Thích
Chia sẻ
멍실장
강아지 쉬르머 눈물 검사 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Hướng dẫn toàn diện xét nghiệm Schirmer nước mắt cho chó — Chìa khóa phát hiện sớm khô mắt

Sức khỏe mắtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Xét nghiệm Schirmer nước mắt cho chó là phương pháp chẩn đoán đo lượng nước mắt tiết ra, giúp xác định nguyên nhân gây khô mắt hoặc chảy nước mắt nhiều. Kiểm tra định kỳ là điều thiết yếu để duy trì sức khỏe mắt.

Xét nghiệm Schirmer nước mắt cho chó là phương pháp chẩn đoán đo lượng nước mắt tiết ra

Bác sĩ thú y đặt dải giấy xét nghiệm Schirmer vào mắt chó
Xét nghiệm Schirmer nước mắt cho chó là phương pháp chẩn đoán đo định lượng lượng nước mắt tiết ra. Đây là xét nghiệm cốt lõi để xác định mắt có sản xuất đủ nước mắt hay không khi có dấu hiệu khó chịu ở mắt. Đặc biệt nên thực hiện khi mắt có vẻ khô hoặc các triệu chứng khó chịu quanh mắt tái diễn. Bác sĩ thú y đặt một dải giấy thấm được hiệu chuẩn đặc biệt vào túi kết mạc của mí mắt dưới và đo chiều dài thấm ướt trong 60 giây. Kết quả được tính bằng mm/phút, giúp đánh giá tình trạng sản xuất nước mắt. Khi cần, có thể thực hiện thêm các xét nghiệm bổ sung như xét nghiệm thuốc nhuộm huỳnh quang.

Nguyên nhân chính gây rối loạn tiết nước mắt là bất thường cấu trúc mắt và bệnh lý

Rối loạn tiết nước mắt ở chó có thể xuất phát từ bất thường cấu trúc mắt hoặc vấn đề về tuyến lệ và thần kinh. Điển hình là tình trạng lộn mí vào trong (entropion) hoặc lông và lông mi cọ xát vào giác mạc (trichiasis). Khi ống lệ mũi bị tắc hoặc dòng chảy bị cản trở, nước mắt không thoát ra được và tràn ra ngoài. Viêm giác mạc kết mạc khô làm giảm sản xuất nước mắt, nguyên nhân phổ biến nhất là bệnh qua trung gian miễn dịch; ngoài ra cũng có thể do một số thuốc (sulfonamide, etodolac, atropine), yếu tố bẩm sinh, chấn thương hoặc nguyên nhân thần kinh. Ngoài ra, các giống chó có lông màu sáng hoặc trắng thường thấy vết ố nâu do nước mắt bám vào lông rõ hơn. Đây có thể là một phần của triệu chứng.
Sơ đồ giải phẫu cấu trúc tiết nước mắt của mắt chó

Triệu chứng chính là chảy nước mắt nhiều, vết ố nước mắt, đỏ mắt và sắc tố lắng đọng trên lông

Khi tiết nước mắt bất thường, chó có thể bị viêm giác mạc kết mạc khô do sản xuất nước mắt không đủ, hoặc ngược lại nước mắt tràn ra ngoài do dẫn lưu kém. Triệu chứng điển hình là nước mắt chảy liên tục hoặc để lại vết quanh mắt. Mắt có thể bị đỏ và chó có xu hướng dụi mắt nhiều hơn. Đặc biệt, các giống chó có lông sáng hoặc trắng thường thấy vết nâu rõ hơn khi nước mắt bám vào lông, gọi là vết ố nước mắt. Tuy có thể trông như vấn đề thẩm mỹ đơn thuần, nhưng thực ra đây có thể là dấu hiệu bất thường màng nước mắt. Khi nước mắt chảy liên tục, da xung quanh bị ẩm ướt có thể dẫn đến viêm da ẩm. Khi các triệu chứng này kéo dài, cần thực hiện xét nghiệm chẩn đoán.
Vùng quanh mắt chó bị vết ố nước mắt

Khi chảy nước mắt nhiều kèm đỏ mắt, đau và giảm thị lực, cần đến bệnh viện ngay lập tức

Ngoài việc nước mắt chảy liên tục, nếu mắt đỏ, chó dụi mắt hoặc nhắm mắt nhiều hơn, hoặc có dấu hiệu giảm thị lực, cần đến bệnh viện ngay. Đây có thể là dấu hiệu tổn thương giác mạc, viêm giác mạc hoặc viêm vùng trước nhãn cầu. Nếu để lâu có thể dẫn đến mất thị lực, vì vậy cần chẩn đoán và điều trị khẩn cấp. Đặc biệt, lông che khuất mắt hoặc nước mắt chảy sai hướng cũng có thể gây kích thích mắt. Bác sĩ thú y cần xác định nguyên nhân chính xác và bắt đầu điều trị phù hợp.

Chẩn đoán được thực hiện qua xét nghiệm Schirmer, kiểm tra cấu trúc mắt và chụp hình ảnh khi cần

Chẩn đoán rối loạn tiết nước mắt ở chó cơ bản nhất là xét nghiệm Schirmer. Đặt dải giấy hiệu chuẩn vào túi kết mạc trong 1 phút và đo chiều dài thấm ướt; giá trị bình thường ở chó là khoảng 15–20 mm/phút. Ngoài ra, cần trực tiếp quan sát hướng mí mắt, vị trí lông mi và tình trạng giác mạc. Để kiểm tra ống lệ mũi có bị tắc không, có thể thực hiện nghiệm pháp Jones (xét nghiệm thông ống lệ) bằng thuốc nhuộm huỳnh quang. Khi cần, có thể cân nhắc chụp X-quang, siêu âm chế độ B, CT hoặc MRI. Tất cả các xét nghiệm này giúp xác định chính xác nguyên nhân thiếu nước mắt hoặc rối loạn dẫn lưu. Chẩn đoán là quá trình đánh giá toàn diện, không chỉ dựa vào một xét nghiệm đơn lẻ.
Bác sĩ thú y kiểm tra mắt chó bằng đèn khe

Điều trị được chia thành thuốc, phẫu thuật và phương pháp chăm sóc tùy theo nguyên nhân

Điều trị vấn đề nước mắt ở chó tùy thuộc vào nguyên nhân. Viêm giác mạc kết mạc khô do sản xuất nước mắt không đủ được kiểm soát bằng chất bôi trơn như nước mắt nhân tạo kết hợp các thuốc như cyclosporine, tacrolimus hoặc corticosteroid tại chỗ. Khi nguyên nhân là thần kinh, có thể dùng pilocarpine tăng dần liều để phục hồi tiết nước mắt. Nếu nguyên nhân gây tràn nước mắt là entropion, cần phẫu thuật chỉnh mí mắt; nếu lông hoặc lông mi cọ xát vào giác mạc, có thể dùng phương pháp triệt lông nang vĩnh viễn (cryoepilation) để loại bỏ lông có vấn đề. Trong một số trường hợp, cũng có thể cân nhắc phẫu thuật thu hẹp khe mi (canthoplasty). Sau phẫu thuật, dùng kháng sinh toàn thân hoặc thuốc nhỏ mắt kháng sinh để phòng ngừa nhiễm trùng. Điều trị phải bắt đầu từ việc giải quyết nguyên nhân căn bản, không chỉ đơn giản là giảm lượng nước mắt.
Chó đeo vòng bảo vệ sau phẫu thuật

Chăm sóc tại nhà bao gồm vệ sinh quanh mắt, cắt tỉa lông và kiểm tra định kỳ

Chăm sóc tại nhà rất quan trọng đối với vấn đề nước mắt của chó. Vùng quanh mắt cần được lau nhẹ nhàng hàng ngày bằng khăn mềm. Khi nước mắt bám vào lông dễ tạo điều kiện vi khuẩn sinh sôi, vì vậy cần cắt tỉa lông thường xuyên. Đặc biệt nên cắt ngắn lông quanh mắt. Cũng nên thực hiện xét nghiệm Schirmer định kỳ. Khi nước mắt tiếp tục chảy, dùng nước mắt nhân tạo hoặc thuốc nhỏ mắt theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y. Tránh các hóa chất hoặc nước hoa có thể kích thích mắt. Chăm sóc không chỉ là vệ sinh đơn thuần mà còn là nỗ lực lâu dài để duy trì sức khỏe mắt.
Hình ảnh lau nhẹ vùng quanh mắt chó

Các giống như Poodle, Chartreux, Terrier có nhiều lông quanh mắt cần chú ý đến vấn đề nước mắt

Các giống chó có lông màu sáng hoặc trắng thường thấy vết ố nâu rõ hơn khi nước mắt bám vào lông. Tuy trông như vấn đề thẩm mỹ đơn thuần, nhưng đây thực ra có thể là dấu hiệu bất thường màng nước mắt. Những chú chó này cần thường xuyên cắt tỉa lông quanh mắt và lau sạch vùng xung quanh. Nếu nước mắt tiếp tục chảy, cần thực hiện xét nghiệm Schirmer để kiểm tra lượng nước mắt tiết ra. Khi vết ố nước mắt nghiêm trọng, cần cùng tìm và xử lý các yếu tố kích thích như trichiasis; việc chẩn đoán sớm và chăm sóc kiên trì ở giai đoạn phòng ngừa rất hiệu quả.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Xét nghiệm Schirmer có đau không?
Không. Xét nghiệm này không xâm lấn và không gây khó chịu nhiều cho chó. Chỉ có cảm giác dải giấy chạm vào mắt, gần như không đau.
Khi nào cần đến bệnh viện vì triệu chứng chảy nước mắt nhiều?
Nếu nước mắt chảy liên tục, mắt đỏ hoặc chó dụi mắt nhiều hơn, cần đến bệnh viện ngay. Đây là dấu hiệu có thể gây tổn thương mắt.
Vết ố nước mắt có thể điều trị được không?
Bản thân vết ố nước mắt không phải đối tượng điều trị, nhưng nếu giải quyết được nguyên nhân chảy nước mắt nhiều, vết ố có thể giảm hoặc biến mất. Điều quan trọng là xác định và điều trị nguyên nhân.
Có cách nào chăm sóc nước mắt tại nhà không?
Hàng ngày lau vùng quanh mắt bằng khăn mềm và cắt ngắn lông quanh mắt sẽ có ích. Nước mắt nhân tạo cần dùng theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.
Phải làm gì khi kết quả xét nghiệm Schirmer thấp?
Khi lượng nước mắt tiết ra thấp, khả năng cao là mắt bị khô. Bác sĩ thú y có thể kê nước mắt nhân tạo hoặc thuốc kích thích tiết nước mắt. Việc xác định nguyên nhân là ưu tiên hàng đầu.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tài liệu tham khảo

[1] Gelatt KN et al. (2013). Veterinary Ophthalmology, 2nd ed. Wiley-Blackwell, Oxford, UK.

[2] Esson DW and Calvarese S (2022). Clinical Atlas of Canine and Feline Ophthalmic Disease, 2nd ed. John Wiley & Sons, Inc.

[3] Ny Y et al. (2006). Medial canthoplasty for epiphora in dogs: a retrospective study of 23 cases. Journal of the American Animal Hospital Association, 42(5), 435–439.

Xét nghiệm Schirmer nước mắt cho chó — Phát hiện sớm khô mắt | Meongsiljang