Thích

Chia sẻ

Nguyên nhân và cách chăm sóc viêm dạ dày ở chó

Tiêu hóaHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tổng hợp dựa trên sách giáo khoa y khoa thú y từ nguyên nhân cấp tính và mãn tính của viêm dạ dày ở chó, danh sách kiểm tra triệu chứng, thời điểm đến bệnh viện, đến cách quản lý chế độ ăn tại nhà.

Viêm dạ dày ở chó, tại sao xảy ra và cách quản lý?

Viêm dạ dày ở chó phần lớn bắt đầu từ sự bất cẩn trong ăn uống gây viêm dạ dày cấp tính. Khi lục lọi thùng rác hoặc ăn thức ăn của người, niêm mạc dạ dày sẽ bị viêm. Viêm dạ dày cấp tính thường phục hồi trong vài ngày nếu loại bỏ nguyên nhân nhanh chóng và được điều trị triệu chứng. Tuy nhiên, nếu tình trạng nôn mửa lặp lại kéo dài vài tuần trở lên, cần nghi ngờ viêm dạ dày mãn tính. Viêm mãn tính có nguyên nhân phức tạp như dị ứng thực phẩm, phản ứng miễn dịch nên cần xét nghiệm chính xác. Bài viết này tổng hợp nguyên nhân viêm dạ dày cấp tính và mãn tính, danh sách kiểm tra triệu chứng, phương pháp điều trị và cách quản lý chế độ ăn tại nhà.

Nguyên nhân chính của viêm dạ dày cấp tính

Theo sách giáo khoa nội khoa thú y, nguyên nhân phổ biến nhất của viêm dạ dày cấp tính là sự bất cẩn trong ăn uống. Điển hình là việc ăn thức ăn nhặt được khi đi dạo hoặc thức ăn đã hỏng.

Bất cẩn trong ăn uống: Ăn thức ăn hỏng, thức ăn của người nhiều dầu mỡ sẽ gây kích ứng niêm mạc dạ dày

Nuốt phải dị vật: Nuốt phải mảnh đồ chơi, xương, nhựa... sẽ làm tổn thương vật lý thành dạ dày

Tác dụng phụ của thuốc: Các loại thuốc như thuốc chống viêm giảm đau có thể làm suy yếu lớp bảo vệ niêm mạc dạ dày

Chất độc: Xảy ra khi liếm hoặc ăn chất tẩy rửa, thực vật độc hại, hóa chất

Phản ứng quá mẫn với thức ăn: Cũng có trường hợp dạ dày nhạy cảm với một loại thức ăn hoặc đồ ăn nhẹ cụ thể nào đó

Viêm dạ dày cấp tính phần lớn sẽ cải thiện trong vài ngày nếu loại bỏ nguyên nhân nhanh chóng.

Tại sao viêm dạ dày mãn tính lại xảy ra?

Viêm dạ dày mãn tính là tình trạng nôn mửa kéo dài từ vài tuần đến vài tháng trở lên. Khác với cấp tính, nguyên nhân thường khó xác định chính xác. Theo sách giáo khoa nội khoa thú y, các nguyên nhân chính của viêm dạ dày mãn tính như sau.

Dị ứng thực phẩm: Phản ứng miễn dịch với một nguồn protein cụ thể gây viêm mãn tính niêm mạc dạ dày

Phản ứng miễn dịch: Hệ thống miễn dịch phản ứng quá mức với niêm mạc dạ dày gây viêm mãn tính (ví dụ: viêm dạ dày lympho-plasma)

Một phần của bệnh viêm ruột: Có thể là tình trạng viêm lan rộng khắp ruột chứ không chỉ ở dạ dày

Nhiễm Helicobacter: Là nguyên nhân chính gây viêm dạ dày ở người, nhưng ở chó việc có thực sự gây bệnh hay chưa chưa được chứng minh rõ ràng

Điều thú vị là ngay cả khi sinh thiết xác nhận viêm dạ dày, vẫn có những chú chó hoàn toàn không có triệu chứng.

Danh sách kiểm tra triệu chứng viêm dạ dày ở chó

Triệu chứng viêm dạ dày ở chó có chút khác biệt tùy theo cấp tính hay mãn tính. Hãy kiểm tra tình trạng của bé nhà bạn qua các mục dưới đây.

Nôn mửa ngắt quãng: Cấp tính bắt đầu đột ngột, mãn tính lặp lại cách vài ngày

Nôn ra mật khi đói: Ở viêm dạ dày mãn tính, có thể xuất hiện mô hình nôn ra mật màu vàng và cải thiện khi cho ăn

Ăn cỏ: Khi bụng khó chịu, có thể thấy hành vi muốn ăn cỏ, nhưng nguyên nhân chính xác vẫn chưa được làm rõ

Giảm ăn: Có biểu hiện do dự trước bát ăn hoặc ăn rồi dừng lại

Khó chịu vùng bụng: Co rúm lại khi sờ vào bụng, hoặc thực hiện tư thế cầu nguyện (kéo thẳng chân trước và nâng mông lên)

Giảm cân: Viêm dạ dày mãn tính kéo dài có thể khiến cân nặng giảm dần.

Nếu có các triệu chứng này, hãy đến bệnh viện ngay

Nếu trong chất nôn có lẫn máu (màu bã cà phê), không uống được nước hơn một ngày, hoặc có dấu hiệu mất nước như nướu khô và da không trở lại khi nhấc lên thì đây là tình trạng khẩn cấp. Nếu nghi ngờ nuốt phải dị vật cũng cần đến bệnh viện ngay lập tức. Đặc biệt, nếu chó uể oải nghiêm trọng hoặc đau đớn dữ dội khi sờ vào bụng, có khả năng thủng dạ dày hoặc tắc ruột nên đừng chần chừ.

Tại bệnh viện sẽ chẩn đoán như thế nào?

Nếu nghi ngờ viêm dạ dày ở chó, bác sĩ thú y sẽ tiến hành xét nghiệm theo từng bước. Trước tiên, kiểm tra tình trạng sức khỏe tổng quát qua xét nghiệm máu và nước tiểu. Trong trường hợp mắc bệnh đường tiêu hóa mãn tính, có thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường như thiếu máu hoặc giảm protein huyết thanh, tuy nhiên kết quả xét nghiệm máu cũng thường cho thấy bình thường. Nếu nghi ngờ dị vật, sẽ kiểm tra bên trong dạ dày bằng X-quang hoặc siêu âm. Nếu tình trạng nôn mửa mãn tính kéo dài vài tuần trở lên, nội soi là phương pháp chẩn đoán chính xác nhất. Qua nội soi có thể trực tiếp quan sát tình trạng niêm mạc dạ dày, lấy mẫu mô để phân loại loại viêm. Viêm dạ dày cấp tính phần lớn được giải quyết chỉ bằng điều trị triệu chứng mà không cần xét nghiệm chính xác, nhưng nếu nôn mửa lặp lại hoặc cân nặng giảm thì nhất định phải thực hiện xét nghiệm chính xác.

Điều trị sẽ diễn ra như thế nào?

Viêm dạ dày cấp tính phần lớn phục hồi tốt với điều trị triệu chứng. Bác sĩ thú y sẽ kê đơn thuốc chống nôn và thuốc ức chế tiết axit dạ dày theo cân nặng, nếu mất nước nghiêm trọng sẽ kết hợp truyền dịch. Viêm dạ dày mãn tính sẽ có phương pháp điều trị khác nhau tùy nguyên nhân. Nếu nghi ngờ dị ứng thực phẩm, sẽ thử chế độ ăn hạn chế khoảng 2 tuần với thức ăn protein thủy phân hoặc nguồn protein mới. Nếu không cải thiện triệu chứng trong vòng 2 tuần, sẽ thử thêm 2 tuần với nguồn protein khác hoặc bắt đầu điều trị ức chế miễn dịch theo đánh giá của bác sĩ thú y. Khi sử dụng thuốc điều hòa miễn dịch (ví dụ: glucocorticoid) cho viêm liên quan đến miễn dịch, sẽ tiến hành theo cách giảm liều dần dần trong vài tháng. Nếu nguyên nhân là dị vật, có thể loại bỏ bằng nội soi hoặc tùy kích thước và vị trí có thể cần phẫu thuật. Trong mọi trường hợp, tuyệt đối không được cho uống thuốc của người theo phán đoán của chủ nuôi.

Cách quản lý chế độ ăn tại nhà

Việc quản lý chế độ ăn trong giai đoạn phục hồi viêm dạ dày quan trọng không kém điều trị.

Ngay sau viêm dạ dày cấp tính: Theo đánh giá của bác sĩ thú y, nhịn ăn 12~24 giờ, sau đó cho ăn từng lượng nhỏ thức ăn ít chất béo như ức gà luộc và cơm trắng, chia làm 4~5 lần trong ngày. Chuyển dần sang thức ăn cũ trong vòng 3~5 ngày.

Quản lý viêm dạ dày mãn tính: Chia lượng ăn hàng ngày thành 3~4 lần để giảm gánh nặng cho dạ dày. Hạn chế nghiêm ngặt đồ ăn nhẹ nhiều chất béo và thức ăn của người, việc quan trọng là cho ăn đều đặn thức ăn kê đơn đường tiêu hóa do bác sĩ thú y khuyến nghị.

Nếu thường xuyên nôn mửa khi đói: Cho ăn một lượng nhỏ đồ ăn nhẹ trước khi ngủ hoặc đưa giờ cho ăn sáng sớm hơn có thể giảm kích thích khi đói.

Hãy nhớ kỹ để ngăn ngừa tái phát

Viêm dạ dày là bệnh dễ tái phát. Hãy thay thùng rác bằng loại có khóa, chú ý không cho ăn thức ăn trên mặt đất khi đi dạo. Thức ăn hoặc đồ ăn nhẹ mới cần thay đổi dần trong 3~5 ngày, tuyệt đối không cho ăn hành tây, nho, thức ăn của người nhiều dầu mỡ. Việc phát hiện sớm viêm dạ dày mãn tính qua khám sức khỏe định kỳ cũng rất quan trọng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-14

Câu hỏi thường gặp

Chó nôn mửa là đều do viêm dạ dày sao?

Không phải vậy. Nôn mửa không chỉ do viêm dạ dày mà còn có thể xảy ra vì nhiều nguyên nhân khác nhau như nuốt phải vật lạ, viêm tụy, bệnh thận hoặc nhiễm trùng. Nếu tình trạng nôn mửa kéo dài hơn một ngày hoặc đi kèm các triệu chứng khác, bạn nên đưa chó đến khám tại phòng khám thú y.

Nếu bị viêm dạ dày, chó sẽ đau bao nhiêu ngày?

Viêm dạ dày cấp tính nếu loại bỏ nguyên nhân và quản lý thích hợp thì phần lớn sẽ cải thiện trong vài ngày. Viêm dạ dày mãn tính triệu chứng có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, nên việc lập kế hoạch quản lý dài hạn cùng bác sĩ thú y là rất quan trọng.

Có món ăn nào đặc biệt tốt cho viêm dạ dày không?

Trong giai đoạn phục hồi viêm dạ cấp, chó nên ăn các món ít béo, dễ tiêu hóa như ức gà luộc và cơm gạo trắng. Nếu chó bị viêm dạ mạn, thức ăn chứa protein thủy phân hoặc chế độ dinh dưỡng đặc biệt cho đường tiêu hóa do bác sĩ thú y khuyến nghị sẽ rất hữu ích.

Viêm dạ dày ở chó có lây sang người không?

Viêm dạ dày thông thường ở chó không lây sang người. Các chủng Helicobacter được tìm thấy ở chó thường khác với H. pylori – tác nhân gây viêm dạ dày ở người, và cho đến nay vẫn còn hạn chế những bằng chứng rõ ràng về khả năng lây nhiễm chéo giữa chó và người. Nếu trong gia đình có thành viên suy giảm miễn dịch, chúng tôi khuyến nghị bạn tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Có thể cho uống men vi sinh để phòng ngừa viêm dạ dày không?

Men vi sinh (probiotics) dành cho thú cưng có thể giúp cải thiện môi trường đường ruột. Tuy nhiên, sản phẩm dành cho người có chủng và liều lượng khác nhau, nên nhất định phải tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi cho uống sản phẩm chuyên dụng cho thú cưng.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Mèo già nhà tôi biếng ăn — Hướng dẫn chọn thức ăn cho mèo khó tiêu hóa

Bảng xếp hạng thức ăn trên internet, cứ tin là được sao? — Tiêu chí lựa chọn thực sự theo lời bác sĩ thú y 2026

Royal Canin vs Hill's vs Purina vs Orijen — Thương hiệu nào phù hợp với bé cưng theo lời bác sĩ thú y?

Hướng dẫn toàn diện về thủ thuật đặt catheter tĩnh mạch và chăm sóc tại nhà

Khi nào nên triệt sản sau khi sinh?

Thời điểm bắt đầu chế độ ăn dặm cho chó và mèo con

Quản lý dinh dưỡng khi mang thai và cho con bú, nên cho ăn gì thêm?

Chăm sóc mèo mẹ sau sinh (3 tuần)

Thường xuyên nôn và phân mềm? — Điểm mấu chốt khi chọn thức ăn cho chó có dạ dày nhạy cảm

Hành vi cưỡi (mount) của chó, tại sao và cách xử lý?

Tài liệu tham khảo

[1] Schaer M. & Gaschen F., Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Edition — Chapter 9: Diseases of the Stomach, CRC Press

[2] Ramsey I. & Tennant B., Notes on Canine Internal Medicine, 4th Edition — Section 5.1: Gastritis, Wiley-Blackwell

[3] Little S., The Dog Care Handbook: Things I Wish My Vet Had Told Me — Gastro-intestinal Disease, 2024