Thích
Chia sẻ
멍실장
고양이 렌즈 탈구 자주 묻는 질문 Q&A — 보호자가 꼭 알아야 할 핵심

Lệch vị trí thủy tinh thể ở mèo là gì? — Dấu hiệu cấp cứu ngăn ngừa mù lòa và câu hỏi thường gặp về điều trị

Sức khỏe mắtHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Lệch thủy tinh thể ở mèo là một tình trạng cấp cứu có thể gây giảm thị lực đột ngột và đau đớn. Dưới đây là những thông tin quan trọng mà chủ nuôi cần nắm rõ.

Bệnh lệch thủy tinh thể ở mèo là tình trạng thủy tinh thể trong mắt bị lệch khỏi vị trí bình thường.

Sơ đồ giải phẫu minh họa vị trí bình thường của thủy tinh thể và tình trạng lệch vị trí thủy tinh thể ở mắt mèo.
Bệnh lệch thủy tinh thể ở mèo là tình trạng thủy tinh thể bị lệch khỏi vị trí bình thường (phía sau mống mắt) do các dây chằng (zonule) hoặc cấu trúc dịch kính giữ thủy tinh thể bị suy yếu hoặc đứt gãy. Khi thủy tinh thể dịch chuyển về phía trước (buồng tiền phòng), có thể kèm theo các biến chứng như phù giác mạc, viêm màng bồ đào (viêm bên trong nhãn cầu), đục thủy tinh thể và thay đổi áp lực nội nhãn, từ đó ảnh hưởng đến thị lực. - Thứ phát (phổ biến nhất ở mèo): Lệch thủy tinh thể thứ phát do viêm màng bồ đào mãn tính, glaucoma mãn tính hoặc chấn thương là dạng thường gặp nhất ở mèo. - Di truyền/Nguyên phát (hiếm gặp): Lệch thủy tinh thể nguyên phát do yếu tố di truyền như bất thường dây chằng ở một số giống mèo hoặc thoái hóa dây chằng do tuổi già là dạng hiếm gặp ở mèo. - Chấn thương/Viêm mãn tính: Các tác động lực lên mắt hoặc tình trạng viêm bên trong nhãn cầu kéo dài có thể làm tổn thương cấu trúc cố định thủy tinh thể. Việc phát hiện sớm và khám chuyên khoa nhãn khoa rất quan trọng để bảo tồn thị lực.

Nguyên nhân chính gây ra tình trạng lệch thủy tinh thể ở mèo bao gồm tuổi cao, yếu tố di truyền, chấn thương và tăng nhãn áp.

Lệch thủy tinh thể ở mèo xảy ra khi thủy tinh thể bị lệch khỏi vị trí bình thường do bất thường ở dây chằng treo tròng kính (zonule) hoặc cấu trúc dịch kính. Ở mèo, nguyên nhân thứ phát, tức là do các bệnh lý mắt khác gây ra, là phổ biến nhất. - Viêm màng bồ đào mạn tính: Đây là một trong những nguyên nhân nền tảng phổ biến nhất dẫn đến bong tròng kính thứ phát ở mèo. - Glaucoma mạn tính: Tình trạng tăng nhãn áp kéo dài và các thay đổi trong nhãn cầu có thể ảnh hưởng đến cấu trúc giữ tròng kính. - Chấn thương: Va đập trực tiếp vào mắt có thể làm tổn thương dây chằng treo tròng kính. - Thoái hóa do di truyền hoặc tuổi già (hiếm gặp): Bong tròng kính nguyên phát do bất thường di truyền của dây chằng hoặc thoái hóa dây chằng do tuổi già khá hiếm gặp ở mèo. Viêm nhiễm mạn tính bên trong nhãn cầu cũng là một yếu tố nguy cơ chính, vì vậy việc chẩn đoán sớm và kiểm soát bệnh nền là rất quan trọng.
Hình ảnh thực tế của một con mèo bị sưng mắt do lệch thủy tinh thể

Các triệu chứng chính của lệch thủy tinh thể bao gồm: mắt đỏ, giảm thị lực, nhắm mắt, nhạy cảm với ánh sáng.

Nếu mèo bị lệch thủy tinh thể, mắt có thể bị đỏ, thị lực suy giảm và mèo sẽ biểu hiện khó chịu do đau đớn. - Mắt đỏ: Các mạch máu ở củng mạc bị sung huyết hoặc mạch máu mọc lên bề mặt giác mạc khiến mắt trông đỏ. - Suy giảm thị lực: Mèo có thể thường xuyên va vào vật cản hoặc di chuyển thận trọng hơn. - Nhắm mắt (nheo mắt): Do đau đớn, mèo thường hay nhắm mắt hoặc nheo mắt. - Nhạy cảm với ánh sáng: Mèo có thể sợ ánh sáng và thích nơi tối. Thủy tinh thể dịch chuyển về phía trước có thể nhìn thấy trước mống mắt, hoặc mắt bị mờ do phù giác mạc. Mèo cũng có thể đồng thời mắc đục thủy tinh thể hoặc viêm màng bồ đào. Áp lực nội nhãn có thể tăng hoặc giảm, vì vậy nếu thấy bất thường, hãy đưa mèo đi khám sớm.
Ảnh thực tế của một con mèo đang nhíu mắt vì đau đớn

Các dấu hiệu cấp cứu cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu mèo đột ngột nhắm mắt, nhăn nhó, mắt đỏ ngầu hoặc giác mạc bị mờ đục, bạn nên đưa mèo đến bệnh viện thú y ngay lập tức, tốt nhất là gặp bác sĩ chuyên khoa mắt. Tình trạng lệch thủy tinh thể có thể đi kèm với viêm mống mắt và thể mi, tăng nhãn áp (glaucoma) hoặc tổn thương giác mạc. Việc được chẩn đoán và điều trị kịp thời khi mèo vẫn còn thị lực sẽ giúp tăng khả năng bảo tồn thị lực. Nếu chậm trễ trong việc điều trị, việc phục hồi sẽ trở nên khó khăn hơn.

Chẩn đoán được thực hiện thông qua khám mắt, đo nhãn áp và siêu âm.

Chẩn đoán lệch thủy tinh thể chủ yếu dựa trên khám lâm sàng trực tiếp mắt bởi bác sĩ thú y. - Khám lâm sàng nhãn khoa: Bác sĩ sẽ kiểm tra vị trí của thủy tinh thể cũng như tình trạng giác mạc và mống mắt. Trong trường hợp lệch một phần (bán lệch), có thể quan sát thấy hình bán nguyệt không có thủy tinh thể ở một bên đồng tử (bán nguyệt vô thủy tinh thể). - Đo nhãn áp: Lệch thủy tinh thể có thể khiến nhãn áp tăng hoặc giảm, do đó việc đo nhãn áp giúp xác định xem có kèm theo bệnh glaucoma hay không. - Siêu âm (chế độ B): Khi giác mạc phù nề hoặc đau khiến việc quan sát trực tiếp bên trong mắt gặp khó khăn, siêu âm sẽ hỗ trợ xác định vị trí thủy tinh thể và cấu trúc bên trong nhãn cầu. Nếu cần thiết, có thể kết hợp gây mê hoặc an thần để đánh giá chính xác, từ đó xây dựng kế hoạch điều trị dựa trên kết quả thu được.
Hình ảnh bác sĩ thú y đo nhãn áp cho mắt mèo

Phương pháp điều trị được chia thành phẫu thuật, dùng thuốc và chăm sóc không phẫu thuật.

Việc điều trị lệch thể thủy tinh ở mèo phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và vị trí của thể thủy tinh. - Quản lý bằng thuốc (lâm sàng nội khoa): Sử dụng thuốc chống viêm để kiểm soát tình trạng viêm, và nếu cần thiết, dùng thuốc co đồng tử (như demecarium bromide hoặc các chất tương tự prostaglandin như latanoprost). Trong trường hợp bong tróc thể thủy tinh thứ phát ở mèo, việc quản lý bằng nội khoa thường được ưu tiên hơn so với phẫu thuật. - Điều trị phẫu thuật: Trong những trường hợp có chỉ định thích hợp, thể thủy tinh bị bong tróc có thể được loại bỏ (phẫu thuật lấy thể thủy tinh). - Chăm sóc mắt đối diện: Để ngăn ngừa vấn đề tương tự xảy ra, thuốc co đồng tử có thể được sử dụng lâu dài cho mắt còn lại. Phương pháp điều trị được quyết định dựa trên việc đánh giá tổng hợp vị trí thể thủy tinh, tình trạng viêm và áp lực nhãn cầu, cũng như sức khỏe tổng thể của mèo. Việc thăm khám sớm là rất quan trọng.
Sơ đồ y khoa minh họa quá trình phẫu thuật lấy thủy tinh thể ở mắt mèo

So sánh các phương pháp điều trị: Phẫu thuật so với dùng thuốc và chăm sóc không phẫu thuật

Hạng mục수술 치료약물 치료비수술 관리
주요 역할탈구된 렌즈 제거(적출)염증·통증·안압 조절장기적 통증·안압 관리
고양이에서의 위치적응증이 될 때 선택이차성 탈구에서 우선되는 경우 많음수술이 어려울 때 적용
관리 특성전문 안과 수술 필요지속적 점안·투약 필요지속적 모니터링 필요
비용높음낮음중간

고양이의 이차성 렌즈 탈구에서는 수술보다 항염증제 중심의 내과적 관리가 우선되는 경우가 많아요. 치료법은 렌즈 위치와 눈 상태를 종합해 결정돼요.

Lưu ý: Tình trạng lệch thủy tinh thể có khả năng tái phát cao.

Bệnh lệch thủy tinh thể có thể tái phát sau khi đã từng xảy ra một lần. Đặc biệt, ngay cả sau phẫu thuật, mắt còn lại vẫn có thể bị lệch thủy tinh thể, vì vậy việc khám mắt định kỳ là rất cần thiết. Ngoài ra, sau phẫu thuật, cần theo dõi sát sao các triệu chứng đau đớn hoặc thay đổi áp lực trong mắt.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Bệnh lệch thủy tinh thể ở mèo có chữa khỏi hoàn toàn được không?
Việc hoàn toàn khôi phục lại tình trạng ban đầu là điều khó khăn. Khi đã có chỉ định, thủy tinh thể bị lệch có thể được phẫu thuật loại bỏ, nhưng trong trường hợp lệch thủy tinh thể thứ phát ở mèo, việc điều trị nội khoa bằng các thuốc chống viêm thường được ưu tiên hơn. Dù trong trường hợp nào, việc chăm sóc mắt định kỳ đều rất cần thiết.
Liệu chỉ mèo mới bị lệch thủy tinh thể?
Không phải vậy. Tình trạng này có thể xảy ra ở cả chó và mèo. Ở chó, chứng lệch thủy tinh thể di truyền (nguyên phát) khá phổ biến, đặc biệt ở một số giống thuộc nhóm Terrier. Trong khi đó, ở mèo, tình trạng lệch thủy tinh thể thứ phát do viêm màng bồ đào mạn tính, glaucoma hoặc chấn thương lại thường gặp hơn. Chứng lệch thủy tinh thể nguyên phát do di truyền hoặc tuổi già ở mèo là khá hiếm.
Có thể phòng ngừa tình trạng lệch thủy tinh thể không?
Việc ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng lệch thủy tinh thể là khá khó khăn, nhưng việc phát hiện sớm thông qua khám mắt định kỳ và quản lý tốt các bệnh lý mắt nền như viêm màng bồ đào sẽ rất hữu ích. Phòng ngừa chấn thương cũng rất quan trọng.
Chi phí điều trị lệch thủy tinh thể là bao nhiêu?
Chi phí phẫu thuật thường dao động từ 1 đến 2 triệu won. Trong khi đó, chi phí điều trị bằng thuốc rẻ hơn, khoảng 100.000 won mỗi tháng, nhưng sẽ phát sinh chi phí liên tục về lâu dài.
Sau khi bị lệch thủy tinh thể, mèo có thể khôi phục lại thị lực không?
Mức độ phục hồi thị lực sẽ khác nhau tùy thuộc vào mức độ tổn thương do lệch thủy tinh thể và việc có kèm theo các bệnh lý như tăng nhãn áp (glaucoma) hay viêm mống mắt – thể mi (uveitis) hay không. Việc phục hồi hoàn toàn có thể gặp khó khăn, do đó mục tiêu điều trị thường là kiểm soát cơn đau và áp lực nội nhãn để giúp mắt mèo được thoải mái. Chế độ chăm sóc trước và sau phẫu thuật đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tài liệu tham khảo

[1] Curtis R. Lens luxation in the dog and cat. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 1990;20(3):755–773.

[2] Binder DR, Herring IP, Gerhard T. Outcomes of nonsurgical management and efficacy of demecarium bromide treatment for primary lens instability in dogs: 34 cases (1990–2004). J Am Vet Med Assoc. 2007;231(1):89–93.

[3] Feline Emergency and Critical Care Medicine, 2nd Ed. Elsevier; 2020.

Thủy tinh thể lệch vị trí ở mèo là gì? | Meongsiljang