Thích
Chia sẻ
멍실장
강아지 제초제중독 증상과 응급 대처법, 위험 섭취량과 예방까지 총정리

Tổng hợp toàn diện về triệu chứng ngộ độc thuốc diệt cỏ ở chó, cách xử trí khẩn cấp, liều lượng nguy hiểm và biện pháp phòng ngừa

Cấp cứu/Ngộ độcCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bài viết này tổng hợp các triệu chứng ngộ độc khi chó liếm hoặc nuốt phải thuốc diệt cỏ, cách sơ cứu khẩn cấp cần thực hiện ngay lập tức, mức độ nguy hiểm theo từng loại thuốc diệt cỏ và biện pháp phòng ngừa tái phát.

Ngộ độc thuốc diệt cỏ ở chó là gì?

Chú chó ngửi mùi bãi cỏ
Ngộ độc thuốc diệt cỏ ở chó là tình trạng các thành phần của thuốc trừ cỏ (thuốc diệt cỏ) xâm nhập vào cơ thể chó, chủ yếu gây kích ứng đường tiêu hóa, mắt và da. Theo sách giáo khoa về độc học thú y, các loại thuốc diệt cỏ dùng trong gia đình và sân cỏ thường có nguy cơ gây độc thấp ở động vật, các triệu chứng thường nhẹ và tự thuyên giảm trong vòng 24–48 giờ. Tuy nhiên, các sản phẩm dạng dung dịch gốc chưa pha loãng (nồng độ cao) hoặc hỗn hợp với thuốc trừ sâu, thuốc diệt nấm có thể có độc tính mạnh hơn. Do đó, nếu nghi ngờ chó liếm hoặc nuốt phải thuốc diệt cỏ, việc quan sát kỹ tình trạng của chó và xác định thành phần thuốc là rất quan trọng, ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng. Nếu nghi ngờ tiếp xúc với dung dịch gốc nồng độ cao, các thành phần độc tính cao (như paraquat, v.v.) hoặc nếu chó xuất hiện triệu chứng, hãy liên hệ ngay với phòng khám thú y để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Đường phơi nhiễm và các thành phần chính trong ngộ độc thuốc diệt cỏ

Có ba con đường chính khiến chó tiếp xúc với thuốc diệt cỏ.
Nuốt phải: Chó liếm hoặc nhai cỏ, thảm cỏ đã được phun thuốc diệt cỏ.
Tiếp xúc qua da: Chó đi qua khu vực đã phun thuốc rồi liếm chân hoặc da tiếp xúc trực tiếp.
Hít phải: Chó hít phải các hạt phun hoặc bột ngay sau khi phun thuốc.
Tuy nhiên, theo tài liệu chuyên môn, việc chỉ tiếp xúc với thảm cỏ sau khi phun thuốc hiếm khi dẫn đến ngộ độc; vấn đề nghiêm trọng hơn xảy ra khi chó tiếp xúc với dung dịch gốc đậm đặc chưa pha loãng. Tại Hàn Quốc, các loại thuốc thuộc nhóm glyphosate cũng thường được sử dụng phổ biến, chủ yếu gây kích ứng đường tiêu hóa và mắt, nguyên nhân được cho là do chất hoạt động bề mặt đi kèm hơn là chính thành phần diệt cỏ. Ngược lại, các chất độc tính cao như paraquat và diquat được tài liệu chuyên môn đề cập riêng biệt; nếu nghi ngờ chó tiếp xúc với các chất này, cần đưa đến bác sĩ thú y để được đánh giá ngay lập tức.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính của ngộ độc thuốc diệt cỏ ở chó

Nôn mửa: Đây thường là triệu chứng xuất hiện sớm nhất, có thể xảy ra trong vòng vài giờ sau khi tiếp xúc.
Tiêu chảy, phân đen (phân có máu): Hệ tiêu hóa bị kích thích, có thể gây ra phân mềm hoặc phân đen, lẫn máu (melena).
Suy nhược, đi đứng loạng choạng: Chó có thể mất sức, không muốn di chuyển, hoặc xuất hiện các triệu chứng như đi đứng loạng choạng (mất điều hòa vận động) và suy yếu chân sau.
Kích ứng mắt và da: Có thể gây kích ứng mắt như chảy nước mắt, viêm kết mạc, hoặc gây đỏ da.
Kích ứng mũi và đường hô hấp: Nếu hít phải bụi hoặc chất phun, mũi và đường hô hấp trên có thể bị kích ứng.
Triệu chứng cơ bắp: Với các loại thuốc thuộc nhóm 2,4-D, đã có báo cáo về các triệu chứng cơ bắp như tăng trương lực cơ (myotonia).
Hầu hết các triệu chứng do thuốc diệt cỏ dùng trong gia đình gây ra đều nhẹ và thường tự khỏi trong vòng 24–48 giờ. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng nghiêm trọng hoặc kéo dài, chẳng hạn như co giật hoặc suy nhược nặng, cần đưa chó đến cơ sở thú y để được thăm khám ngay lập tức.
Chú chó nằm liệt trên bàn khám của phòng khám thú y

Nếu xuất hiện các triệu chứng này, hãy đưa chó đến bệnh viện khẩn cấp ngay lập tức.

Nếu chó xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào dưới đây hoặc bạn nghi ngờ chó đã tiếp xúc với thuốc diệt cỏ độc tính cao, hãy đưa chó đến ngay bệnh viện thú y cấp cứu 24/7. Đặc biệt, các hoạt chất thuộc nhóm paraquat và diquat được xếp vào loại độc tính cao đặc biệt trong tài liệu chuyên ngành, vì vậy việc đưa chó đi khám ngay lập tức khi nghi ngờ tiếp xúc là vô cùng quan trọng. • Chó bị co giật hoặc động kinh từ 1 lần trở lên • Chó lơ mơ, mất ý thức hoặc không thể tự đứng vững • Chó đi ngoài ra máu hoặc tiểu ra máu • Chó thở nhanh hoặc khó thở • Sản phẩm chó ăn phải chứa các thành phần độc tính cao như paraquat, diquat, hoặc là dung dịch gốc chưa pha loãng, sản phẩm pha trộn thuốc diệt cỏ và thuốc trừ sâu

Các biện pháp sơ cứu khẩn cấp mà chủ nuôi có thể thực hiện trước khi đưa chó đến bệnh viện

Bước 1 — Thu thập bình và nhãn của thuốc diệt cỏ: Cần có tên thành phần để bác sĩ thú y có thể nhanh chóng xác định hướng điều trị.
Bước 2 — Rửa sạch lòng bàn chân và lông: Nếu chó đã đi qua khu vực phun thuốc, hãy rửa ngay lòng bàn chân bằng nước ấm.
Bước 3 — Không gây nôn: Nếu thuốc chứa thành phần ăn mòn, việc nôn trớ có thể làm tổn thương thực quản nghiêm trọng hơn. Tuyệt đối không tự ý gây nôn cho chó.
Bước 4 — Chỉ cho uống một lượng nước nhỏ: Cho chó uống một ít nước là được. Không cho ăn sữa hoặc thức ăn.
Hãy nhớ lại thời gian, lượng thuốc và loại thuốc diệt cỏ mà chó đã tiếp xúc càng chi tiết càng tốt để thông báo cho bác sĩ thú y.
Chủ nuôi đang rửa sạch lòng bàn chân cho chó

Chẩn đoán và điều trị tại bệnh viện thú y

Bác sĩ thú y sẽ xác định hướng điều trị dựa trên loại thuốc diệt cỏ chó đã ăn phải và các triệu chứng lâm sàng.
Gây nôn và rửa dạ dày: Nếu chó chưa có triệu chứng và thời gian từ khi ăn phải còn ngắn, bác sĩ có thể cân nhắc các biện pháp để loại bỏ độc tố trong dạ dày.
Dùng than hoạt tính: Trong một số trường hợp, than hoạt tính được sử dụng để giảm hấp thu độc tố.
Truyền dịch: Truyền dịch tĩnh mạch có thể được áp dụng để điều chỉnh mất nước, bảo vệ chức năng thận và hỗ trợ đào thải độc tố.
Xét nghiệm máu và nước tiểu: Các xét nghiệm này giúp kiểm tra chức năng gan, thận và chỉ số tế bào máu, từ đó đánh giá mức độ tổn thương.
Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp ngộ độc thuốc diệt cỏ được quản lý bằng liệu pháp hỗ trợ và điều trị triệu chứng, mà không cần dùng thuốc giải độc đặc hiệu. Đặc biệt, với các loại thuốc diệt cỏ dùng trong gia đình, triệu chứng thường khá nhẹ, nên chó thường hồi phục chỉ với liệu pháp hỗ trợ tối thiểu và tiên lượng bệnh nhìn chung khá tốt.
Chó đang được truyền dịch tại bệnh viện thú y

Mức độ nguy hiểm và tiên lượng theo từng loại thuốc diệt cỏ

Mức độ nguy hiểm và khả năng phục hồi của chó sẽ khác nhau tùy thuộc vào thành phần của thuốc diệt cỏ. Nhóm Glyphosate (như Roundup): Việc tiếp xúc khá phổ biến nhưng ngộ độc thực sự thì hiếm gặp; nếu tiếp xúc với lượng nhỏ, tiên lượng thường tương đối tốt. Các triệu chứng chủ yếu liên quan đến đường tiêu hóa như nôn mửa và tiêu chảy.
Nhóm 2,4-D: Ngoài nôn mửa và tiêu chảy, chó có thể biểu hiện các triệu chứng thần kinh và cơ bắp như uể oải, mất phối hợp vận động, suy yếu chi sau và rối loạn trương lực cơ. Tuy nhiên, ngộ độc chỉ do tiếp xúc với cỏ là điều không thường xảy ra.
Nhóm Paraquat và Diquat: Đây là các thành phần độc tính cao, thường được đề cập riêng trong sách giáo khoa. Nếu nghi ngờ chó tiếp xúc, việc đưa đến cơ sở thú y để được thăm khám nhanh chóng là ưu tiên hàng đầu.
Việc mang theo nhãn thành phần ghi trên chai thuốc diệt cỏ đến bệnh viện sẽ hỗ trợ rất lớn cho quá trình chẩn đoán và xử trí của bác sĩ thú y.

Hãy đặc biệt chú ý với chó nhỏ, chó già và chó có bệnh nền.

Những chú chó nhỏ có cân nặng nhẹ sẽ bị ảnh hưởng mạnh hơn bởi cùng một lượng độc tố. Chó lớn tuổi suy giảm chức năng gan, thận hoặc chó mắc bệnh nền có thể bị triệu chứng tiến triển nhanh chóng. Chủ nuôi của các giống chó nhỏ như Maltese, Pomeranian, Miniature Schnauzer... cần rửa sạch chân cho chó nếu chúng đi qua khu vực vừa phun thuốc diệt cỏ.

Cách phòng ngừa ngộ độc thuốc diệt cỏ khi dắt chó đi dạo

Kiểm tra khu vực phun thuốc: Tránh những khu vực có biển báo “Đang phun thuốc bảo vệ thực vật” tại công viên hoặc khu chung cư. Theo khuyến cáo, nên không cho chó vào những khu vực này ít nhất 24–48 giờ sau khi phun, hoặc cho đến khi thuốc đã khô hoàn toàn.
Thói quen rửa chân sau khi đi dạo: Hãy tạo thói quen lau sạch lòng bàn chân cho chó bằng nước ấm sau khi về nhà.
Ngăn chó liếm cỏ: Khi chó cố ý liếm cỏ hoặc thảm cỏ, hãy ngay lập tức dẫn dắt chúng sang nơi khác.
Lưu ý khi bảo quản dung dịch gốc đậm đặc: Dung dịch gốc trước khi pha loãng có độc tính cao hơn, vì vậy cần cất giữ ở nơi chó không thể với tới và không cho chó tiếp cận khu vực pha chế hoặc bảo quản thuốc.
Cảnh lau sạch lòng bàn chân cho chó sau khi đi dạo

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Chó liếm phải một ít thuốc diệt cỏ nhưng không có triệu chứng gì. Có nên để yên không?
Thuốc diệt cỏ dùng trong gia đình và trên bãi cỏ thường có nguy cơ độc tính thấp, và hiếm khi gây ngộ độc chỉ do tiếp xúc với cỏ. Tuy nhiên, tùy thuộc vào loại sản phẩm, các triệu chứng có thể xuất hiện sau vài giờ. Đặc biệt cần thận trọng với các sản phẩm thuộc nhóm paraquat, diquat, dung dịch gốc chưa pha loãng hoặc thuốc diệt cỏ pha trộn với thuốc trừ sâu. Bạn nên theo dõi kỹ các triệu chứng và mang theo vỏ chai thuốc diệt cỏ đến thú y để được tư vấn.
Có nên tự gây nôn cho chó tại nhà không?
Không khuyến khích chủ động gây nôn cho chó nếu không có chỉ dẫn của bác sĩ thú y. Các sản phẩm chứa thành phần ăn mòn có thể gây tổn thương nghiêm trọng hơn cho niêm mạc miệng và thực quản khi bị trào ngược. Việc ưu tiên cần làm là rửa sạch lòng bàn chân, chuẩn bị dụng cụ chứa và đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức.
Sau khi phun thuốc diệt cỏ, phải đợi bao nhiêu ngày thì mới an toàn để dắt chó đi dạo?
Theo hướng dẫn an toàn, sau khi phun thuốc trừ cỏ, bạn nên tránh để chó tiếp xúc với khu vực đó trong ít nhất 24–48 giờ hoặc cho đến khi thuốc hoàn toàn khô. Thời gian cụ thể có thể thay đổi tùy thuộc vào thời tiết và loại sản phẩm, vì vậy nếu có biển báo ghi rõ thời gian chờ, hãy tuân thủ đúng thời gian đó.
Khi chó ăn phải thuốc diệt cỏ, việc cho uống sữa có giúp ích không?
Không có bằng chứng nào cho thấy sữa giúp giải độc chất diệt cỏ. Ngược lại, việc cho chó ăn uống có thể gây khó khăn cho việc kích thích nôn hoặc rửa dạ dày khi đến bệnh viện. Chỉ cho chó uống một lượng nhỏ nước và đưa đến cơ sở thú y ngay lập tức.
Sau khi điều trị, chó cần bao lâu để hồi phục?
Các loại thuốc diệt cỏ dùng trong gia đình, chẳng hạn như nhóm glyphosate, thường gây ra các triệu chứng nhẹ và tự thuyên giảm trong vòng 24–48 giờ, với tiên lượng khá tốt. Tuy nhiên, các thành phần độc tính cao như nhóm paraquat và diquat cần được xử lý riêng biệt và diễn biến bệnh có thể khác biệt, vì vậy bạn nhất định phải tham khảo ý kiến của bác sĩ thú y về diễn biến tình trạng.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tài liệu tham khảo

[1] Osweiler GD et al., Blackwell's Five-Minute Veterinary Consult Clinical Companion: Small Animal Toxicology, 3rd Ed., Wiley-Blackwell, 2011

[2] Schaer M et al., Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed., CRC Press, 2022

[3] Plumb DC, Plumb's Veterinary Drug Handbook, 10th Ed., Wiley-Blackwell, 2023

[4] Costello MF et al., Feline Emergency and Critical Care Medicine, 2nd Ed., Wiley-Blackwell, 2013

Triệu chứng, sơ cứu và cách phòng ngừa ngộ độc thuốc diệt cỏ ở chó | Meongsiljang