Xét nghiệm Aldosterone (Hạ Aldosterone)

Quản lý cân nặngHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Xét nghiệm Aldosterone đo nồng độ hormone tuyến thượng thận để chẩn đoán hạ Aldosterone. Bài viết hướng dẫn quy trình, cách đọc kết quả và chuẩn bị.

Xét nghiệm Aldosterone là gì?

Chó đang được xét nghiệm Aldosterone cùng bác sĩ thú y

Xét nghiệm Aldosterone là xét nghiệm máu đo nồng độ Aldosterone, một hormone do tuyến thượng thận tiết ra, để chẩn đoán hạ Aldosterone. Điều quan trọng nhất là xét nghiệm này thường được diễn giải cùng với xét nghiệm kích thích ACTH chứ không dùng đơn lẻ. Bác sĩ thú y có thể chỉ định xét nghiệm này khi vật nuôi bị suy nhược, nôn mửa, giảm cân lặp lại và có chỉ số điện giải (natri, kali) bất thường.

Tại sao phải đo Aldosterone?

Aldosterone được tiết ra từ vỏ tuyến thượng thận, có vai trò giữ natri trong cơ thể và đào thải kali. Khi thiếu hormone này sẽ dẫn đến hạ Aldosterone (một dạng của bệnh Addison), khiến kali trong máu tăng cao và natri giảm. Hậu quả là nhịp tim chậm lại và tăng nguy cơ mất nước, sốc. Do đó, việc đo lường trực tiếp chỉ số là then chốt trong chẩn đoán.

So sánh các xét nghiệm chính liên quan đến Aldosterone

Hạng mục	Aldosterone cơ bản	Xét nghiệm kích thích ACTH	Xét nghiệm điện giải
Đối tượng đo lường	Nồng độ Aldosterone trong máu	Cortisol và Aldosterone trước/sau kích thích	Natri, Kali, Clorua
Số lần lấy máu	1 lần	2 lần (trước/sau tiêm)	1 lần
Thời gian thực hiện	Khoảng 10 phút	Khoảng 1~2 giờ	Khoảng 10 phút
Mục đích chính	Chẩn đoán hỗ trợ	Xét nghiệm xác nhận	Sàng lọc

Tổ hợp xét nghiệm thực tế do bác sĩ thú y quyết định dựa trên triệu chứng và kết quả xét nghiệm máu ban đầu

Quy trình xét nghiệm diễn ra như thế nào

Xét nghiệm bắt đầu bằng việc lấy một lượng nhỏ máu từ tĩnh mạch chân trước hoặc cổ. Nếu thực hiện cùng xét nghiệm kích thích ACTH, sẽ lấy máu thêm một lần nữa sau 1 giờ tiêm ACTH tổng hợp. Máu được gửi đến phòng xét nghiệm chuyên môn bên ngoài nên kết quả thường mất khoảng 2~5 ngày. Để giảm căng thẳng cho bé trong ngày xét nghiệm, hãy mang theo chăn quen thuộc hoặc đồ ăn vặt.

Mèo đang được lấy máu để xét nghiệm hormone tuyến thượng thận

Đến bệnh viện ngay nếu có các triệu chứng này

Nếu nôn mửa, tiêu chảy lặp lại, suy nhược nghiêm trọng, chán ăn, giảm cân kéo dài trên 2 tuần và thỉnh thoảng ngất xỉu hoặc run rẩy, có thể bé đang gặp khủng hoảng Addison (Addisonian crisis). Đây là tình trạng cấp cứu có nguy cơ tim ngừng đập. Nếu bé không ăn uống được trên 24 giờ hoặc nằm liệt, hãy đưa ngay đến bệnh viện thú y 24 giờ.

Chuẩn bị trước xét nghiệm và các loại thuốc cần lưu ý

- Nhịn ăn: Thường cần nhịn ăn 8~12 giờ (uống nước tự do). - Việc ngừng thuốc: Corticosteroid, thuốc lợi tiểu... có thể ảnh hưởng đến kết quả nên bắt buộc phải báo cho bác sĩ thú y biết các loại thuốc đang dùng. - Kiểm tra thể trạng: Tránh vận động mạnh hoặc tắm vào ngày hôm trước xét nghiệm. - Lưu ý riêng cho mèo: Mèo có thể bị dao động chỉ số do căng thẳng nên môi trường yên tĩnh là rất quan trọng.

Danh sách kiểm tra chuẩn bị trước xét nghiệm Aldosterone và thú cưng

Cách đọc kết quả xét nghiệm

- Mức bình thường: Tùy phòng xét nghiệm nhưng chó có giá trị tham khảo là cơ bản 14~957 pmol/L, sau kích thích 197~2103 pmol/L. - Thấp: Khả năng cao là hạ Aldosterone (bệnh Addison), sẽ dẫn đến xét nghiệm xác nhận. - Cao: Hiếm gặp, có thể nghi ngờ tăng Aldosterone nguyên phát (được báo cáo ở cả chó và mèo, nhưng phổ biến hơn ở mèo) hoặc khối u. Chỉ số bắt buộc phải được bác sĩ thú y diễn giải cùng triệu chứng và điện giải.

Hướng quản lý sau chẩn đoán

Nếu được chẩn đoán xác định hạ Aldosterone, cần bổ sung Mineralocorticoid (tiêm hoặc uống) và Glucocorticoid suốt đời. Bác sĩ thú y sẽ quyết định lịch trình và liều lượng dựa trên cân nặng, triệu chứng và chỉ số điện giải. Giám sát điện giải định kỳ là bắt buộc, và có thể cần điều chỉnh liều tạm thời trong các tình huống căng thẳng (phẫu thuật, di chuyển, chuyển nhà). Nếu quản lý tốt, đây là bệnh có thể mong đợi tuổi thọ bình thường.

Điểm tham khảo theo giống và độ tuổi

Ở chó, nguy cơ mắc bệnh cao hơn một chút ở các giống Standard Poodle, Portuguese Water Dog, Nova Scotia Duck Tolling Retriever, Bearded Collie, Great Dane, West Highland White Terrier, Rottweiler, Springer Spaniel. Bệnh thường xuất hiện từ tuổi trẻ đến trung niên và có xu hướng phổ biến hơn ở con cái so với con đực. Tuổi khởi phát chính xác hoặc tỷ lệ giới tính khác nhau lớn tùy cá thể và nghiên cứu nên khó khẳng định, vui lòng xem đây chỉ là thông tin tham khảo. Ở mèo, Tăng Aldosterone nguyên phát (Hội chứng Conn) phổ biến hơn hạ Aldosterone, với dấu hiệu là tăng huyết áp và hạ kali máu ở mèo già trung bình khoảng 12 tuổi.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Chi phí xét nghiệm là bao nhiêu?

Chi phí khác nhau tùy bệnh viện và tổ hợp xét nghiệm nên khó đưa ra con số chính xác chung. Thường thực hiện cùng xét nghiệm kích thích ACTH và bảng điện giải hơn là chỉ Aldosterone cơ bản, nên khuyến nghị liên hệ bệnh viện để xin báo giá trước.

Đây là xét nghiệm nằm trong gói khám sức khỏe tổng quát không?

Không nằm trong gói khám sức khỏe tổng quát. Đây là xét nghiệm tùy chỉnh được thực hiện thêm khi nghi ngờ triệu chứng hoặc phát hiện bất thường natri/kali trong xét nghiệm máu cơ bản.

Có thể xác nhận chẩn đoán chỉ với một lần xét nghiệm không?

Chỉ với Aldosterone cơ bản là khó xác nhận, cần diễn giải cùng xét nghiệm kích thích ACTH và đo Cortisol. Nếu ra chỉ số ranh giới, có thể cần xét nghiệm lại sau một khoảng thời gian.

Sau xét nghiệm bé có bị khó chịu không?

Lượng máu lấy rất ít nên hầu hết đều phục hồi ngay. Tuy nhiên, xét nghiệm kích thích ACTH cần ở lại bệnh viện 1~2 giờ nên với bé dễ lo lắng, nên tham vấn bác sĩ thú y về việc dùng thuốc an thần trước.

Hạ Aldosterone có chữa khỏi hoàn toàn không?

Đây là bệnh cần quản lý bằng bổ sung hormone suốt đời hơn là chữa khỏi. Nếu duy trì điều trị và giám sát đều đặn, bé có thể sống bình thường không ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và tuổi thọ.

Chia sẻ