Thích

Chia sẻ

Xử lý khẩn cấp say nắng ở chó

Miễn dịchCẩm nang triệu chứngDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tổng hợp các triệu chứng từng giai đoạn của say nắng ở chó, phương pháp sơ cứu tại chỗ, điều trị tại bệnh viện, các giống chó nguy cơ cao và cách phòng ngừa vào mùa hè.

Say nắng ở chó, nguy hiểm đến mức nào?

Chó biểu hiện triệu chứng say nắng giai đoạn đầu với việc thở hổn hển dữ dội trong thời tiết nóng

Say nắng ở chó là bệnh cấp cứu có thể dẫn đến tổn thương cơ quan khi thân nhiệt tăng trên 41°C. Điều quan trọng nhất là bắt đầu hạ thân nhiệt ngay khi triệu chứng xuất hiện. Nếu chó thở hổn hển dữ dội, nướu đỏ hoặc đi đứng loạng choạng, hãy bắt đầu sơ cứu ngay lập tức và đưa đến bệnh viện. Nếu xử lý chậm trễ có thể dẫn đến suy đa tạng, thời gian là sinh mạng.

Các giai đoạn tiến triển của say nắng

Say nắng là giai đoạn nghiêm trọng nhất trong chuỗi các bệnh liên quan đến nhiệt diễn ra theo từng bước. Phân loại dưới đây là tiêu chuẩn tham khảo lâm sàng chung và có thể khác nhau tùy theo tình trạng cá nhân.

Giai đoạn	Phân loại	Triệu chứng chính
Kiệt sức do nhiệt (giai đoạn đầu)	Bắt đầu tăng thân nhiệt	Thở hổn hển quá mức không kiểm soát, suy nhược, lo lắng, chảy nước dãi
Tiến vào say nắng	Trên 41°C	Nôn mửa, tiêu chảy, kiệt sức, nhịp thở nhanh
Say nắng nặng	Duy trì trên 41°C	Co giật, giảm ý thức, xu hướng chảy máu, rối loạn chức năng đa cơ quan

Khi chuyển từ kiệt sức do nhiệt sang say nắng, rối loạn thần kinh trung ương và tổn thương cơ quan có thể bắt đầu, vì vậy việc xử lý nhanh chóng ở giai đoạn đầu là rất quan trọng.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính của say nắng

Nếu thấy bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, hãy nghi ngờ say nắng.

Thở hổn hển quá mức: Tiếp tục thở nhanh và thô hơn bình thường

Màu nướu đậm: Nướu chuyển sang màu đỏ tươi hoặc đỏ sẫm

Chảy nhiều nước dãi: Chảy nhiều nước dãi dính hơn bình thường

Nôn mửa·tiêu chảy: Trường hợp nặng có thể xuất hiện phân có máu hoặc nôn ra máu

Đi đứng loạng choạng: Đi bộ không ổn định và không giữ được thăng bằng

Giảm ý thức: Không phản ứng khi gọi hoặc rũ rượi

Hình ảnh bác sĩ thú y kiểm tra tình trạng nướu của chó nghi ngờ say nắng

Nếu thấy triệu chứng này, hãy đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu thấy các triệu chứng co giật, mất ý thức, phân có máu·tiểu ra máu, nướu nhợt nhạt hoặc xanh xao, hãy di chuyển ngay đến bệnh viện thú y cấp cứu gần nhất. Trong quá trình di chuyển, hãy quấn khăn ướt quanh cổ và nách để hạ thân nhiệt. Phương pháp làm mát được khuyến nghị là làm ướt bằng nước ấm và làm mát bằng bay hơi nhờ gió, nên tránh sử dụng nước đá quá lạnh.

Nguyên nhân gây say nắng

Say nắng được chia thành hai loại lớn.

Say nắng do vận động: Xảy ra khi vận động hoặc đi dạo quá mức trong thời tiết nóng và ẩm. Đặc biệt nguy hiểm với những chú chó hoạt động dễ kích động

Say nắng không do vận động: Xảy ra khi bị nhốt trong xe kín hoặc không gian không thông gió. Nhiệt độ trong xe có thể tăng đáng kể so với bên ngoài trong thời gian ngắn

Chó béo phì, bị liệt thanh quản, hoặc có bệnh hô hấp (đường thở) khó điều chỉnh thân nhiệt hơn nên nguy cơ say nắng cao hơn. Chó có lớp lông dày cũng khó tản nhiệt nên cần chú ý.

Sơ cứu có thể thực hiện tại chỗ

Nếu nghi ngờ say nắng, hãy bắt đầu sơ cứu ngay theo trình tự dưới đây.

Bước 1 — Di chuyển đến nơi có bóng râm: Chuyển ngay đến nơi mát mẻ trong nhà hoặc nơi có bóng râm

Bước 2 — Làm ướt bằng nước ấm: Làm ướt cổ, nách, bẹn bằng nước ấm (mức nhiệt độ phòng). Khuyến nghị sử dụng nước ấm hơn là nước đá quá lạnh

Bước 3 — Thổi gió: Thổi quạt vào cơ thể ướt sẽ có hiệu quả làm mát bằng bay hơi

Bước 4 — Lượng nước nhỏ: Nếu còn ý thức, cung cấp nước mát từng chút một

Bước 5 — Đến bệnh viện ngay lập tức: Phải di chuyển đến bệnh viện đồng thời với việc sơ cứu

Chủ nhân sơ cứu cho chó bằng khăn ướt dưới bóng râm

Điều trị tại bệnh viện

Tại bệnh viện sẽ thực hiện điều trị ổn định thân nhiệt và chức năng cơ quan.

Điều trị truyền dịch: Hạ thân nhiệt và điều chỉnh mất nước bằng truyền dịch tĩnh mạch

Cung cấp oxy: Bổ sung oxy nếu hô hấp không ổn định

Xét nghiệm máu: Kiểm tra chỉ số gan·thận và chức năng đông máu. Say nắng nặng có thể gây rối loạn đông máu

Giám sát tập trung: Theo chỉ định của bác sĩ thú y, nhập viện trong thời gian đủ để quan sát tình trạng tổn thương cơ quan

Bác sĩ thú y sẽ quyết định phương pháp điều trị và thời gian nhập viện tùy theo tình trạng.

Các giống chó cần đặc biệt lưu ý

Giống chó đầu ngắn (Bulldog, Pug, Shih Tzu và các giống có mõm ngắn) có đường thở hẹp nên khó điều chỉnh thân nhiệt. Chó béo phì, chó già, chó lớn bị liệt thanh quản (như Labrador Retriever) cũng thuộc nhóm nguy cơ cao say nắng. Những chú chó này nên giảm hoạt động ngoài trời vào những ngày nóng ẩm, đi dạo vào sáng sớm hoặc sau khi trời mát là an toàn hơn.

Cách phòng ngừa say nắng vào mùa hè

Phòng ngừa say nắng vào mùa hè không khó nhưng nếu bỏ sót sẽ gây chết người.

Điều chỉnh thời gian đi dạo: Đi dạo trước 7 giờ sáng hoặc sau 7 giờ tối. Nếu đặt mu bàn tay lên mặt đường nhựa 5 giây thấy nóng thì hãy hoãn việc đi dạo

Cấm bỏ lại trong xe: Dù mở cửa sổ, nhiệt độ trong xe vẫn tăng nhanh. Đừng để chó trong xe dù chỉ một lát

Nước đầy đủ và bóng râm: Luôn mang theo nước khi ra ngoài và tạo điều kiện nghỉ ngơi dưới bóng râm

Tận dụng đệm mát: Ngay cả trong nhà cũng hãy hỗ trợ quản lý thân nhiệt bằng đệm mát hoặc quạt

Chó khỏe mạnh uống nước trong khi đi dạo sáng sớm

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-16

Câu hỏi thường gặp

Nếu chó bị say nắng có thể ngâm trong nước đá không?

Khuyến nghị sử dụng nước ấm hơn là nước đá. Làm ướt cổ, nách, bẹn bằng nước ấm ở mức nhiệt độ phòng rồi thổi quạt sẽ tăng hiệu quả làm mát bằng bay hơi. Điều quan trọng nhất là bắt đầu làm mát ngay lập tức và di chuyển đến bệnh viện thú y.

Thân nhiệt bình thường của chó là bao nhiêu độ?

Nhiệt độ cơ thể bình thường của chó là 38,0–39,2°C. Nếu vượt quá 39,2°C thì cần lưu ý, và nếu trên 41°C thì phải nghi ngờ bệnh say nắng. Bạn có thể đo bằng nhiệt kế chuyên dụng cho tai.

Sau khi bị say nắng và phục hồi có để lại di chứng không?

Say nắng nhẹ có thể phục hồi hoàn toàn nhờ xử lý nhanh. Tuy nhiên, say nắng nặng có thể để lại di chứng như tổn thương gan·thận, rối loạn đông máu. Ngay cả sau khi phục hồi, việc kiểm tra chức năng cơ quan bằng xét nghiệm máu định kỳ theo chỉ định của bác sĩ thú y là rất quan trọng.

Mùa hè đi dạo với chó vào mấy giờ là an toàn?

Trước 7 giờ sáng hoặc sau 7 giờ tối là an toàn. Nếu đặt mu bàn tay lên mặt đường nhựa 5 giây không thấy nóng thì có thể đi dạo. Tuy nhiên, giống chó đầu ngắn hoặc chó béo phì nên thay thế bằng hoạt động trong nhà vào những ngày nóng ẩm.

Nếu chó thở hổn hển thì chắc chắn là say nắng không?

Không. Chó thở hổn hển để điều chỉnh thân nhiệt ngay cả khi bình thường. Tuy nhiên, nếu nhịp thở nhanh và thô hơn bình thường không ngừng, nướu đỏ hoặc chảy nhiều nước dãi thì phải nghi ngờ say nắng.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Các loại bệnh da ở mèo và cách xử lý theo triệu chứng

Nguyên nhân và cách xử lý ngứa ở chó

Nguyên nhân và điều trị viêm da chân chó

Nguyên nhân và cách xử lý chó đi khập khiễng

Các bệnh về da ở chó và cách xử lý theo triệu chứng

Tổng hợp nguyên nhân gây chảy nước dãi ở chó, cách xử lý từng giai đoạn và các dấu hiệu cần đưa đến bệnh viện

Tổng hợp nguyên nhân gây tích dịch ổ bụng ở chó, cách xử lý theo từng giai đoạn và các dấu hiệu cần đưa đến bệnh viện

Tài liệu tham khảo

[1] Drobatz KJ. Heat Stroke. In: Silverstein DC, Hopper K, eds. Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Ed. Elsevier, 2023.

[2] Bruchim Y, Kelmer E, Cohen A, et al. Hemostatic abnormalities in dogs with naturally occurring heatstroke. J Vet Emerg Crit Care. 2017;27(3):315-324.

[3] White JD, Kamath R, Nucci R, et al. Evaporative versus iced peritoneal lavage treatment of heatstroke: comparative efficacy in a canine model. Am J Emerg Med. 1993;11(1).

[4] Little S. The Dog Care Handbook: Things I Wish My Vet Had Told Me. 2024.