Triệu chứng và điều trị u tuyến giáp

Q: Cảm thấy khối u ở cổ thì chắc chắn là ung thư sao?

Không. Mèo chủ yếu là tăng sinh lành tính (dưới 10% u tuyến giáp là ác tính), chó cũng có thể do các nguyên nhân khác như u mỡ, viêm hạch bạch huyết. Tuy nhiên, nếu to nhanh hoặc cứng thì cần xét nghiệm tế bào chọc kim.

Q: Điều trị i-ốt phóng xạ có an toàn không?

Theo tài liệu y khoa thú y, phương pháp này an toàn và tỷ lệ chữa khỏi cao. Một lần tiêm hoặc uống viên nang có thể chữa khỏi khoảng 95% và tỷ lệ tái phát chỉ khoảng 5%. Tuy nhiên, cần cách ly nhập viện trong một khoảng thời gian nhất định sau điều trị và chỉ thực hiện được tại các bệnh viện có cơ sở chuyên môn xử lý i-ốt phóng xạ.

Q: Chi phí thuốc là bao nhiêu?

Thuốc, i-ốt phóng xạ và phẫu thuật đều có sự khác biệt lớn tùy thuộc vào bệnh viện và cân nặng. Cách tốt nhất là tư vấn chi phí chính xác tại bệnh viện nơi điều trị.

Q: Điều trị một lần thì không tái phát sao?

Ngay cả sau khi chữa khỏi bằng i-ốt phóng xạ hoặc phẫu thuật, vẫn có thể hình thành mới ở tuyến giáp đối diện hoặc tái phát ở một số trường hợp. Cần theo dõi định kỳ 6 tháng/lần trong tối thiểu 1 năm.

Q: Tại sao phương pháp điều trị chó và mèo lại khác nhau?

Chó có tỷ lệ ác tính cao nên phẫu thuật để loại bỏ khối u ngay lập tức. Mèo chủ yếu là vấn đề lành tính và hormone nên điều chỉnh hormone bằng thuốc hoặc i-ốt phóng xạ.

Quản lý cân nặngHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

U tuyến giáp là khối u hình thành ở tuyến giáp phía trước cổ, thường liên quan đến rối loạn hormone. Việc phát hiện sớm thay đổi đáng kể tiên lượng, vì vậy hãy kiểm tra kỹ sự thay đổi về cân nặng, khẩu vị và mức độ hoạt động.

U tuyến giáp là gì?

Hình minh họa vị trí tuyến giáp ở vùng cổ chó và mèo

U tuyến giáp là khối u (khối) hình thành ở tuyến giáp nằm hai bên khí quản phía trước cổ. Việc phát hiện sớm là quan trọng nhất. Chó có tỷ lệ ác tính (ung thư) tương đối cao, trong khi mèo chủ yếu là tăng sinh tuyến lành tính hoặc u tuyến, hoàn toàn khác biệt về tính chất. Nếu cân nặng giảm hoặc tăng đột ngột, khẩu vị, mức độ hoạt động và lượng nước uống thay đổi bất thường, cần nghi ngờ ngay vấn đề tuyến giáp.

Nguyên nhân và đối tượng dễ mắc bệnh?

Cường giáp ở mèo là bệnh nội tiết phổ biến nhất ở mèo trung niên và cao tuổi, nguy cơ mắc bệnh tăng theo tuổi. Theo sách giáo khoa nội khoa thú y, hầu hết là thay đổi lành tính làm một hoặc cả hai tuyến giáp to ra. Ở chó, một số giống đã được báo cáo có khuynh hướng u ác tính. Nguyên nhân là sự kết hợp của các yếu tố môi trường, chế độ ăn i-ốt và di truyền. Nguy cơ tăng theo tuổi nên khuyến nghị xét nghiệm máu định kỳ từ khi bước vào giai đoạn cao tuổi.

Sự khác biệt về u tuyến giáp giữa chó và mèo

Hạng mục	Chó	Mèo
Tỷ lệ ác tính	Tỷ lệ ác tính (ung thư) tương đối cao	<10% là ác tính
Triệu chứng chính	Khối u ở cổ, ho, khó thở	Giảm cân, tăng khẩu vị, hoạt động quá mức
Thay đổi hormone	Hầu hết chỉ số bình thường	Thừa hormone tuyến giáp
Điều trị đầu tiên	Ưu tiên phẫu thuật cắt bỏ	Thuốc, i-ốt phóng xạ
Tiên lượng	Kéo dài tuổi thọ nếu phát hiện sớm	Phản ứng điều trị rất tốt

Xu hướng chung theo sách giáo khoa nội khoa thú y năm 2024

Hãy nghi ngờ nếu có các triệu chứng này

Có những dấu hiệu mà chủ nuôi có thể nhận ra đầu tiên tại nhà. - Thay đổi cân nặng: Sụt cân dù ăn tốt, hoặc tăng cân dù không ăn - Tăng lượng nước uống và tiểu: Thau nước thường xuyên trống và lượng nước tiểu tăng - Thay đổi tình trạng lông: Lông xơ xác hoặc rụng, da khô - Khối u ở cổ: Cảm thấy khối u cứng ở phía trước cổ - Thay đổi hành vi: Mèo kích động, tăng khẩu vị; chó suy nhược - Rối loạn hô hấp và nuốt: Ho, khó nuốt (nghi ngờ u ác tính ở chó)

Dấu hiệu cần thăm khám tại bệnh viện ngay lập tức

Nếu thấy các triệu chứng dưới đây, cần đến bệnh viện thú y trong ngày hoặc hai ngày. Nếu bỏ qua, bệnh có thể lan sang bệnh tim, tăng huyết áp và tổn thương thận. - Khối u ở cổ to nhanh hoặc cứng - Khó thở và ho liên tục - Cân nặng giảm hơn 10% trong một tháng - Bồn chồn và xuất hiện tính hung hăng (mèo) - Nhịp tim nhanh hoặc không đều

Chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán u tuyến giáp kết hợp xét nghiệm máu + hình ảnh học. Ở mèo, nồng độ hormone T4 toàn phần trong huyết thanh (tT4) được sử dụng là xét nghiệm sàng lọc sơ cấp cho cường giáp, và sự tăng nồng độ là cơ sở chẩn đoán quan trọng. Ở chó, ngay cả khi hormone bình thường vẫn có thể là u, nên bổ sung siêu âm, CT và xét nghiệm tế bào. X-quang ngực cũng bắt buộc để kiểm tra di căn. Bác sĩ thú y xác nhận khối u bằng sờ nắn, sau đó lấy tế bào bằng sinh thiết chọc kim để xác định lành tính hay ác tính.

Bốn phương pháp điều trị

Theo sách giáo khoa nội khoa thú y, điều trị bệnh tuyến giáp ở mèo có bốn lựa chọn. - Điều trị i-ốt phóng xạ: Có thể chữa khỏi, không xâm lấn. Được coi là lựa chọn điều trị hàng đầu - Điều trị bằng thuốc: Ức chế hormone bằng Methimazole. Thường cần dùng lâu dài, nhưng có thể xem xét ngừng khi chức năng thận suy giảm - Phẫu thuật: Cắt bỏ tuyến giáp. Đây là lựa chọn số 1 cho u ác tính ở chó - Chế độ ăn ít i-ốt: Lựa chọn cho trường hợp nhẹ hoặc tác dụng phụ của thuốc Bác sĩ thú y sẽ quyết định dựa trên tuổi, tình trạng tim và tính chất khối u. Liều lượng điều trị và lịch tiêm được xác định theo cân nặng tại bệnh viện.

Những điều cần lưu ý trong quá trình điều trị

Khi bắt đầu điều trị bằng thuốc, trước hết cần xét nghiệm máu sau 1 tháng, sau đó mỗi 4~6 tháng kiểm tra hormone T4 toàn phần (tT4), xét nghiệm công thức máu toàn phần (CBC), sinh hóa và xét nghiệm nước tiểu để cùng xác định chỉ số gan, thận, cân nặng và sự cải thiện triệu chứng. Hầu hết mèo dùng Methimazole hoặc Carbimazole đều ổn định và hầu như không có tác dụng phụ, nhưng một số trường hợp có thể xuất hiện bất thường nên cần theo dõi định kỳ công thức máu và sinh hóa. Nếu không đạt được nồng độ tuyến giáp bình thường dù đã điều trị hoặc triệu chứng tái phát, khuyến nghị xem xét điều trị i-ốt phóng xạ hoặc phẫu thuật để loại trừ khả năng ung thư tuyến giáp.

Chăm sóc có thể thực hiện tại nhà

Kết hợp điều trị với chăm sóc tại nhà sẽ giúp phục hồi nhanh hơn. - Ghi chép cân nặng: Đo cân một lần/tuần vào cùng giờ - Theo dõi lượng nước uống và tiểu: Sử dụng vạch đo bát nước, cân đệm vệ sinh - Môi trường yên tĩnh: Căng thẳng làm rối loạn hormone trầm trọng hơn ở mèo - Nhất quán chế độ ăn kê đơn: Chế độ ăn ít i-ốt phải tuân thủ nghiêm ngặt kể cả đồ ăn vặt - Khám định kỳ: Tối thiểu 6 tháng/lần, mèo cao tuổi 3 tháng/lần - Đo huyết áp: Bệnh nhân tuyến giáp thường kèm tăng huyết áp

Mèo cao tuổi nghỉ ngơi thoải mái và ăn thức ăn kê đơn tại nhà

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-23

Câu hỏi thường gặp

Cảm thấy khối u ở cổ thì chắc chắn là ung thư sao?

Không. Mèo chủ yếu là tăng sinh lành tính (dưới 10% u tuyến giáp là ác tính), chó cũng có thể do các nguyên nhân khác như u mỡ, viêm hạch bạch huyết. Tuy nhiên, nếu to nhanh hoặc cứng thì cần xét nghiệm tế bào chọc kim.

Điều trị i-ốt phóng xạ có an toàn không?

Theo tài liệu y khoa thú y, phương pháp này an toàn và tỷ lệ chữa khỏi cao. Một lần tiêm hoặc uống viên nang có thể chữa khỏi khoảng 95% và tỷ lệ tái phát chỉ khoảng 5%. Tuy nhiên, cần cách ly nhập viện trong một khoảng thời gian nhất định sau điều trị và chỉ thực hiện được tại các bệnh viện có cơ sở chuyên môn xử lý i-ốt phóng xạ.

Chi phí thuốc là bao nhiêu?

Thuốc, i-ốt phóng xạ và phẫu thuật đều có sự khác biệt lớn tùy thuộc vào bệnh viện và cân nặng. Cách tốt nhất là tư vấn chi phí chính xác tại bệnh viện nơi điều trị.

Điều trị một lần thì không tái phát sao?

Ngay cả sau khi chữa khỏi bằng i-ốt phóng xạ hoặc phẫu thuật, vẫn có thể hình thành mới ở tuyến giáp đối diện hoặc tái phát ở một số trường hợp. Cần theo dõi định kỳ 6 tháng/lần trong tối thiểu 1 năm.

Tại sao phương pháp điều trị chó và mèo lại khác nhau?

Chó có tỷ lệ ác tính cao nên phẫu thuật để loại bỏ khối u ngay lập tức. Mèo chủ yếu là vấn đề lành tính và hormone nên điều chỉnh hormone bằng thuốc hoặc i-ốt phóng xạ.

Chia sẻ