Thuốc chống nôn Maropitant (Cerenia), có thể dùng cho bé cưng của bạn không?

Tiêu hóaHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Maropitant (Cerenia) là thuốc chống nôn tiêu biểu cho chó và mèo. Chúng tôi đã tổng hợp dễ hiểu về hiệu quả, thời điểm sử dụng, tác dụng phụ và lưu ý.

Maropitant (Cerenia) là gì?

Hình ảnh bác sĩ thú y cầm chai thuốc chống nôn trong phòng khám

Maropitant là thành phần thuốc chống nôn tiêu biểu được phát triển để ức chế nôn mửa ở chó và mèo. Nó được biết đến nhiều hơn với tên thương mại 'Cerenia'. Điều quan trọng nhất là loại thuốc này hoạt động bằng cách chặn 'thụ thể NK-1 (thụ thể Neurokinin-1)' liên quan đến truyền tín hiệu nôn. Thụ thể này không chỉ phân bố ở trung tâm nôn mà còn ở vùng kích thích thụ thể hóa học (CRTZ) và đường tiêu hóa (mạng lưới thần kinh ruột), do đó nó có hiệu quả rộng rãi bất kể nguyên nhân như say xe, viêm nhiễm hay sau phẫu thuật. Tuy nhiên, vì nôn là triệu chứng, không nên chỉ dùng thuốc để kìm nén triệu chứng mà bỏ qua nguyên nhân.

Nó ngăn nôn mửa bằng cơ chế nào?

Nôn mửa xảy ra khi 'trung tâm nôn' trong não bị kích thích. Các đường dẫn khác nhau như kích thích đường tiêu hóa, độc tố trong máu, say xe, căng thẳng gửi tín hiệu đến trung tâm nôn. Maropitant chặn thụ thể NK-1 (thụ thể Neurokinin-1) được sử dụng trong truyền tín hiệu này. Theo sách giáo khoa dược lý thú y, việc chặn NK-1 có lợi thế là có thể ức chế đồng thời các tín hiệu nôn từ nhiều nguyên nhân. Do đó, nó được sử dụng rộng rãi như thuốc chống say xe, thuốc hỗ trợ hóa trị và thuốc chống nôn trước/sau phẫu thuật.

Tiêm so với viên thuốc, khác nhau như thế nào?

Hạng mục	Tiêm Cerenia	Viên thuốc Cerenia
Đường dùng	Tiêm dưới da/tĩnh mạch	Uống qua miệng
Tình huống sử dụng chính	Nhập viện·Phẫu thuật·Nôn cấp tính	Dùng tại nhà·Phòng ngừa say xe
Bắt đầu có hiệu quả	Nhanh (trong vài chục phút)	Sau 1~2 giờ
Thời gian duy trì	Khoảng 24 giờ	Khoảng 24 giờ
Tiện lợi cho chủ nuôi	Cần đến bệnh viện	Có thể dùng tại nhà

Việc lựa chọn dạng bào chế do bác sĩ thú y quyết định tùy theo mức độ nghiêm trọng của nôn mửa và tình huống.

Khi nào thì nên dùng thuốc này?

Có những tình huống cụ thể mà Maropitant đặc biệt hiệu quả. Các thời điểm sử dụng chính như sau.

Nôn cấp tính: Sử dụng để ngăn mất nước khi khó duy trì cân bằng nước và điện giải do nôn mửa

Phòng ngừa say xe: Thông thường, thuốc được dùng trước theo hướng dẫn của bác sĩ thú y với thời gian đủ trước khi di chuyển

Trước và sau phẫu thuật/gây mê: Được sử dụng với mục đích giảm buồn nôn và nôn liên quan đến gây mê và phẫu thuật

Mất cảm giác ngon miệng do buồn nôn: Giúp ích cho những bé chất lượng cuộc sống giảm sút vì không thể ăn do buồn nôn

Viêm tụy: Đôi khi được sử dụng cùng với truyền dịch khi kèm theo nôn mửa nghiêm trọng

Hãy chắc chắn kiểm tra. Đây không phải là loại thuốc để tự ý sử dụng trong thời gian dài mà không có chẩn đoán nguyên nhân.

Hình ảnh chú chó nhìn ra ngoài cửa sổ trong xe — tình huống phòng ngừa say xe

Đừng chỉ dựa vào Maropitant trong những trường hợp này

Thuốc chống nôn chỉ kìm nén 'triệu chứng'. Trong các tình huống cần điều trị nguyên nhân khẩn cấp như ăn phải dị vật, tắc ruột, ngộ độc, việc ức chế nôn mửa thậm chí có thể làm chậm trễ chẩn đoán và gây nguy hiểm. Sách giáo khoa y học cấp cứu thú y cũng đề cập rằng thuốc chống nôn không nhất thiết phải được dùng cho tất cả bệnh nhân nôn mửa, và trong một số trường hợp, việc cho phép nôn mửa ở một mức độ nào đó để xác định chính xác nguyên nhân là phù hợp hơn. Nếu có nôn mửa lặp lại, nôn ra máu, đầy bụng hoặc suy nhược, cần kiểm tra nguyên nhân tại bệnh viện trước.

Có tác dụng phụ không?

Maropitant tương đối an toàn, nhưng có những phản ứng mà chủ nuôi nên biết.

Đau tại chỗ tiêm: Có báo cáo về cảm giác châm chích khi tiêm dưới da. Trong trường hợp lo ngại về đau, bệnh viện có thể chuyển sang phương pháp truyền tĩnh mạch (IV), nhưng khi truyền tĩnh mạch có thể xảy ra hạ huyết áp tạm thời nên cần chú ý riêng

Chảy nước dãi: Được báo cáo là tác dụng phụ hiếm gặp có thể xảy ra sau khi dùng thuốc

Bất tiện tạm thời: Có thể xuất hiện cảm giác khó chịu tạm thời sau khi dùng thuốc, nếu triệu chứng kéo dài hoặc trở nặng hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay

Gánh nặng chuyển hóa gan: Những bé có chức năng gan suy giảm đáng kể có thể bị ảnh hưởng đến chuyển hóa thuốc nên cần sử dụng thận trọng

Bác sĩ thú y sẽ quyết định lịch trình và liều lượng dùng thuốc dựa trên cân nặng và bệnh lý, vì vậy không được tự ý sử dụng lại thuốc còn thừa.

Hình ảnh bác sĩ thú y chuẩn bị tiêm cho mèo

Những điều nên biết khi dùng thuốc tại nhà

Khi cho uống viên thuốc (viên Cerenia) tại nhà, có một số mẹo hữu ích. Nếu bé nôn ngay sau khi cho uống thuốc, có thể thuốc không được hấp thụ đúng cách, vì vậy nhất định phải liên hệ với bác sĩ thú y. Nếu mục đích là phòng ngừa say xe, việc dùng thuốc đúng thời gian và phương pháp theo hướng dẫn của bác sĩ thú y là rất quan trọng, và nếu có thắc mắc về điều kiện dùng thuốc, hãy chắc chắn kiểm tra khi kê đơn. Nếu cần dùng thuốc lặp lại, thời gian sử dụng sẽ được quyết định dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y theo tiêu chuẩn được phê duyệt. Nếu nôn mửa kéo dài hơn thế, đó là dấu hiệu cần thêm xét nghiệm chứ không chỉ đơn thuần là kìm nén triệu chứng.

Cần thận trọng hơn trong một số tình huống cụ thể

Cần quyết định cẩn thận việc dùng thuốc đối với chó/mèo con rất nhỏ, động vật cưng đang mang thai hoặc cho con bú, và những bé mắc bệnh gan nghiêm trọng. Ngoài ra, nếu dùng cùng với các loại thuốc khác (đặc biệt là thuốc được chuyển hóa ở gan), có khả năng tương tác, vì vậy hãy thông báo cho bác sĩ thú y tất cả các chất bổ sung và thuốc kê đơn đang dùng. Tuyệt đối không được cho uống thuốc chống nôn được kê đơn cho người. Chó và mèo có con đường chuyển hóa thuốc khác với người, vì vậy ngay cả cùng một thành phần cũng có thể có phản ứng rất khác nhau.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Viên thuốc Cerenia có thể mua không cần đơn thuốc không?

Không. Maropitant là thuốc chuyên môn cần đơn thuốc từ bệnh viện thú y. Chủ nuôi không thể tự ý mua tại nhà thuốc hay trực tuyến.

Chó của tôi thường bị say xe. Có thể cho uống hàng ngày không?

Sử dụng ngắn hạn với mục đích phòng ngừa say xe thường an toàn, nhưng dùng lâu dài hàng ngày cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y. Cũng cần kiểm tra xem có nguyên nhân nào khác ngoài say xe không.

Có dùng giống hệt cho mèo không?

Có, đây là thuốc chống nôn được phê duyệt cho mèo. Tuy nhiên, khi tiêm dưới da có thể xuất hiện phản ứng đau, nên trong một số trường hợp bệnh viện chuyển sang phương pháp truyền tĩnh mạch (IV). Đường dùng do bác sĩ thú y quyết định tùy tình huống.

Đã cho uống thuốc nhưng vẫn tiếp tục nôn. Có thể cho uống thêm không?

Nhất định phải liên hệ với bệnh viện trước khi dùng thêm. Có thể có nguyên nhân không nên kìm nén bằng thuốc như dị vật, tắc ruột, ngộ độc.

Còn viên Cerenia được kê đơn trước đây. Có thể dùng lại không?

Ngay cả khi triệu chứng trông giống nhau, nguyên nhân có thể khác. Cần kiểm tra hạn sử dụng, tình trạng bảo quản, triệu chứng hiện tại với bác sĩ thú y trước khi quyết định việc sử dụng.

Chia sẻ