Quy trình phẫu thuật xương bánh chè ở chó và hướng dẫn phục hồi

KhớpHỏi & ĐápHội đồng cố vấn thú y Meongsiljang

Phẫu thuật xương bánh chè ở chó được tiến hành theo quy trình nào, và mất bao lâu để phục hồi? Chúng tôi đã tổng hợp đặc điểm của từng phương pháp phẫu thuật cùng cách chăm sóc phục hồi theo từng giai đoạn.

Phẫu thuật xương bánh chè, có nhất thiết phải làm không?

Hình minh họa chú chó đang được khám khớp gối tại bệnh viện thú y

Phẫu thuật xương bánh chè ở chó là phẫu thuật chỉnh hình nhằm chỉnh sửa xương và mô mềm để cố định xương bánh chè bị trật về đúng vị trí. Nếu ở độ 2 mà tình trạng đi khập khiễng ngắt quãng vẫn lặp lại và có xu hướng nặng lên thì cần cân nhắc phẫu thuật. Ở độ 1 nếu không có triệu chứng thì thông thường sẽ quản lý bằng kiểm soát cân nặng và cải thiện môi trường sống hơn là phẫu thuật.

Nếu trì hoãn phẫu thuật thì sẽ ra sao?

Nếu tình trạng trật kéo dài, xương bánh chè liên tục trượt lên trên gờ ròng rọc khiến sụn khớp bị mòn, các mô xung quanh cũng dần yếu đi và có thể tiến triển thành viêm khớp thoái hóa. Theo giáo trình phẫu thuật chỉnh hình thú y, khi trật xương bánh chè lặp đi lặp lại, sụn khớp của gờ ròng rọc và xương bánh chè có thể bị mài mòn cùng nhau (eburnation). Nếu để xương bánh chè lệch khỏi vị trí, khớp gối sẽ liên tục chịu lực bất thường, và nếu tình trạng bất ổn định này kéo dài lâu, các cấu trúc khác bên trong khớp cũng có thể bị tổn thương. Vì vậy, nếu bác sĩ thú y khuyến nghị phẫu thuật thì việc tiến hành trước khi bỏ lỡ thời điểm cũng có lợi cho quá trình phục hồi.

Phương pháp phẫu thuật ① Tạo hình rãnh ròng rọc

Nếu rãnh (rãnh ròng rọc) trên xương đùi nơi xương bánh chè nằm quá nông thì xương dễ bị trật. Đây là phẫu thuật đào sâu rãnh này để xương bánh chè có thể nằm vào vị trí một cách ổn định. Theo giáo trình phẫu thuật chỉnh hình thú y, người ta cắt sụn và xương theo hình chữ V để làm rãnh sâu hơn, rồi đắp vạt sụn trở lại. Đây là một trong những kỹ thuật tiêu biểu được áp dụng để chỉnh trật xương bánh chè.

Hình minh họa khái niệm phẫu thuật tạo hình rãnh ròng rọc

Phương pháp phẫu thuật ② Chuyển vị lồi củ xương chày

Đây là phẫu thuật di chuyển và cố định ra phía ngoài phần xương chày (xương ống chân) nơi dây chằng kéo xương bánh chè bám vào. Nó giúp chỉnh lại sự thẳng hàng của cơ tứ đầu – xương bánh chè – dây chằng. Trong thực tế phẫu thuật, tạo hình rãnh ròng rọc và chuyển vị lồi củ xương chày thường được thực hiện đồng thời. Ngoài ra còn có thể bổ sung kỹ thuật khâu gấp nếp bao khớp để siết chặt phần bao khớp đã bị lỏng lẻo. Việc kết hợp nào là phù hợp sẽ được bác sĩ thú y quyết định thông qua chụp X-quang và khám lâm sàng.

Các giai đoạn phục hồi sau phẫu thuật

Việc chăm sóc sau phẫu thuật quan trọng không kém gì sự thành công của ca mổ. Đây là mốc thời gian phục hồi được nhấn mạnh trong giáo trình phẫu thuật chỉnh hình thú y.

Thời điểm	Điểm chăm sóc	Lưu ý
1~2 tuần sau mổ	Nghỉ ngơi trong chuồng, đeo vòng cổ chống liếm	Cấm liếm vết thương, chụp X-quang định kỳ
3~6 tuần sau mổ	Bắt đầu đi dạo ngắn trên mặt phẳng	Tuyệt đối cấm nhảy và leo cầu thang
6~8 tuần sau mổ	Phục hồi chức năng dưới nước (thủy trị liệu)	Chú ý tăng cân
3 tháng sau mổ	Dần trở lại hoạt động bình thường	Duy trì khám định kỳ

Mẹo chăm sóc tại nhà trong thời gian phục hồi

Nghỉ ngơi trong chuồng là điều cốt lõi: Trong giai đoạn đầu sau mổ cần giảm hoạt động xuống mức tối thiểu. Chạy nhảy sẽ gây áp lực lên vùng phẫu thuật.

Đặc biệt chú ý kiểm soát cân nặng: Khi hoạt động giảm, chó dễ tăng cân. Thừa cân gây gánh nặng trực tiếp lên vùng phẫu thuật.

Phục hồi chức năng dưới nước rất hiệu quả: Bơi giúp tăng cường cơ bắp mà không gây áp lực lên khớp.

Hãy tạo môi trường chống trơn trượt: Nếu bị trượt ngã, vùng phẫu thuật có thể bị tổn thương trở lại.

Bạn cũng hãy tham khảo Hướng dẫn chọn đai bảo vệ và Hướng dẫn triệu chứng.

Hình minh họa chú chó đang phục hồi với vòng cổ chống liếm

Chi phí phẫu thuật khác nhau tùy từng bệnh viện

Chi phí phẫu thuật xương bánh chè chênh lệch rất lớn tùy theo độ, phương pháp phẫu thuật và bệnh viện. Chi phí chính xác có thể được thông báo sau khi chụp X-quang khi tư vấn với bác sĩ thú y. Chi phí cũng quan trọng, nhưng nên chọn bệnh viện dựa trên bác sĩ thú y giàu kinh nghiệm chỉnh hình và cơ sở vật chất.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Frequently Asked Questions

Sau khi phẫu thuật xương bánh chè có thể tái phát không?

Tỷ lệ thành công của phẫu thuật cao, nhưng nếu việc chăm sóc sau mổ không đầy đủ hoặc không kiểm soát được cân nặng thì xương bánh chè có thể bị trật lại (tái trật). Giáo trình phẫu thuật chỉnh hình thú y cũng đề cập tái trật là một trong những biến chứng chính, và chăm sóc sau mổ là chìa khóa để ngăn tái phát.

Có thể phẫu thuật cả hai chân cùng một lúc không?

Thông thường mỗi lần chỉ phẫu thuật một bên. Nếu làm cả hai bên cùng lúc thì trong quá trình phục hồi sẽ không còn chân nào để dồn trọng lượng, khiến việc phục hồi chức năng trở nên khó khăn. Thời điểm phẫu thuật bên còn lại sẽ do bác sĩ thú y quyết định sau khi trực tiếp theo dõi tiến trình phục hồi của ca mổ đầu tiên.

Sau phẫu thuật chó có thể chạy nhảy bình thường không?

Hầu hết các chú chó đều có thể hoạt động bình thường sau phẫu thuật. Theo giáo trình phẫu thuật chỉnh hình thú y, nếu tiến trình thuận lợi thì có thể dần trở lại hoạt động bình thường trong khoảng 6~8 tuần. Việc kiên trì tập phục hồi chức năng giúp ích rất nhiều cho tốc độ hồi phục.

Có điều gì cần chuẩn bị trước khi phẫu thuật không?

Trước phẫu thuật chó sẽ được xét nghiệm máu và kiểm tra tiền mê. Ngày phẫu thuật cần nhịn ăn, và hãy chuẩn bị sẵn chuồng phục hồi cùng vòng cổ chống liếm.

Chia sẻ