Thích

Chia sẻ

Phẫu thuật cắt bỏ hạch bạch huyết, khi nào cần thiết và quy trình như thế nào?

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tổng hợp các trường hợp cần phẫu thuật cắt bỏ hạch bạch huyết, quy trình thực hiện, chuẩn bị gây mê, phục hồi sau mổ và các điểm chăm sóc quan trọng dành cho chủ nuôi.

Phẫu thuật cắt bỏ hạch bạch huyết là gì?

Bác sĩ thú y đang thăm khám hạch bạch huyết dưới cằm của thú cưng

Phẫu thuật cắt bỏ hạch bạch huyết là phẫu thuật ngoại khoa nhằm loại bỏ các hạch bạch huyết bị phình to bất thường hoặc nghi ngờ có khối u để phục vụ cho chẩn đoán và điều trị. Điều quan trọng nhất là 'tại sao phải cắt bỏ'. Không cắt bỏ ngay lập tức chỉ vì sưng to, mà quyết định khi xét nghiệm chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) hoặc sinh thiết mô xác định có bất thường, hoặc khi nghi ngờ u lympho/u di căn. Vì đây là cơ quan liên quan trực tiếp đến chức năng miễn dịch của thú cưng nên ý kiến của bác sĩ thú y là quan trọng nhất.

Khi nào thì cần phẫu thuật?

Không phải mọi trường hợp sưng hạch bạch huyết đều cần phẫu thuật. Trong trường hợp sưng to tạm thời do nhiễm trùng hoặc phản ứng miễn dịch, chỉ cần xử lý nguyên nhân thích hợp là có thể cải thiện. Tuy nhiên, phẫu thuật cắt bỏ được khuyến nghị trong các tình huống sau: - Phì đại kéo dài: Hạch bạch huyết cứng, xét nghiệm FNA cho kết quả âm tính với khối u nhưng kích thước không giảm và tiếp tục tồn tại - Chẩn đoán xác định u lympho: Khi xét nghiệm tế bào học xác nhận có tế bào ác tính - Đánh giá di căn: Cần kiểm tra hạch bạch huyết khu vực (dẫn lưu) của khối u — Chỉ dựa vào kích thước hạch không thể xác định có di căn hay không, cần sinh thiết cắt bỏ và xét nghiệm mô để xác nhận - Triệu chứng đau·áp lực: Khi ảnh hưởng đến hô hấp·nuốt·đại tiện - Phì đại không rõ nguyên nhân: Khi xét nghiệm chọc hút khó đưa ra kết luận, cần kiểm tra toàn bộ mô (mục đích chẩn đoán)

Quy trình chuẩn bị trước phẫu thuật

Theo sách giáo khoa phẫu thuật thú y, xét nghiệm trước gây mê quyết định tính an toàn của ca mổ. Thông thường sẽ kiểm tra tình trạng toàn thân và khả năng di căn trước bằng xét nghiệm máu·X-quang ngực·siêu âm bụng. Để giảm nguy cơ gây mê, cần nhịn ăn đủ trước phẫu thuật, thời gian nhịn ăn cụ thể và việc được phép uống nước hay không sẽ do bác sĩ thú y hướng dẫn riêng tùy theo tuổi·trạng thái·giao thức gây mê của bệnh nhân. Bác sĩ thú y sẽ quyết định riêng lịch trình thuốc gây mê và thuốc giảm đau phù hợp với cân nặng·tuổi·bệnh nền của bệnh nhân.

Phẫu thuật cắt bỏ hạch bạch huyết so với xét nghiệm chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA)

Hạng mục	Phẫu thuật cắt bỏ hạch bạch huyết	Xét nghiệm chọc hút tế bào bằng kim nhỏ
Cần gây mê	Gây mê toàn thân	Không gây mê hoặc gây mê nhẹ
Độ chính xác xét nghiệm	Cao (kiểm tra toàn bộ mô, tối ưu để phát hiện di căn)	Hạn chế (có giới hạn trong phát hiện di căn, hữu ích cho sàng lọc sơ bộ)
Thời gian phục hồi	Vài ngày đến vài tuần tùy vị trí·quy mô phẫu thuật	Phục hồi trong ngày
Mục đích chính	Chẩn đoán xác định + Điều trị	Sàng lọc sơ bộ
Gánh nặng chi phí	Cao	Thấp

Thường được thực hiện theo từng bước sau khi tư vấn với bác sĩ thú y.

Phẫu thuật được thực hiện như thế nào?

Thời gian phẫu thuật phụ thuộc vào vị trí·kích thước·tình trạng dính vào mô xung quanh của hạch bạch huyết. Sau khi gây mê toàn thân, rạch da trên hạch bạch huyết tương ứng, tách hoàn toàn hạch bạch huyết trong khi bảo tồn mạch máu·thần kinh xung quanh. Mô đã loại bỏ bắt buộc phải gửi xét nghiệm mô bệnh học để xác định tính ác tính và sự xâm lấn vùng ranh giới. Tùy theo vị trí như dưới cằm·hông·bẹn mà phạm vi rạch và tốc độ phục hồi sẽ khác nhau một chút.

Bác sĩ thú y đang thực hiện phẫu thuật cắt bỏ hạch bạch huyết trong môi trường vô trùng

Nguy cơ phẫu thuật cần biết

Xung quanh hạch bạch huyết có các mạch máu lớn và dây thần kinh đi qua nên phẫu thuật cần sự chú ý tỉ mỉ. Đặc biệt nếu hạch bạch huyết dính chặt vào thành mạch máu xung quanh hoặc cơ thì nguy cơ chảy máu tăng cao, việc cắt bỏ hoàn toàn có thể khó khăn hoặc không thể thực hiện được. Sau phẫu thuật có thể xảy ra u nang dịch (u nang bạch huyết) do tích tụ dịch bạch huyết·dịch huyết thanh, hoặc tụ máu·nhiễm trùng·vết thương nứt (bật). Trong trường hợp cắt bỏ ở vị trí sâu trong khoang bụng (hạch bạch huyết dưới thắt lưng), hiếm khi có báo cáo về sốc nhiễm trùng hoặc rối loạn tiểu tiện tạm thời. Vì vậy, an toàn nhất là giao cho bác sĩ phẫu thuật thú y có nhiều kinh nghiệm. Chó già·mèo già có thể chịu áp lực gây mê lớn hơn nên tốt nhất là thực hiện đầy đủ xét nghiệm trước.

Phục hồi sau phẫu thuật và chăm sóc tại nhà

Trong 10~14 ngày sau khi xuất viện, các biện pháp chăm sóc sau đây là quan trọng. - Chăm sóc vết thương: Luôn đeo vòng cổ Elizabeth, ngăn liếm·cào - Ổn định: Hạn chế đi dạo·leo cầu thang·nhảy, chỉ hoạt động cường độ thấp trong nhà - Cho ăn: Duy trì chế độ ăn bình thường, đảm bảo không thiếu protein - Ống dẫn lưu: Nếu đã lắp đặt, tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn khử trùng·kiểm tra - Uống thuốc: Uống hết kháng sinh·thuốc giảm đau Kết quả xét nghiệm mô thường có sau 5~10 ngày. Tùy kết quả sẽ quyết định điều trị bổ sung.

Chó đang nghỉ ngơi tại nhà với vòng cổ Elizabeth

Dấu hiệu cần quay lại bệnh viện

Dù đang phục hồi tại nhà, nếu xuất hiện các triệu chứng sau cần đến bệnh viện ngay lập tức. - Sưng đỏ vùng phẫu thuật ngày càng lớn - Dịch trong·mủ chảy ra - Sốt: Nhiệt độ tai hoặc trực tràng cao hơn đáng kể so với bình thường - Chán ăn kéo dài trên 48 giờ - Quan sát thấy đi khập khiễng·giảm cảm giác chân - Hơi thở nhanh và khó khăn U nang bạch huyết trong thời gian phục hồi là khá phổ biến, nhưng nếu bỏ qua có thể dẫn đến nhiễm trùng nên cần kiểm tra chắc chắn.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Cắt bỏ hạch bạch huyết có làm suy yếu miễn dịch không?

Việc loại bỏ một hoặc hai hạch bạch huyết không làm giảm đáng kể miễn dịch toàn thân. Hạch bạch huyết phân bố ở nhiều nơi trên cơ thể, do đó ngay cả khi loại bỏ một phần, phần còn lại sẽ bù đắp chức năng. Tuy nhiên, trong trường hợp loại bỏ nhiều hạch cùng lúc ở cùng một vị trí, lưu thông dịch bạch huyết ở vùng đó có thể tạm thời chậm lại dẫn đến u nang dịch (u nang bạch huyết) nên cần theo dõi diễn biến.

Chi phí phẫu thuật khoảng bao nhiêu?

Chi phí khác nhau lớn tùy theo vị trí·kích thước·cấp độ gây mê, và phí xét nghiệm mô tính riêng. Số tiền chính xác khác nhau tùy bệnh viện thú y nên khuyên nên tư vấn báo giá trước.

Mèo cũng phẫu thuật theo cách tương tự không?

Đúng vậy, nguyên tắc cơ bản là giống nhau. Đặc biệt với mèo, sinh thiết cắt bỏ kiểm tra toàn bộ mô thường cung cấp thông tin chẩn đoán tốt nhất. Tuy nhiên, trong quá trình phục hồi có thể chịu nhiều căng thẳng nên việc chăm sóc của chủ nuôi quen thuộc trong không gian yên tĩnh là đặc biệt quan trọng.

Sau phẫu thuật bao lâu thì có thể đi dạo?

Thông thường trước khi tháo chỉ (10~14 ngày) chỉ đi dạo ngắn để vệ sinh, sau đó tăng dần sau khi bác sĩ thú y xác nhận. Với vết thương ở vùng cổ, tốt nhất là đổi sang đai ngực (harness) để tránh áp lực.

Nếu là u lympho thì chỉ phẫu thuật là xong sao?

Không. U lympho là bệnh toàn thân nên phẫu thuật chỉ nhằm mục đích chẩn đoán·giảm khối lượng một phần, điều trị chính là giao thức hóa trị. Tùy kết quả xét nghiệm mô sẽ phối hợp với khoa ung thư thú y để lập kế hoạch điều trị.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Ung thư mô mềm ở mèo là gì? — Câu hỏi thường gặp dành cho chủ nuôi, từ chẩn đoán đến điều trị

Xạ trị cho mèo: Khi nào cần thiết? – Những trường hợp nào nên được khuyến nghị?

Đau đớn do ung thư ở mèo: Làm thế nào để giảm nhẹ tại nhà? — Câu hỏi thường gặp về chăm sóc giảm nhẹ

Mèo bị ung thư giai đoạn cuối: Có thể chăm sóc ở nhà đến mức nào? — Những câu hỏi thường gặp về chăm sóc giảm nhẹ

Mũi mèo chảy máu, nghẹt mũi: Dấu hiệu của khối u mũi? – Tổng hợp các triệu chứng và điều trị chính

Khối u trên da mèo, có phải là u tế bào mast không? — Tổng hợp toàn diện từ triệu chứng đến phương pháp điều trị

Câu hỏi thường gặp về phân loại và điều trị u tế bào mast ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Tài liệu tham khảo

[1] Fossum TW. Small Animal Surgery, 5th ed. Elsevier, 2019

[2] Withrow & MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 6th ed. Elsevier, 2020

[3] Grimm KA et al. Veterinary Anesthesia and Analgesia, 5th ed. Wiley-Blackwell, 2015