Thích

Chia sẻ

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về bệnh tăng áp lực động mạch phổi ở chó

TimCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tăng huyết áp phổi ở chó là một bệnh lý tim-phổi khiến áp lực trong các mạch máu phổi tăng cao bất thường. Các triệu chứng chính bao gồm ho, ngất xỉu và khó thở. Việc chẩn đoán sớm bằng siêu âm tim cùng với điều trị thuốc kiên trì sẽ quyết định tiên lượng bệnh.

Tăng áp phổi ở chó là gì?

Tăng áp động mạch phổi ở chó là một rối loạn huyết động học, trong đó áp lực trong các mạch máu nối với phổi (động mạch phổi) tăng cao bất thường. Đây thường không phải là một bệnh lý độc lập, mà phần lớn là tình trạng thứ phát do các bệnh lý tim hoặc phổi khác gây ra. Điều quan trọng nhất là phát hiện sớm. Nếu chó ho hoặc mệt mỏi dễ dàng sau khi vận động, và các triệu chứng này lặp lại hoặc ngày càng nặng hơn, bạn nên đưa thú cưng đi siêu âm tim. Nếu tình trạng tăng áp động mạch phổi kéo dài, tâm thất phải sẽ to ra và dày lên, cuối cùng có thể dẫn đến suy tim phải. Vì vậy, chìa khóa là đưa chó đến bệnh viện ngay khi xuất hiện triệu chứng.

Nguyên nhân chính của tăng huyết áp phổi

Tăng áp phổi ở chó thường xảy ra thứ phát do các bệnh lý khác. Cụ thể, các nguyên nhân được phân loại như sau:

Bệnh lý tim trái: Hở van hai lá là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi máu bị trào ngược từ tim trái, áp lực trong các mạch máu phổi cũng tăng theo.

Nhiễm giun tim: Ký sinh trùng trong động mạch phổi sẽ trực tiếp cản trở dòng chảy của máu.

Bệnh lý phổi: Viêm phế quản mạn tính, xơ hóa phổi và huyết khối phổi cũng có thể là nguyên nhân.

Nguyên phát: Mặc dù hiếm gặp, nhưng vẫn có những trường hợp không xác định được nguyên nhân.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính

Không dung nạp vận động: Chỉ cần di chuyển một chút, chó sẽ nhanh chóng mệt mỏi, ngồi bệt xuống hoặc thở hổn hển. Ngay cả với các bài tập nhẹ, chó cũng có thể biểu hiện suy nhược hoặc kiệt sức (ngã gục).

Ho: Có thể kèm theo ho, nhưng bản thân triệu chứng ho thường xuất phát từ các nguyên nhân hô hấp khác như bệnh phế quản, nên không phải là dấu hiệu đặc trưng riêng của tăng áp lực động mạch phổi.

Khó thở: Chó thở nhanh hoặc thở gắng sức với bụng phập phồng. Nếu có tràn dịch màng phổi, tình trạng khó thở có thể trở nên nghiêm trọng hơn.

Mất ý thức (ngất xỉu): Dấu hiệu nguy hiểm nhất là chó đột ngột ngã gục khi bị kích thích hoặc vận động.

Tím tái: Nếu nướu và lưỡi chuyển sang màu xanh tím, đây là tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng và cần xử trí cấp cứu ngay lập tức.

Tràn dịch phúc mạc: Khi tiến triển thành suy tim phải, bụng chó sẽ chướng to (do tràn dịch phúc mạc), gan và lách có thể to ra, kèm theo các triệu chứng tiêu hóa.

Các dấu hiệu cho thấy cần đưa chó đến bệnh viện cấp cứu ngay lập tức

Nếu chó xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, hãy đưa chó đến bệnh viện thú y ngay lập tức. • Chó bất ngờ ngất đi hoặc mất ý thức • Nướu hoặc lưỡi của chó chuyển sang màu xanh hoặc trắng • Chó thở hổn hển với miệng há rộng hoặc thở khó khăn với bụng phập phồng mạnh • Chó đột ngột mất sức ở hai chân sau hoặc ngã xuống

Phương pháp chẩn đoán — Siêu âm tim là then chốt

Trong chẩn đoán tăng huyết áp phổi, xét nghiệm quan trọng nhất là siêu âm tim (siêu âm tim). Siêu âm Doppler tim cho phép đo các chỉ số huyết động như tốc độ dòng máu trong động mạch phổi, từ đó ước tính gián tiếp áp lực trong mạch máu phổi; phương pháp này tương đối ít xâm lấn nên giảm thiểu gánh nặng cho thú cưng. Chụp X-quang ngực giúp xác nhận các thay đổi như phì đại tim và sung huyết, phù nề ở mạch máu phổi (tĩnh mạch phổi). Điện tâm đồ hỗ trợ xác nhận tình trạng phì đại thất phải. Phương pháp đo áp lực động mạch phổi chính xác nhất là đặt catheter tim phải, nhưng do tính chất xâm lấn nên chỉ được thực hiện trong những trường hợp hạn chế. Ngoài ra, có thể cần thêm các xét nghiệm khác để tìm ra bệnh nguyên nhân.

Phương pháp điều trị — Dùng thuốc để hạ áp lực trong mạch máu phổi

Việc điều trị tăng huyết áp phổi được tiến hành đồng thời theo hai hướng.

Thuốc giãn mạch phổi (Sildenafil): Giúp mở rộng trực tiếp động mạch phổi để hạ thấp áp lực. Bác sĩ thú y sẽ xác định liều lượng dựa trên cân nặng và triệu chứng của chó.

Điều trị bệnh nguyên nhân song song: Nếu nguyên nhân là bệnh van hai lá, thuốc tim sẽ được bổ sung; nếu nguyên nhân là giun tim, việc tẩy giun sẽ được ưu tiên.

Thuốc lợi tiểu: Nếu chó bị suy tim phải dẫn đến tích tụ dịch trong bụng (tràn dịch phúc mạc) hoặc phù nề, thuốc lợi tiểu sẽ được sử dụng để kiểm soát tình trạng này.

Chuẩn bị điều trị bằng thuốc cho chó mắc bệnh tăng áp lực động mạch phổi

Các điểm chăm sóc có thể thực hiện tại nhà dành cho chó

Hạn chế vận động: Các bài tập gắng sức sẽ gây gánh nặng cho tim và phổi. Nếu chó bị tăng áp lực động mạch phổi, ngay cả những vận động nhẹ cũng có thể khiến chó suy nhược hoặc ngất xỉu, vì vậy hãy điều chỉnh chế độ vận động chủ yếu là đi dạo ngắn và chậm rãi; nếu chó từng có tiền sử ngất xỉu, cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước.

Giảm thiểu căng thẳng: Sự kích thích hoặc các tác động đột ngột cũng có thể gây gánh nặng cho cơ thể. Hãy tránh tối đa những môi trường lạ và tiếng ồn lớn.

Kiểm tra định kỳ: Theo dõi sự thay đổi áp lực trong các mạch máu phổi bằng siêu âm tim theo chu kỳ do bác sĩ thú y chỉ định.

Không bỏ sót liều thuốc: Các loại thuốc như sildenafil cần được cho chó uống đều đặn mỗi ngày theo đơn kê của bác sĩ thú y để duy trì hiệu quả. Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc.

Chú chó đang nghỉ ngơi yên tĩnh trong nhà

Nếu là giống chó này, hãy kiểm tra thật kỹ lưỡng.

Các giống chó như Cavalier King Charles Spaniel, Pomeranian, Dachshund và Maltese có tỷ lệ mắc bệnh hở van hai lá cao, đồng thời cũng có nguy cơ mắc tăng huyết áp phổi cao hơn. Chúng tôi khuyến nghị thực hiện siêu âm tim ít nhất một lần mỗi năm cho những chú chó từ 5 tuổi trở lên. Nếu đã phát hiện tiếng thổi tim, cần theo dõi định kỳ mỗi 6 tháng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-28

Câu hỏi thường gặp

Tăng áp động mạch phổi ở chó có chữa khỏi được không?

Trong trường hợp nguyên nhân gây bệnh có thể được giải quyết triệt để (ví dụ: tẩy giun tim thành công hoặc các trường hợp shunt trái-phải có thể sửa chữa bằng phẫu thuật như còn ống động mạch), tình trạng tăng huyết áp phổi cũng có thể cải thiện theo. Tuy nhiên, đối với các nguyên nhân tiến triển như bệnh van hai lá, việc tăng huyết áp phổi hoàn toàn trở lại bình thường là rất khó khăn; do đó, thay vì hướng tới chữa khỏi hoàn toàn, chúng ta sẽ quản lý bằng cách kiểm soát áp lực thông qua thuốc và duy trì chất lượng cuộc sống cho chó.

Sau khi được chẩn đoán mắc tăng huyết áp phổi, chó có thể sống thêm được bao lâu?

Tiên lượng phụ thuộc rất nhiều vào bệnh nguyên nhân và đáp ứng điều trị. Vì huyết áp động mạch phổi thường có các nguyên nhân tiến triển, tiên lượng sống lâu dài thường cần được đánh giá thận trọng; tuy nhiên, nếu chó đáp ứng tốt với các chất ức chế PDE-5 như sildenafil và kiểm soát được nguyên nhân gây bệnh, chúng có thể ổn định và sống lâu hơn. Việc duy trì khám sức khỏe định kỳ và uống thuốc đều đặn có ảnh hưởng lớn nhất đến tiên lượng.

Thuốc điều trị tăng huyết áp phổi (sildenafil) cho chó có giống với loại dùng cho người không?

Mặc dù thành phần có thể giống nhau, nhưng động vật cần liều lượng và dạng bào chế riêng phù hợp với chúng. Việc tự ý cho chó dùng thuốc dành cho người có thể dẫn đến quá liều, gây nguy hiểm. Do đó, cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ thú y khi cho chó dùng thuốc.

Ho nhiều có phải là do tăng huyết áp phổi không?

Không phải vậy. Ho có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như viêm phế quản, phì đại tim hay viêm phổi. Thực tế, ho thường do các vấn đề hô hấp khác gây ra hơn là do tăng huyết áp phổi. Để phân biệt rõ ràng với tăng huyết áp phổi, việc siêu âm tim là bắt buộc. Vì vậy, nếu tình trạng ho kéo dài hoặc trở nặng sau khi vận động, bạn nên đưa chó đến cơ sở thú y để được kiểm tra.

Có cần phải ngừng hoàn toàn việc dắt chó đi dạo không?

Không cần thiết phải hạn chế hoàn toàn. Việc đi dạo ngắn và chậm rãi vẫn được khuyến khích. Tuy nhiên, nếu chó đã từng bị ngất hoặc có dấu hiệu khó thở nghiêm trọng, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để xác định rõ mức độ hoạt động phù hợp, nhằm đảm bảo an toàn cho thú cưng.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tác dụng và hướng dẫn sử dụng Coenzyme Q10

Tổng hợp tiêu chí lựa chọn và những gợi ý hàng đầu về thức ăn kê đơn cho chó mắc bệnh tim

Cảnh báo chó khó thở — TOP 7 gợi ý quản lý tăng áp động mạch phổi

Sàng lọc sớm bệnh thận ở mèo (SDMA) — Tại sao cần thiết và khi nào nên xét nghiệm

Nếu lo lắng về tình trạng mèo mất nước — nguyên nhân tổn thương thận và thời điểm cần đến bệnh viện

Khi mèo nhà bạn đột ngột mệt mỏi — Triệu chứng suy thận cấp (AKI) và thời điểm điều trị

Khi chó nhà bạn đột ngột ngã quỵ — Dấu hiệu cảnh báo nhịp nhanh thất và cách xử lý khẩn cấp

X quang ngực chó — Tổng hợp toàn diện từ chỉ số bình thường đến bất thường

Nếu chó của bạn thường xuyên thở dốc và ngã quỵ — Nguyên nhân và dấu hiệu nguy hiểm của tăng áp động mạch phổi

Khi chó của bạn đột ngột ngã — Dấu hiệu cấp cứu và xử lý tràn dịch màng tim, ép tim

Tài liệu tham khảo

[1] Reinero C et al., An Expanded Classification of Pulmonary Hypertension in Dogs, Journal of Veterinary Internal Medicine, 2020

[2] Ettinger SJ, Feldman EC, Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed, Elsevier, 2017

[3] Fuentes VL et al., Textbook of Cardiovascular Medicine in Dogs and Cats, 2020

[4] Boag A, Hughes D, Notes on Canine Internal Medicine, 4th Ed, Wiley Blackwell, 2018