Thích

Chia sẻ

Cắt buồng trứng, vòi trứng và tử cung so với chỉ cắt buồng trứng, triệt sản chó khác nhau như thế nào?

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Triệt sản chó cái có hai cách: loại bỏ cả tử cung và chỉ loại bỏ buồng trứng. Chúng tôi đã tổng hợp sự khác biệt và tiêu chí lựa chọn phù hợp cho bé cưng của bạn.

So sánh phẫu thuật triệt sản chó, tổng hợp trong một cái nhìn

Hình minh họa so sánh hai phương pháp phẫu thuật triệt sản chó

So sánh phẫu thuật triệt sản chó là quá trình cân nhắc lựa chọn giữa cắt buồng trứng, vòi trứng và tử cung (OHE) loại bỏ cả tử cung và cắt buồng trứng (OE) chỉ loại bỏ buồng trứng. Sách giáo khoa phân biệt việc loại bỏ cả buồng trứng và tử cung (kể cả cổ tử cung) là OHE, còn chỉ loại bỏ buồng trứng là cắt buồng trứng (ovariectomy). Trọng tâm là sự cân bằng giữa 'nguy cơ bệnh tử cung' và 'kích thước vết mổ'. Đặc biệt, nếu đã nghi ngờ vấn đề tử cung hoặc có bệnh lý ở buồng trứng/tử cung thì OHE loại bỏ cả tử cung là nguyên tắc. Dù chọn cách nào, việc kiểm tra tình trạng tử cung bằng siêu âm trước phẫu thuật là quan trọng nhất.

Hai phẫu thuật khác nhau ở đâu?

OHE là phương pháp truyền thống loại bỏ cả hai buồng trứng, vòi trứng và tử cung. Đây là kỹ thuật tiêu chuẩn được sử dụng rộng rãi nhất tại các bệnh viện thú y trong nước. Ngược lại, OE là phương pháp chỉ loại bỏ buồng trứng và giữ nguyên tử cung. Phương pháp này ngày càng phổ biến tại châu Âu và một số bệnh viện trong nước gần đây. Theo sách giáo khoa phẫu thuật thú y, cả hai phương pháp đều có hiệu quả cốt lõi giống nhau: ngừng động dục, ngăn ngừa mang thai không mong muốn và giảm nguy cơ khối u tuyến vú. Sự khác biệt nằm ở việc 'có nên để lại tử cung hay không'.

Bảng so sánh cắt buồng trứng, vòi trứng, tử cung vs cắt buồng trứng

Hạng mục	Cắt buồng trứng, vòi trứng, tử cung (OHE)	Cắt buồng trứng (OE)
Vị trí loại bỏ	Buồng trứng + Vòi trứng + Tử cung	Chỉ buồng trứng
Kích thước vết mổ	Trung bình~Lớn	Nhỏ
Thời gian phẫu thuật	Tương đối lâu	Ngắn
Thời gian phục hồi	Tương đối dài	Tương đối ngắn
Nguy cơ viêm tử cung mủ	Không có (loại bỏ tử cung)	Giảm do mất hormone động dục nhưng không phải 0 vì giữ lại tử cung — Cần kiểm tra siêu âm trước phẫu thuật
Phòng ngừa khối u tuyến vú	Giống nhau	Giống nhau
Áp dụng nội soi	Tùy thuộc vào thiết bị phẫu thuật và kinh nghiệm của người thực hiện	Tùy thuộc vào thiết bị phẫu thuật và kinh nghiệm của người thực hiện

Được tổng hợp dựa trên các nguyên tắc chung trong sách giáo khoa y khoa thú y về phẫu thuật cắt buồng trứng và tử cung. Việc áp dụng thực tế sẽ thay đổi tùy theo kết quả xét nghiệm trước phẫu thuật và quyết định của bác sĩ thú y phụ trách.

Tại sao ở châu Âu lại chỉ cắt buồng trứng?

Việc một số nơi ở châu Âu chọn phương pháp chỉ cắt buồng trứng được cho là liên quan đến xu hướng giảm thiểu vết mổ. Loại bỏ buồng trứng sẽ ngăn chặn được động dục và mang thai, đồng thời mang lại hiệu quả ngăn chặn các vấn đề liên quan đến hormone động dục. Sách giáo khoa cũng giải thích rằng viêm tử cung mủ chủ yếu xảy ra ở chó cái chưa triệt sản chịu ảnh hưởng của hormone động dục (progesterone) và càng dễ xảy ra khi tuổi tác tăng lên. Tuy nhiên, chưa có đủ cơ sở để khẳng định OE giữ lại tử cung sẽ 'hoàn toàn' loại bỏ nguy cơ bệnh tử cung. Mặc dù phạm vi vết mổ nhỏ hơn có xu hướng giảm đau và gánh nặng phục hồi, nhưng nếu tử cung đã có tổn thương thì OE không phải là chỉ định. Vì vậy, bất kỳ phương pháp nào cũng cần phải có xét nghiệm siêu âm trước phẫu thuật.

Bác sĩ thú y đang thực hiện phẫu thuật triệt sản nội soi

Trong trường hợp này bắt buộc phải làm OHE

Nếu siêu âm trước phẫu thuật cho thấy thành tử cung dày, có nang hoặc dấu hiệu viêm mủ, hoặc đã nghi ngờ viêm tử cung mủ thì OHE loại bỏ cả tử cung là nguyên tắc. Ngoài ra, với chó trung niên trở lên đã trải qua nhiều lần động dục, khả năng mắc bệnh tử cung cao nên thường được khuyến nghị OHE. Bác sĩ thú y sẽ đưa ra quyết định dựa trên kết quả siêu âm nên bạn nhất định phải nghe giải thích kết quả xét nghiệm trước phẫu thuật.

Thời gian phục hồi và cách chăm sóc khác nhau như thế nào?

Phạm vi phẫu thuật càng nhỏ thì gánh nặng phục hồi càng ít tương đối. Thông thường - Phục hồi OHE: Vết mổ rộng và phạm vi phẫu thuật lớn nên sách giáo khoa cũng giải thích rằng vết thương lành chậm và mất nhiều thời gian hơn để phục hồi. Quay lại hoạt động bình thường sau khi tháo chỉ / - Phục hồi OE: Giữ lại tử cung và chỉ loại bỏ buồng trứng nên phạm vi vết mổ nhỏ, gánh nặng phục hồi có thể ít hơn tương đối / - Chăm sóc chung: Bắt buộc đeo vòng Elizabeth, hạn chế vận động như đi dạo, chăm sóc không để liếm vùng phẫu thuật. Cả hai trường hợp đều tăng nguy cơ béo phì do thay đổi hormone sau phẫu thuật. Vì cân nặng có thể tăng nhanh nên việc giảm calo và quản lý chế độ ăn uống đều đặn theo hướng dẫn của bác sĩ thú y là rất quan trọng.

Chó đeo vòng cổ phục hồi sau phẫu thuật triệt sản

Cách nào phù hợp với bé cưng của chúng ta?

Tổng hợp tiêu chí lựa chọn như sau. - Chó con khỏe mạnh (6~12 tháng): Có thể chọn cả OE và OHE — Quyết định dựa trên kinh nghiệm của bệnh viện và bác sĩ thú y / - Trung niên trở lên hoặc đã trải qua nhiều lần động dục: Nguy cơ bệnh tử cung cao nên khuyến nghị OHE / - Nghi ngờ tổn thương tử cung: Bắt buộc OHE / - Muốn giảm thiểu vết mổ: Có thể cân nhắc OE giữ lại tử cung nhưng bắt buộc phải tham khảo ý kiến bác sĩ thú y. Điều quan trọng nhất là kinh nghiệm kỹ thuật của bác sĩ thú y phụ trách. Thay vì cố gắng chọn phương pháp không quen thuộc, việc nhận kỹ thuật thành thạo một cách an toàn là tốt hơn.

Hãy chắc chắn kiểm tra 3 điều này trước phẫu thuật

① Đã kiểm tra tình trạng tử cung và buồng trứng bằng xét nghiệm máu và siêu âm bụng trước phẫu thuật chưa ② Bác sĩ thú y phụ trách có đủ kinh nghiệm với kỹ thuật đã chọn (OHE/OE) không ③ Đã bao gồm kiểm tra chức năng tim và thận trước gây mê chưa. Nếu chỉ quyết định dựa trên chi phí thấp thì có thể gặp khó khăn trong việc ứng phó với tình huống khẩn cấp. Hãy hỏi trước xem bệnh viện có thể chuyển từ OE sang OHE nếu phát hiện bất ngờ trong quá trình phẫu thuật hay không.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Nếu chỉ loại bỏ buồng trứng thì sau này có thể bị viêm tử cung mủ không?

Việc loại bỏ buồng trứng sẽ làm mất đi ảnh hưởng của hormone động dục (progesterone) - nguyên nhân chính gây viêm tử cung mủ nên nguy cơ xảy ra sẽ giảm. Tuy nhiên, nếu giữ lại tử cung thì nguy cơ không hoàn toàn là '0' nên việc kiểm tra xem tử cung có bình thường không bằng siêu âm trước phẫu thuật là rất quan trọng. OHE loại bỏ toàn bộ tử cung là phương pháp chắc chắn loại bỏ nguy cơ viêm tử cung mủ.

Chi phí phẫu thuật bên nào đắt hơn?

Tùy thuộc vào từng bệnh viện. Thông thường OE có vết mổ nhỏ nên thời gian phẫu thuật ngắn hơn nên thường rẻ hơn một chút, nhưng nếu thực hiện bằng nội soi thì chi phí thiết bị sẽ được cộng thêm nên có thể đắt hơn. Liên hệ trực tiếp với bệnh viện để có thông tin chính xác.

Trong nước có thể thực hiện phẫu thuật chỉ loại bỏ buồng trứng không?

Có, ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, vì OHE vẫn là phương pháp chủ đạo nên tốt nhất là tìm trước các bệnh viện thành thạo OE. Thường được thực hiện tại các bệnh viện chuyên về triệt sản nội soi.

Tính cách có thay đổi sau phẫu thuật không?

Cả hai phương pháp đều loại bỏ buồng trứng nên thay đổi hormone là như nhau. Tính hung hăng và lo lắng liên quan đến động dục có thể giảm nhưng tính cách cơ bản không thay đổi nhiều. Tăng cảm giác thèm ăn và giảm mức độ hoạt động là những điều có thể xảy ra chung.

Có thể phẫu thuật trong kỳ động dục không?

Có thể nhưng không được khuyến nghị. Trong kỳ động dục, mô sinh dục và tuyến vú trở nên mạch máu hơn nên nguy cơ chảy máu cao hơn, tử cung yếu đi có thể bị rách trong quá trình phẫu thuật nên độ khó tăng lên. Phẫu thuật vào thời điểm cơ thể ổn định sau khi động dục kết thúc và bước vào kỳ không động dục (kỳ nghỉ) là an toàn nhất.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Phẫu thuật cắt lấy thai ở chó, khi nào cần thiết? — Tổng hợp các chỉ định và điểm chính về phục hồi

Khi nào chó·mèo sơ sinh cần cấp cứu — Tổng hợp các dấu hiệu nguy hiểm không được bỏ sót

Thức ăn hỗ trợ nhận thức cho chó già, có thực sự hiệu quả? — Thành phần và tiêu chí lựa chọn

Thức ăn ăn kiêng nha khoa, thực sự ngăn ngừa cao răng không? — Hiệu quả và cách lựa chọn đúng

Làm thế nào để chọn thức ăn cho da và lông? — Tiêu chí lựa chọn dựa trên thành phần

Thức ăn theo toa giảm cân, khác gì thức ăn thường — Sự khác biệt về thành phần và tiêu chí lựa chọn

Ý nghĩa ánh mắt và giao tiếp bằng mắt của chó

Tài liệu tham khảo

[1] Fossum TW et al., Small Animal Surgery, 5th Edition, Chapter 26: Surgery of the Reproductive and Genital Systems

[2] Johnston SD et al., Canine and Feline Theriogenology, Chapter: Elective Sterilization

[3] DeTora M, McCarthy RJ., Ovariohysterectomy versus Ovariectomy for Elective Sterilization of Female Dogs and Cats, JAVMA 2011