Thích

Chia sẻ

Bàn chân·tai lạnh (dấu hiệu hạ thân nhiệt)

Miễn dịchCẩm nang triệu chứngDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bàn chân và tai lạnh ở chó·mèo có thể là dấu hiệu sớm của hạ thân nhiệt. Chúng tôi cung cấp tiêu chuẩn thân nhiệt bình thường và cách xử lý từng bước.

Bàn chân·tai lạnh, có thể là dấu hiệu đầu tiên của hạ thân nhiệt

Bác sĩ thú y và chó đang kiểm tra nhiệt độ bàn chân và tai

Bàn chân·tai lạnh ở thú cưng có thể là dấu hiệu sớm của hạ thân nhiệt khi cơ thể co mạch ngoại vi để giữ nhiệt độ trung tâm. Co mạch ngoại vi có thể bắt đầu trước khi nhiệt độ trung tâm giảm, khiến đầu ngón chân·tai lạnh trước. Điều quan trọng nhất là đo nhiệt độ trực tràng nhanh chóng. Nhiệt độ bình thường là 38,1~39,2℃, nếu nhiệt độ trực tràng dưới khoảng 37,9℃ được coi là hạ thân nhiệt. Nếu kèm theo run·mệt mỏi·nướu nhợt nhạt, cần giữ ấm ngay và đưa đến bệnh viện.

Phân cấp hạ thân nhiệt theo từng bước

Theo sách giáo khoa y học cấp cứu thú y, hạ thân nhiệt được chia thành 3 cấp độ dựa trên nhiệt độ trực tràng. Khi cấp độ tăng lên, nguy cơ rối loạn nhịp tim·suy giảm ý thức cũng tăng, vì vậy cần phân biệt giữa các bước có thể xử lý tại nhà bằng tự giữ ấm và các bước bắt buộc phải chuyển viện. Hãy kiểm tra nhanh qua bảng dưới đây.

Cấp độ hạ thân nhiệt theo nhiệt độ trực tràng

Hạng mục	Nhẹ	Trung bình	Nặng
Nhiệt độ trực tràng	32~37,9℃	28~32℃	20~28℃
Triệu chứng chính	Run·dựng lông·mất điều hòa vận động·co mạch ngoại vi	Thay đổi trạng thái tinh thần (ý thức)·run yếu·huyết áp thấp	Mất run·ức chế thần kinh trung ương nặng·mất ý thức
Biện pháp	Quấn chăn giữ ấm thủ công·chuyển sang phòng ấm	Sưởi ấm bên ngoài tích cực + đến bệnh viện ngay	Sưởi ấm phần trung tâm và chuyển viện cấp cứu ngay

Tiêu chuẩn nhiệt độ bình thường 38,1~39,2℃. Mức độ nặng của hạ thân nhiệt được đánh giá không chỉ bằng thân nhiệt mà còn qua các dấu hiệu lâm sàng như có run hay không·ý thức (trạng thái tinh thần) (phân loại chức năng). Nhiệt độ chính xác nhất là nhiệt độ trực tràng.

Tổng hợp các dấu hiệu cần kiểm tra ngay

Nếu thấy đồng thời 2 dấu hiệu trở lên dưới đây, cần nghi ngờ mạnh mẽ về hạ thân nhiệt. - Đầu ngón chân lạnh: Đệm lòng bàn chân và kẽ ngón chân lạnh hơn mu bàn tay - Đầu tai lạnh: Nhiệt độ mép tai thấp rõ rệt hơn thân - Run: Run do lạnh kéo dài trên 5 phút - Nướu nhợt nhạt: Màu hồng nhạt đi và chuyển sang xám - Phản ứng chậm: Gọi tên cũng phản ứng chậm

Bàn tay đang kiểm tra nhiệt độ lòng bàn chân chó

Trường hợp này cần đến phòng cấp cứu ngay

Khi nhiệt độ trực tràng dưới 32℃, run đột ngột dừng lại kèm ý thức mờ, nướu nhợt nhạt·xanh, nhịp thở rất chậm hoặc nhịp tim không đều thì chỉ giữ ấm tại nhà là nguy hiểm. Trong quá trình chuyển viện cũng cần quấn chăn để duy trì thân nhiệt không giảm thêm.

Nguyên nhân không chỉ một

Hạ thân nhiệt không chỉ do tiếp xúc với môi trường lạnh mà còn do nhiều nguyên nhân khác. Chó con·mèo con, động vật già, giống lông ngắn, chó nhỏ có khả năng duy trì thân nhiệt yếu nên dễ bị hơn. Ngay sau khi hồi phục từ gây mê, sau phẫu thuật lớn, trạng thái sốc·chảy máu, hoặc có bệnh mãn tính như suy giáp·suy thận thì bàn chân·tai lạnh cũng thường xuất hiện hơn bình thường.

Cách xử lý từng bước có thể làm tại nhà

1) Chuyển ngay vào phòng ấm (22~25℃). 2) Lau khô cơ thể bằng khăn khô để loại bỏ trạng thái ướt. 3) Quấn thân và chân bằng chăn·quần áo, trừ đầu. 4) Đặt chai nước ấm (khoảng 40℃) đã quấn khăn vào nách·bẹn. Để tiếp xúc trực tiếp với da có nguy cơ bỏng. 5) Nếu ý thức tỉnh táo thì cho uống từng chút nước ấm. Nếu run dừng lại hoặc ý thức chậm thì tuyệt đối không cho ăn và đưa đến bệnh viện.

Mèo có dấu hiệu tinh tế hơn

Mèo có thể biểu hiện rõ các triệu chứng không đặc hiệu như co ro bất lực, giảm ăn, giảm phản ứng ở giai đoạn đầu của hạ thân nhiệt nên chủ nuôi khó nhận ra. Nếu co ro ở góc hơn bình thường, chân·tai lạnh, giảm ăn·phản ứng thì hãy đo thân nhiệt trước. Nhiệt độ bình thường của mèo là 38,1~39,2℃, nếu giảm dưới khoảng 37,9℃ được coi là hạ thân nhiệt và cần giữ ấm tích cực. Mèo cũng có thể đánh giá mức độ nặng qua các dấu hiệu lâm sàng như có run hay không hay ý thức (trạng thái tinh thần).

Điểm nhấn phòng ngừa·ngăn tái phát

Đi dạo mùa đông nên rút ngắn thời gian khi nhiệt độ thấp, sử dụng giày bảo vệ đệm chân hoặc quần áo. Sau tắm cần sấy khô hoàn toàn cả lông bên trong bằng máy sấy. Động vật già·bệnh mãn tính cần kiểm tra hormone tuyến giáp·chức năng thận trong khám sức khỏe định kỳ, sau phẫu thuật gây mê cũng nên hỏi bác sĩ thú y về việc giữ ấm trong phòng hồi phục.

Chó đang đi dạo với quần áo mùa đông và giày

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-19

Câu hỏi thường gặp

Chỉ chân lạnh mà không có triệu chứng khác thì có sao không?

Nếu ít vận động hoặc ở nơi lạnh tạm thời thì có thể là tạm thời. Nhưng nếu nhiệt độ trực tràng dưới khoảng 37,9℃ (bình thường 38,1~39,2℃) hoặc kèm run·mệt mỏi thì cần nghi ngờ hạ thân nhiệt.

Có thể dùng máy sấy để làm ấm trực tiếp không?

Nếu dùng luồng khí nóng mạnh ở một chỗ lâu sẽ có nguy cơ bỏng. Dùng gió yếu từ xa để làm ấm đều toàn thân và kết hợp chai nước ấm quấn khăn là an toàn hơn.

Nhiệt kế có nhất thiết phải đo trực tràng không?

Theo tiêu chuẩn y học thú y, nhiệt độ chính xác nhất là nhiệt độ trực tràng. Nhiệt độ tai·nách có liên quan đến nhiệt độ trực tràng nhưng không thể thay thế cho nhau nên chỉ dùng để tham khảo, khi cần đánh giá chính xác thì đo nhiệt độ trực tràng.

Chó con có nguy hiểm hơn không?

Đúng vậy, động vật mới sinh rất dễ bị hạ thân nhiệt do khó tự điều chỉnh thân nhiệt. Động vật nhỏ hoặc gầy cũng dễ bị hơn, nếu chân·tai lạnh cần giữ ấm ngay và cần tư vấn bác sĩ thú y.

Trong xe khi đến phòng cấp cứu cần làm gì?

Bật sưởi xe và quấn chăn·quần áo vào cơ thể. Đặt chai nước ấm quấn khăn vào bên hông, tuyệt đối không cho bé đang lơ mơ ăn·uống.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Nếu chó có phản ứng lạ sau khi tiêm thuốc cản quang — Triệu chứng cấp cứu dị ứng và cách xử lý ngay lập tức

Hướng dẫn ứng phó khẩn cấp với tác dụng phụ của vắc-xin

Hướng dẫn xử lý khẩn cấp nhiễm độc kim loại nặng ở chó·mèo — Triệu chứng·Điều trị·Phòng ngừa phơi nhiễm chì·kẽm

Phương pháp xử lý khẩn cấp khi chó·mèo tiếp xúc rò rỉ khí gas

Gặp gỡ động vật hoang dã (Gấu mèo·Hoẵng)

Xử lý cấp cứu khi chó mèo ăn phải thực vật độc hại

Hướng dẫn sơ cứu khẩn cấp khi chó mèo tiếp xúc hóa chất

Tài liệu tham khảo

[1] Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Ed — Hypothermia and Rewarming Chapter

[2] Brodeur A, Wright A, Cortes Y. Hypothermia and targeted temperature management in cats and dogs. J Vet Emerg Crit Care, 2017;27:151-163

[3] Advanced Monitoring for Small Animal Emergency and Critical Care, 2nd Ed