Thích

Chia sẻ

Ung thư tuyến tiền liệt ở chó đực — Hướng dẫn triệu chứng và chẩn đoán cho chó lớn tuổi

Khối u/Ung thưCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

U tuyến tiền liệt ở chó đực là khối u ác tính chủ yếu xuất hiện ở chó già từ 10 tuổi trở lên. Các bất thường trong tiểu tiện và đại tiện là dấu hiệu chính, và việc chẩn đoán hình ảnh sớm sẽ quyết định tiên lượng bệnh.

Ung thư tuyến tiền liệt ở chó đực là gì?

Cảnh khám bệnh cho thấy vị trí tuyến tiền liệt ở một chú chó đực cao tuổi

Ung thư tuyến tiền liệt ở chó đực là khối u phát sinh từ mô tuyến tiền liệt nằm ngay dưới bàng quang. Loại khối u phổ biến nhất ở tuyến tiền liệt của chó là ung thư biểu mô tuyến của tuyến tiền liệt (Prostatic Adenocarcinoma). Vì tại thời điểm chẩn đoán, ung thư thường đã di căn đến các hạch bạch huyết lân cận và các cơ quan khác, nên việc điều trị thường chỉ mang tính chất giảm nhẹ triệu chứng, và tiên lượng bệnh khá nghiêm trọng với thời gian sống trung bình ngắn. Do đó, việc phát hiện sớm để mở rộng các lựa chọn điều trị là rất quan trọng. Nếu chú chó đực khoảng 10 tuổi đột ngột đi tiểu thành tia nhỏ, gặp khó khăn khi đi đại tiện hoặc chân sau yếu đi, chủ nuôi không nên xem nhẹ đó là dấu hiệu lão hóa thông thường mà cần đưa chó đi chụp hình ảnh học để kiểm tra.

Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh — Mối liên hệ với việc triệt sản

Nguyên nhân chính xác của khối u tuyến tiền liệt vẫn chưa được làm rõ, nhưng khác với con người, khối u này lại thường được ghi nhận nhiều hơn ở những chú chó đực đã triệt sản (Teske và cộng sự, 2002). Điều này có nghĩa là việc triệt sản không thể ngăn ngừa bệnh do phần lớn các khối u tuyến tiền liệt ở chó không phụ thuộc nhiều vào hormone. Bệnh chủ yếu xuất hiện ở chó đực lớn tuổi và theo tài liệu y khoa, chưa xác định được yếu tố nguy cơ đặc thù theo giống. Nói cách khác, bất kỳ chú chó đực lớn tuổi nào cũng cần được lưu ý, không chỉ giới hạn ở một giống chó cụ thể. Ngoài ra, việc chẩn đoán phân biệt là rất quan trọng vì bệnh có thể đi kèm với các tình trạng khác gây phì đại tuyến tiền liệt, chẳng hạn như viêm tuyến tiền liệt mạn tính hoặc phì đại tuyến tiền liệt lành tính (BPH).

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính — Nếu bạn nhận thấy những dấu hiệu này

Khi tuyến tiền liệt phì đại, nó sẽ đồng thời chèn ép vào bàng quang, niệu đạo và trực tràng. Nếu chó xuất hiện ít nhất hai trong các dấu hiệu dưới đây và kéo dài hơn hai tuần, bạn cần đưa chó đến thăm khám tại cơ sở thú y. - Khó tiểu: Chó tiểu thành tia nhỏ hoặc mất nhiều thời gian để tiểu hết. - Tiểu máu hoặc tiểu mủ: Nước tiểu có màu đỏ hoặc đục. - Rặn khi đi ngoài: Chó cố gắng rặn nhưng phân không ra hoặc ra rất ít. - Phân dẹt: Do trực tràng bị chèn ép, phân trở nên mỏng và dài như dải ruy băng. - Suy yếu hoặc đau ở chân sau: Đây có thể là dấu hiệu của sự di căn đến vùng xương chậu hoặc cột sống thắt lưng. - Sụt cân: Chó vẫn có cảm giác thèm ăn nhưng vẫn giảm cân.

Minh họa danh sách kiểm tra các triệu chứng chính của khối u tuyến tiền liệt ở chó

Các dấu hiệu cấp cứu cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, bạn cần đưa chó đến bệnh viện thú y trong vòng 24 giờ. Khối u tuyến tiền liệt có thể gây tắc nghẽn hoàn toàn niệu đạo, dẫn đến suy thận cấp. - Không thể đi tiểu trong hơn 12 giờ - Nước tiểu có lẫn máu đỏ tươi hoặc có cục máu đông - Tê liệt đột ngột ở chân sau - Kêu la thảm thiết hoặc cắn khi bị chạm vào bụng - Không đi ngoài trong hơn 24 giờ kèm theo nôn mửa Nếu là ban đêm, hãy đưa chó đến bệnh viện thú y cấp cứu 24 giờ ngay lập tức.

Phương pháp chẩn đoán — từ thăm dò trực tràng đến chụp CT

Khối u tuyến tiền liệt thường không thể quan sát bằng mắt thường, nên việc chẩn đoán hình ảnh là bắt buộc. Chỉ dựa vào thăm dò trực tràng không đủ để phân biệt chính xác bệnh lý, do đó cần kết hợp nhiều xét nghiệm khác nhau. 1. Thăm dò trực tràng: Bác sĩ thú y đưa ngón tay qua hậu môn để kiểm tra kích thước, hình dạng, tính đối xứng và mức độ đau của tuyến tiền liệt. 2. Siêu âm bụng: Là xét nghiệm hình ảnh bước đầu, giúp xác định tình trạng phì đại, nang hoặc khối u ở tuyến tiền liệt. 3. Xét nghiệm nước tiểu và lắng đọng nước tiểu: Trong trường hợp ung thư tuyến tiền liệt, các tế bào bất thường có thể bong ra, nên cần kiểm tra kỹ lưỡng. 4. Chụp X-quang và CT: Đánh giá chi tiết tình trạng phì đại tuyến tiền liệt cùng các cấu trúc lân cận như hạch bạch huyết và khoang xương chậu. 5. Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) hoặc sinh thiết: Xác nhận cuối cùng tính chất lành tính hay ác tính của khối u. Để đánh giá chính xác giai đoạn bệnh, cần chụp hình ảnh lồng ngực để kiểm tra đồng thời tình trạng di căn sang phổi.

Hình ảnh siêu âm tuyến tiền liệt của chó

Phân biệt các bệnh lý tuyến tiền liệt — khối u, phì đại hay viêm

Hạng mục	전립선 종양(선암)	양성 전립선 비대(BPH)	전립선염
주요 발생군	노령(10세+) 수컷, 거세견에서 더 흔함	미중성화(미거세) 수컷	모든 연령 수컷
성장 속도	비교적 빠르게 커지는 경향	서서히 진행	비교적 급성 경과
통증	중등도~심한 통증 동반 가능	거의 없음	심한 통증·발열
전립선 모양	비대칭·울퉁불퉁(엽 단위로 불균일)	대칭·균일·부드러움	대칭·열감·압통
혈액검사	대체로 비특이적(현저한 변화 적음)	대부분 정상	백혈구(염증 수치) 상승
치료 반응	수술·항암·방사선 복합(주로 완화)	중성화로 호전	항생제로 호전

최종 감별은 영상검사와 조직검사(세포검사) 결과로 결정돼요

Phương pháp điều trị — Tiếp cận từng bước

Ung thư tuyến tiền liệt thường có hạn chế khi chỉ áp dụng một phương pháp điều trị đơn lẻ, nên trong nhiều trường hợp, bác sĩ sẽ kết hợp nhiều cách thức khác nhau để tiếp cận theo hướng giảm nhẹ triệu chứng. - Phẫu thuật cắt bỏ: Các thủ thuật như cắt bỏ một phần tuyến tiền liệt hoặc cắt bỏ qua niệu đạo có thể được thực hiện, nhưng do tiềm ẩn nguy cơ biến chứng như tiểu không tự chủ và hiệu quả có phần hạn chế, nên cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định. - Xạ trị: Được sử dụng để thu nhỏ kích thước khối u và giảm đau; trong trường hợp phẫu thuật gây quá nhiều gánh nặng, xạ trị có thể được kết hợp cùng phẫu thuật hoặc áp dụng riêng với mục đích giảm nhẹ triệu chứng. - Hóa trị chống ung thư: Hiệu quả thường được đánh giá là có hạn. Việc lựa chọn loại thuốc và phác đồ điều trị sẽ do bác sĩ thú y quyết định dựa trên mức độ di căn và tình trạng sức khỏe tổng thể của chó. - NSAIDs (thuốc chống viêm không steroid): Các loại thuốc như piroxicam có thể được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ. - Đặt stent niệu đạo: Thủ thuật này được thực hiện với mục đích giảm nhẹ triệu chứng nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống khi tình trạng tắc nghẽn niệu đạo diễn biến nghiêm trọng. Bác sĩ thú y sẽ xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp dựa trên cân nặng, mức độ di căn và tình trạng sức khỏe tổng thể của chó.

Bác sĩ thú y và chủ nuôi đang trao đổi về kế hoạch điều trị cho chó già.

Các điểm chăm sóc tại nhà

Ngay cả trong quá trình điều trị, việc chăm sóc tại nhà cũng ảnh hưởng rất lớn đến tiên lượng bệnh. - Ghi chép việc đi tiểu: Ghi lại số lần, lượng và màu sắc nước tiểu trong ngày sẽ giúp phát hiện nhanh tình trạng tắc nghẽn cấp tính. - Chế độ ăn giàu protein: Vì chó dễ bị sụt cân và mất cơ nhanh, hãy cho chó ăn thức ăn giàu protein có tỷ lệ tiêu hóa cao theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y. - Phân mềm: Nếu có áp lực lên trực tràng, tình trạng táo bón sẽ trở nên nghiêm trọng. Hãy tăng cường chất xơ và lượng nước uống, đồng thời xin bác sĩ kê đơn thuốc nhuận tràng nếu cần thiết. - Quản lý cơn đau: Tuyệt đối không tự ý ngưng hoặc tăng liều thuốc giảm đau theo đơn; hãy tuân thủ đúng lịch trình dùng thuốc. - Đi dạo cường độ thấp: Duy trì khối lượng cơ bắp bằng cách cho chó đi dạo ngắn trên địa hình bằng phẳng.

Theo dõi định kỳ để ngăn ngừa tái phát và tiến triển

Ung thư tuyến tiền liệt có thể di căn đến hạch bạch huyết, xương và phổi ngay cả sau khi được chẩn đoán. Do đó, việc tuân thủ lịch tái khám theo dõi là rất cần thiết. - Trong 3 tháng đầu sau chẩn đoán: Siêu âm và xét nghiệm máu mỗi 4–6 tuần - Giai đoạn ổn định: Chụp hình ảnh học mỗi 2–3 tháng - Nếu xuất hiện đau hoặc đi khập khiễng mới: Chụp X-quang vùng chậu và cột sống ngay lập tức để kiểm tra di căn xương Mặc dù đây là bệnh lý có tiên lượng phức tạp, nhưng với việc kiểm soát đau chủ động và theo dõi sát sao, bạn vẫn có thể giúp chó duy trì chất lượng cuộc sống tốt trong thời gian dài.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-07

Câu hỏi thường gặp

Phẫu thuật triệt sản có giúp ngăn ngừa khối u tuyến tiền liệt ở chó không?

Khác với người, ung thư tuyến tiền liệt ở chó đực thường được ghi nhận nhiều hơn ở những con đã triệt sản (cắt tinh hoàn) (Teske và cộng sự, 2002). Triệt sản có hiệu quả trong việc ngăn ngừa và điều trị phì đại tuyến tiền liệt lành tính (BPH), nhưng không được khuyến nghị nhằm mục đích phòng ngừa khối u ác tính. Quyết định triệt sản cần được thảo luận và đưa ra cùng bác sĩ thú y, dựa trên các yếu tố sức khỏe khác của chó.

Sau khi được chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt, thời gian sống trung bình của chó là bao lâu?

Ung thư tuyến tiền liệt là một bệnh lý có tiên lượng phức tạp. Theo sách giáo khoa, thời gian sống trung bình (MST) của chó mắc ung thư tuyến tiền liệt được báo cáo là dưới 30 ngày, cho thấy bệnh có thể tiến triển rất nhanh. Một số nghiên cứu về hóa trị và điều trị giảm nhẹ đã ghi nhận trường hợp thời gian sống kéo dài hơn (ở mức vài tháng), nhưng sự chênh lệch rất lớn tùy thuộc vào tình trạng di căn và thể trạng toàn thân tại thời điểm chẩn đoán. Do đó, phần lớn các khối u tuyến tiền liệt được đưa ra tiên lượng thận trọng, và việc phát hiện sớm sẽ giúp mở rộng các lựa chọn điều trị.

Có máu trong nước tiểu, vậy có phải chắc chắn là khối u tuyến tiền liệt không?

Không phải vậy. Tình trạng tiểu ra máu ở chó đực cao tuổi có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như viêm bàng quang, sỏi bàng quang, phì đại tuyến tiền liệt lành tính hoặc khối u bàng quang. Để chẩn đoán phân biệt chính xác, cần thực hiện xét nghiệm nước tiểu và siêu âm ổ bụng trước. Tuy nhiên, nếu tình trạng tiểu ra máu ở chó đực cao tuổi kéo dài trên một tuần, bắt buộc phải bao gồm cả xét nghiệm tuyến tiền liệt.

Có nhất thiết phải phẫu thuật không? Tôi lo lắng về việc gây mê vì chó đã cao tuổi.

Phẫu thuật khối u tuyến tiền liệt thường để lại di chứng tiểu không tự chủ và hiệu quả có phần hạn chế, nên không được khuyến nghị cho tất cả các trường hợp. Gần đây, cũng có những trường hợp duy trì chất lượng sống theo hướng giảm nhẹ mà không cần phẫu thuật, bằng cách kết hợp xạ trị với thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) và thuốc hóa trị. Đối với chó già có nguy cơ cao khi gây mê, hãy ưu tiên xem xét các phương án điều trị không phẫu thuật.

Chó cái cũng có thể mắc khối u tuyến tiền liệt không?

Chó cái không có tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, khối u có thể phát triển quanh niệu đạo và bàng quang. Nếu chó cái xuất hiện các triệu chứng đi tiểu tương tự, cần thực hiện kiểm tra vùng bàng quang, niệu đạo và tử cung.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 điểm quản lý ung thư tế bào chuyển tiếp ở chó (ung thư bàng quang) do bác sĩ thú y chỉ ra — từ triệu chứng đến cách chăm sóc

7 điểm chăm sóc quan trọng mà chủ nuôi cần lưu ý đối với u hắc tố khoang miệng ở chó, do bác sĩ thú y đề xuất

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn về chăm sóc giảm nhẹ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó mắc khối u

Nếu mắt mèo bị mờ đục — Nguyên nhân gây phù giác mạc và thời điểm cần đưa đến phòng khám thú y

Kiểm tra T4 tuyến giáp ở chó — Tổng hợp từ dấu hiệu cảnh báo mệt mỏi, rụng lông đến thời điểm chẩn đoán

Nếu chỉ rụng lông ở hai bên sườn của chó — Tổng hợp các điểm chính về triệu chứng, chẩn đoán và chăm sóc rụng lông theo mùa

Tại sao chó của tôi lại uống nhiều nước? — Từ nguyên nhân khối u tuyến yên đến chẩn đoán và điều trị

Nếu chó đột ngột đi loạng choạng và co giật — đó là dấu hiệu cảnh báo hạ đường huyết do khối u

Nếu chó nhà bạn tăng cân và rụng lông — Dấu hiệu cảnh báo nguy cơ suy giáp và thời điểm chẩn đoán

Nếu cún cưng của bạn uể oải và đi đứng chòng chành — Triệu chứng hạ đường huyết và cách sơ cứu, chăm sóc khẩn cấp

Tài liệu tham khảo

[1] Withrow and MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 6th Ed, Chapter 29: Tumors of the Urogenital System

[2] BSAVA Manual of Canine and Feline Oncology, 3rd Ed, Prostatic Neoplasia

[3] Cornell PA, et al., Clinical and pathologic aspects of spontaneous canine prostate carcinoma, The Prostate, 2000

[4] Bryan JN, et al., A population study of neutering status as a risk factor for canine prostate cancer, The Prostate, 2007