu thuật có thể áp dụng cho mọi trường hợp.

Lưu ý: thời điểm điều trị và giống chó

Điều quan trọng là phát hiện và điều trị PDA sớm. Nếu bít ống động mạch trước khi luồng thông gây áp lực quá lớn lên tim, có thể kỳ vọng tim đã to sẽ co lại và phục hồi. Đặc biệt, các giống dễ mắc bệnh như Chihuahua, Cocker Spaniel, Poodle và chó cái cần được chú ý kỹ hơn về tầm soát sớm cũng như lựa chọn thời điểm và phương pháp điều trị.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-05

Câu hỏi thường gặp

PDA có thể di truyền không?

Có, xu hướng di truyền đã được ghi nhận ở nhiều giống chó. Chihuahua, Cocker Spaniel, Poodle, Collie, Chó chăn cừu Đức là những giống dễ mắc bệnh. Bệnh không chỉ gặp ở chó nhỏ mà còn ở chó lớn, và phổ biến ở chó cái gấp khoảng 3 lần so với chó đực.

Sau điều trị có thể tái phát không?

Tái phát sau điều trị rất hiếm gặp. Tuy nhiên, ngay sau khi bít ống, có thể còn một lượng máu rò rỉ nhỏ, vì vậy nên kiểm tra tim định kỳ để xác nhận không có bất thường.

Chó có tiếng thổi tim có nhất thiết là PDA không?

Không. Tiếng thổi tim có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, tiếng thổi tim liên tục đặc trưng trong PDA dạng luồng thông trái-phải rất đặc hiệu, vì vậy khi phát hiện tiếng thổi tim, nhất thiết phải thực hiện các xét nghiệm để xác định có phải PDA hay không.

Chó mắc PDA có thể đi dạo không?

Trước khi điều trị, cần tránh vận động quá sức. Sau điều trị, có thể đi dạo bình thường. Hãy bắt đầu từ từ theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Điều trị PDA mất bao lâu?

Phẫu thuật thường mất khoảng 1~2 giờ, còn can thiệp qua ống thông mất 30~60 phút. Thời gian phục hồi là khoảng 1~2 tuần với phẫu thuật và 1~3 ngày với can thiệp qua ống thông.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tác dụng và hướng dẫn sử dụng Coenzyme Q10

Tổng hợp tiêu chí lựa chọn và những gợi ý hàng đầu về thức ăn kê đơn cho chó mắc bệnh tim

Cảnh báo chó khó thở — TOP 7 gợi ý quản lý tăng áp động mạch phổi

Cách đọc chỉ số BUN và creatinine ở chó — Giải thích kết quả xét nghiệm chức năng thận

Ung thư tuyến vú ở mèo — Lý do tỷ lệ ác tính cao hơn ở chó và thời điểm phẫu thuật

Chó cưng bị ung thư giai đoạn cuối, khi nào nên tiễn biệt — Chăm sóc giảm nhẹ và quyết định an tử

Triệu chứng khi chó ăn tỏi và tiêu chuẩn cần đưa đến bệnh viện — Phương pháp xử trí khẩn cấp theo lượng tiêu thụ

Dung dịch truyền dưới da cho mèo — Hướng dẫn về quy trình và tần suất thực hiện tại nhà

Hướng dẫn truyền dịch dưới da tại nhà cho chó — Chăm sóc tại nhà theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y

Hướng dẫn quản lý cơn đau và chăm sóc giảm nhẹ cho mèo mắc ung thư giai đoạn cuối — Cách đánh giá chất lượng cuộc sống mà chủ nuôi cần biết

Tài liệu tham khảo

[1] Textbook of Cardiovascular Medicine in Dogs and Cats, 2020

[2] Notes on Canine Internal Medicine, 4th Ed, 2018

[3] The Veterinary Workbook of Small Animal Clinical Cases, Case 39, 2021