Thích

Chia sẻ

Nếu chó đột ngột bị mù — nguyên nhân và thời điểm điều trị bệnh võng mạc do tăng huyết áp

Sức khỏe mắtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh võng mạc do tăng huyết áp ở chó là tình trạng tổn thương võng mạc mắt do huyết áp cao gây ra, vì vậy việc phát hiện sớm rất quan trọng. Các triệu chứng bao gồm suy giảm thị lực, tăng tiết nước mắt và xuất huyết bên trong mắt.

Bệnh võng mạc do tăng huyết áp ở chó là gì?

Hình ảnh khuôn mặt của chó nghi ngờ mắc bệnh võng mạc do tăng huyết áp

Bệnh tăng huyết áp võng mạc ở chó là tình trạng các mạch máu trong các mô mắt như võng mạc, màng mạch và dây thần kinh thị giác bị tổn thương do huyết áp duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Khi huyết áp tăng, thành mạch máu trở nên yếu đi và tính thấm thay đổi, dẫn đến xuất huyết hoặc thoát dịch võng mạc, thậm chí nghiêm trọng hơn là bong võng mạc. Khác với nhận thức phổ biến, những thay đổi ở mắt thường là dấu hiệu đầu tiên giúp phát hiện tình trạng tăng huyết áp toàn thân, và suy giảm thị lực hoặc mù lòa đột ngột là lý do phổ biến nhất khiến chủ nuôi đưa thú cưng đến khám. Do đó, việc không bỏ sót bất kỳ thay đổi nhỏ nào là rất quan trọng. Nếu không được điều trị, tình trạng bong võng mạc sẽ tiến triển và dẫn đến mù lòa vĩnh viễn. Đặc biệt, đối với những chú chó có bệnh nền như bệnh thận mạn tính, việc phát hiện sớm là cực kỳ quan trọng; vì vậy, việc kiểm tra đáy mắt (võng mạc) định kỳ để đánh giá sớm các nguy cơ là bắt buộc.

Nguyên nhân chính là gì?

Nguyên nhân chính gây bệnh võng mạc do tăng huyết áp ở chó thường là tình trạng tăng huyết áp thứ phát đi kèm với các bệnh lý toàn thân khác. Đặc biệt, bệnh thận mạn tính là nguyên nhân phổ biến nhất; khi chức năng thận suy giảm, hệ thống renin-angiotensin-aldosterone được kích hoạt và các mạch máu ngoại vi co lại, khiến huyết áp dễ dàng tăng cao. Ngoài ra, các bệnh lý nội tiết như hội chứng Cushing (tăng sản vỏ thượng thận), tiểu đường, bệnh tuyến giáp, u tủy thượng thận và tăng aldosteron cũng có thể là nguyên nhân. Một số loại thuốc như glucocorticoid (steroid) hoặc khối u (khối tân sinh) cũng có thể gây tăng huyết áp. Những bệnh lý này gây áp lực lên các mạch máu võng mạc, dẫn đến tổn thương, do đó việc xác định chính xác bệnh nguyên nhân là then chốt trong điều trị. Để chẩn đoán chính xác, cần kết hợp xét nghiệm máu và các xét nghiệm hình ảnh.

Hình minh họa tổn thương thận và mạch máu do tăng huyết áp

Các triệu chứng và dấu hiệu chính là gì?

Triệu chứng điển hình của bệnh võng mạc do tăng huyết áp ở chó bao gồm suy giảm thị lực, xuất huyết võng mạc và dịch kính, xuất huyết tiền phòng (xuất huyết ở phần trước của mắt), cùng với hiện tượng đồng tử giãn rộng và phản ứng kém với ánh sáng. Trong những trường hợp nặng, võng mạc có thể bị bong ra, dẫn đến mù lòa đột ngột. Những dấu hiệu mà chủ nuôi thường bỏ sót là bước đi chập chững trong môi trường thiếu sáng hoặc va chạm vào đồ nội thất và tường. Ngoài ra, việc đột ngột mất phương hướng hoặc nhìn chằm chằm vào một điểm cố định cũng là những tín hiệu cảnh báo cần lưu ý. Vì những thay đổi ở mắt thường là dấu hiệu đầu tiên cho thấy tình trạng tăng huyết áp toàn thân, nên nếu nhận thấy các biểu hiện này, bạn cần đưa thú cưng đến cơ sở thú y ngay lập tức. Việc phát hiện sớm chính là yếu tố then chốt giúp tăng khả năng bảo tồn thị lực.

Hình ảnh cận cảnh mắt của chó bị xuất huyết võng mạc

Các dấu hiệu cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó đột ngột giảm thị lực, xuất huyết ở mắt hoặc đồng tử giãn to, bạn cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức. Đây là tình trạng cấp cứu có nguy cơ dẫn đến mù lòa, vì vậy cần được khám và điều trị trong vòng 24 giờ.

Phương pháp chẩn đoán chính xác là gì?

Bệnh võng mạc do tăng huyết áp được chẩn đoán bằng cách quan sát trực tiếp tình trạng mạch máu trong mắt của chó bằng máy soi võng mạc chuyên dụng. Việc đo huyết áp là bắt buộc và đóng vai trò then chốt trong việc xác định có bị tăng huyết áp hay không. Các xét nghiệm chức năng thận và đo nồng độ hormone cũng được thực hiện đồng thời để tìm ra nguyên nhân. Tình trạng các cơ quan nội tạng được đánh giá thông qua xét nghiệm máu và siêu âm. Đặc biệt, việc xác định sự hiện diện của các bệnh mạn tính là rất quan trọng. Để có chẩn đoán chính xác, cần phải kết hợp nhiều phương pháp xét nghiệm khác nhau.

Bác sĩ thú y đang kiểm tra mắt chó bằng máy soi võng mạc

Phương pháp điều trị và chăm sóc theo từng giai đoạn

Chìa khóa của việc điều trị là kiểm soát huyết áp tăng cao một cách ổn định. Các thuốc hạ huyết áp như chất ức chế ACE hoặc amlodipine được sử dụng phổ biến nhất, thường bắt đầu với một loại thuốc và điều chỉnh dựa trên phản ứng huyết áp. Đồng thời, cần kết hợp điều trị các bệnh lý nguyên nhân (ví dụ: bệnh thận mạn tính, hội chứng Cushing, rối loạn tuyến giáp, v.v.). Nếu không điều trị bệnh lý nền, tổn thương mắt sẽ không cải thiện mà thậm chí có thể nặng hơn. Mục tiêu điều trị là hạ huyết áp tâm thu xuống dưới khoảng 140–150 mmHg và ngăn ngừa tổn thương cơ quan thêm nữa. Thời gian điều trị có thể kéo dài từ vài tháng đến vài năm, và việc tái khám định kỳ tại bệnh viện là bắt buộc. Nếu bỏ liều hoặc tự ý thay đổi liều lượng, huyết áp có thể tăng trở lại, vì vậy cần theo dõi huyết áp và kiểm tra sức khỏe thường xuyên trong suốt quá trình điều trị.

Bức ảnh chụp bác sĩ thú y đang cho chó uống thuốc

Các điểm cần lưu ý khi chăm sóc chó tại nhà

- Theo dõi huyết áp: Đo huyết áp cho chó định kỳ. - Tuân thủ dùng thuốc: Tuân thủ nghiêm ngặt thời gian và liều lượng dùng thuốc. - Quản lý chế độ ăn: Nên tránh các loại thức ăn chứa quá nhiều muối. Tuy nhiên, việc hạn chế muối nghiêm ngặt không có hiệu quả rõ ràng trong việc hạ huyết áp mà ngược lại còn có thể kích thích hệ thống hormone (RAAS). Do đó, thay vì tự ý quyết định, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để lựa chọn chế độ ăn phù hợp với bệnh lý nền (như bệnh thận). - Ổn định môi trường: Vì căng thẳng có thể làm tăng huyết áp tạm thời, hãy cung cấp cho chó một không gian yên tĩnh. - Khám sức khỏe định kỳ: Khám mắt (đáy mắt) và khám nội khoa định kỳ. - Điều chỉnh hoạt động: Duy trì một lịch trình sinh hoạt thường xuyên. Những biện pháp chăm sóc này sẽ hỗ trợ đáng kể cho việc duy trì sức khỏe lâu dài của chó.

Chó đang nghỉ ngơi trong môi trường yên tĩnh

Một số giống chó cần được chú ý đặc biệt.

Bệnh võng mạc do tăng huyết áp không phải là vấn đề đặc thù của một giống chó cụ thể nào, mà các yếu tố nguy cơ quan trọng hơn là tuổi cao và các bệnh nền như bệnh thận mạn tính hoặc rối loạn nội tiết. Những chú chó có bệnh nền hoặc tuổi cao sẽ có nguy cơ mắc tăng huyết áp và tổn thương võng mạc do tình trạng này gây ra cao hơn. Do đó, ngay cả khi không có biểu hiện rõ ràng bên ngoài, việc đo huyết áp định kỳ và kiểm tra đáy mắt (võng mạc) là rất cần thiết.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Bệnh võng mạc do tăng huyết áp ở chó có chữa khỏi được không?

Khi quản lý hiệu quả bệnh lý nền và tình trạng tăng huyết áp, các triệu chứng sẽ ổn định và trong một số trường hợp, thị lực có thể được cải thiện. Tuy nhiên, võng mạc đã bị tổn thương có thể không phục hồi hoàn toàn, vì vậy việc chẩn đoán và điều trị sớm sẽ mang lại kết quả tốt hơn.

Có thể phòng ngừa được không?

Phát hiện và quản lý sớm các bệnh mãn tính (như bệnh thận) có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh võng mạc do tăng huyết áp. Khám sức khỏe định kỳ là yếu tố then chốt.

Cho chó uống thuốc có gây tác dụng phụ không?

Thuốc hạ huyết áp có thể gây ra tác dụng phụ do phản ứng khác nhau ở từng chú chó. Thông thường, bác sĩ thú y sẽ bắt đầu với một loại thuốc và điều chỉnh dựa trên phản ứng huyết áp, vì vậy nếu thấy bất thường, bạn không nên tự ý ngừng thuốc mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để điều chỉnh liều lượng.

Có thể đo huyết áp cho chó tại nhà không?

Mức huyết áp có thể thay đổi tùy thuộc vào thiết bị và môi trường đo. Vì việc chẩn đoán và quyết định phương pháp điều trị dựa trên nhiều lần đo lặp lại, nên tốt nhất là để bác sĩ thú y thực hiện đo hoặc cùng kiểm tra để đảm bảo ghi chép và diễn giải kết quả chính xác.

Có thể bị mù không?

Nếu tình trạng tăng huyết áp kéo dài, tổn thương võng mạc sẽ trở nên nghiêm trọng hơn và có thể dẫn đến bong võng mạc, gây mù lòa. Chẩn đoán và điều trị sớm là yếu tố then chốt để bảo vệ thị lực.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

Nếu mèo nhà bạn liên tục ho — dấu hiệu nhiễm giun phổi, đường lây nhiễm và thời điểm điều trị

Tổng hợp các triệu chứng, đường lây nhiễm, phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết do virus SFTS gây giảm tiểu cầu nặng ở chó

Nếu cún nhà bạn luôn uể oải, thiếu sinh khí — những dấu hiệu sớm của bệnh bạch cầu và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Hướng dẫn về các triệu chứng giai đoạn đầu, chẩn đoán, điều trị, tiên lượng và chăm sóc khối u gan ở mèo

Ung thư gan ở chó: Đừng để quá muộn — Từ dấu hiệu sớm đến chẩn đoán, điều trị và tiên lượng

Các triệu chứng giai đoạn đầu của ung thư tuyến phổi ở mèo, cùng với hướng dẫn chẩn đoán, điều trị, tiên lượng và chăm sóc

Nếu mèo nhà bạn liên tục cảm thấy khó chịu — Dấu hiệu cảnh báo viêm thận và bể thận cùng phương pháp điều trị bằng kháng sinh

Tài liệu tham khảo

[1] Brown SA, Henik RA. Diagnosis and treatment of systemic hypertension. Vet Clin North Am Small Anim Pract 1998;28(6):1481–94.

[2] Komáromy AM, Andrew SE, Denis HM, Brooks DE, Gelatt KN. Hypertensive retinopathy and choroidopathy in a cat. Vet Ophthalmol 2004;7(1):3–9.

[3] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed. Elsevier, 2020.