Thích

Chia sẻ

Hướng dẫn hoàn chỉnh về xét nghiệm ức chế dexamethasone liều thấp (LDDST)

Quản lý cân nặngHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Xét nghiệm ức chế dexamethasone liều thấp là xét nghiệm máu tiêu chuẩn để chẩn đoán hội chứng Cushing ở chó và mèo. Chúng tôi sẽ hướng dẫn quy trình, cách đọc kết quả và các lưu ý.

Xét nghiệm ức chế dexamethasone liều thấp (LDDST) là gì?

Chó Beagle đang chờ lấy máu tại bệnh viện

Xét nghiệm ức chế dexamethasone liều thấp (LDDST) là xét nghiệm máu đo sự thay đổi nồng độ cortisol trong máu sau khi tiêm dexamethasone liều thấp để sàng lọc bệnh cường vỏ thượng thận (hội chứng Cushing) ở chó và mèo. Cốt lõi của xét nghiệm là 3 lần lấy máu trong tổng cộng 8 giờ. Bình thường thì cortisol bị ức chế, nhưng nếu có hội chứng Cushing thì không bị ức chế. Sách giáo khoa Nội khoa Thú y đánh giá LDDST là xét nghiệm sàng lọc hội chứng Cushing có độ tin cậy chẩn đoán cao hơn xét nghiệm kích thích ACTH.

Tại sao phải làm xét nghiệm này?

Thực hiện khi nghi ngờ hội chứng Cushing do thượng thận tiết quá nhiều cortisol. Các triệu chứng điển hình bao gồm uống nhiều nước và đi tiểu thường xuyên, bụng phình to, rụng lông, da mỏng đi. LDDST đóng vai trò là xét nghiệm sàng lọc để xác định xem thực sự có hội chứng Cushing hay không trong những trường hợp nghi ngờ này. Nó có độ nhạy chẩn đoán cao khoảng 90% ở phụ thuộc tuyến yên (PDH) và là xét nghiệm có thể phát hiện cả khối u tuyến thượng thận (AT) và phụ thuộc tuyến yên (PDH).

Tổng quan quy trình xét nghiệm

Xét nghiệm thường bắt đầu vào buổi sáng và tổng cộng lấy máu 3 lần. Đầu tiên kiểm tra nồng độ cortisol cơ bản, sau đó tiêm tĩnh mạch dexamethasone và lấy máu lại sau 4 giờ và 8 giờ. Chó cần được gửi lại bệnh viện khoảng 8 giờ nên thường được hướng dẫn là 'xét nghiệm nhập viện một ngày'.

Tổng hợp lấy máu từng bước của LDDST

Hạng mục	0 giờ (cơ bản)	4 giờ	8 giờ
Nội dung thực hiện	Tiêm tĩnh mạch dexamethasone sau khi lấy máu cortisol cơ bản	Lấy máu sau 4 giờ tiêm	Lấy máu cuối cùng sau 8 giờ tiêm
Ý nghĩa	Kiểm tra giá trị chuẩn và dùng thuốc	Đánh giá khả năng ức chế một phần	Đánh giá khả năng duy trì ức chế
Phản ứng bình thường	Trong phạm vi bình thường	Bị ức chế dưới ngưỡng phòng xét nghiệm	Duy trì ức chế (dưới ngưỡng phòng xét nghiệm)

Giao thức có thể khác nhau đôi chút tùy bác sĩ thú y

Điều cần biết trước khi xét nghiệm

Nếu gần đây đã sử dụng kem bôi, thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc uống chứa steroid thì kết quả sẽ bị sai lệch. Hãy báo trước cho bác sĩ thú y. Nếu có các bệnh khác (tiểu đường, nhiễm trùng, bệnh thận mãn tính, v.v.) thì việc đọc kết quả có thể trở nên khó khăn. Căng thẳng cũng làm tăng nồng độ cortisol nên môi trường thoải mái để bé nghỉ ngơi trong quá trình xét nghiệm là rất quan trọng.

Cách đọc kết quả như thế nào?

- Bình thường: Cortisol bị ức chế đầy đủ ở cả 4 giờ và 8 giờ (đánh giá dưới ngưỡng do phòng xét nghiệm cung cấp kèm kết quả, mèo khỏe mạnh có ngưỡng khoảng dưới 1.0 μg/dL). - Nghi ngờ hội chứng Cushing: Nếu không bị ức chế ở 8 giờ thì được đánh giá là dương tính. - Phân loại: Nếu xuất hiện mô hình thoát ức chế tạm thời ở 4 giờ rồi tăng lại ở 8 giờ thì khả năng cao là phụ thuộc tuyến yên (PDH). Nếu không bị ức chế ngay từ đầu thì cũng cần xem xét khối u tuyến thượng thận (AT). Chẩn đoán cuối cùng do bác sĩ thú y quyết định kết hợp với xét nghiệm hình ảnh.

Bác sĩ thú y giải thích kết quả xét nghiệm cho chủ nuôi

Khác biệt với các xét nghiệm khác như thế nào?

Các xét nghiệm sàng lọc hội chứng Cushing tiêu biểu là LDDST, xét nghiệm kích thích ACTH, tỷ lệ cortisol/creatinine trong nước tiểu (UCCR). LDDST có độ tin cậy chẩn đoán cao hơn xét nghiệm kích thích ACTH nhưng tốn nhiều thời gian hơn. Xét nghiệm kích thích ACTH có thể có độ nhạy thấp hơn LDDST nhưng thời gian xét nghiệm ngắn và hữu ích trong việc phân biệt hội chứng Cushing do thuốc. UCCR chỉ cần thu thập nước tiểu tại nhà nên tiện lợi nhưng độ đặc hiệu thấp và chịu ảnh hưởng của nhiều biến số nên không đủ để chẩn đoán xác định. Bác sĩ thú y sẽ kết hợp và quyết định tùy theo tình trạng của bé.

Mèo có một chút khác biệt

Phản ứng của mèo với dexamethasone không nhất quán như chó. Nếu áp dụng nguyên xi liều thấp dùng cho chó (0.01~0.015 mg/kg) cho mèo thì khoảng 15~20% mèo khỏe mạnh cũng không bị ức chế làm giảm độ đặc hiệu chẩn đoán. Vì vậy trong chẩn đoán hội chứng Cushing ở mèo, giao thức áp dụng liều LDDST cao hơn chó (0.1 mg/kg) thường được sử dụng. Mèo có thể bị ảnh hưởng bởi tình trạng sức khỏe tổng thể khi đọc kết quả nên cần đánh giá sức khỏe toàn diện trước khi xét nghiệm.

Việc cần chăm sóc tại nhà sau xét nghiệm

Dexamethasone tự nó là liều lượng an toàn nên hầu hết về nhà mà không có tác dụng phụ đặc biệt. Tuy nhiên vì đã nhịn ăn và hạn chế vận động trong 8 giờ nên khi về nhà hãy cung cấp nước và thức ăn từ từ và để bé nghỉ ngơi đầy đủ khoảng một ngày. Nếu vết tiêm bị bầm tím hoặc sưng nhiều thì liên hệ bệnh viện. Việc tổng hợp kết quả xét nghiệm và các bước tiếp theo (siêu âm bụng, v.v.) cùng bác sĩ thú y là rất quan trọng.

Chó đang nghỉ ngơi thoải mái tại nhà sau khi xét nghiệm

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Cần nhịn ăn trước khi xét nghiệm LDDST không?

Tùy bệnh viện nhưng thường khuyên nhịn ăn 8~12 giờ. Nước uống hầu hết được phép. Hãy tuân theo hướng dẫn của bệnh viện khi đặt lịch.

Chi phí xét nghiệm khoảng bao nhiêu?

Khác biệt lớn giữa các bệnh viện và khu vực nên khó nói chung chung. Bao gồm chi phí lấy máu 3 lần và dexamethasone nên liên hệ trực tiếp bệnh viện khi đặt lịch là chính xác nhất.

Nếu kết quả không rõ ràng thì làm sao?

Nếu kết quả không điển hình thì thực hiện thêm xét nghiệm ức chế dexamethasone liều cao (HDDST) hoặc siêu âm bụng, xét nghiệm nồng độ ACTH nội sinh để phân loại.

Đang dùng kem bôi steroid thì có thể xét nghiệm được không?

Steroid có thể làm sai lệch kết quả xét nghiệm. Thời gian ngưng dùng khác nhau tùy loại thuốc, đường dùng, liều lượng nên nhất định phải tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước và tuân theo chỉ định.

Một lần âm tính thì có nghĩa là không phải hội chứng Cushing không?

LDDST có độ nhạy khoảng 90% ở PDH (phụ thuộc tuyến yên) nhưng có thể xuất hiện âm tính giả. Nếu triệu chứng rõ ràng thì cân nhắc thêm các xét nghiệm khác như kích thích ACTH.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thức ăn giảm cân cho chó năm 2026

Top 5 Snack Huấn Luyện Chó 2026 — Ít Calo·Kích Thước Nhỏ

So sánh thức ăn kê đơn giảm cân cho chó — Hill's r/d vs Royal Canin Satiety

Triệu chứng và điều trị u tuyến vú ở chó

Triệu chứng và quy trình điều trị sỏi bàng quang ở chó

Cách lấy cao răng cho chó và hướng dẫn chăm sóc

Hướng dẫn chọn thức ăn cho chó bị ố mắt (nước mắt)

Câu hỏi thường gặp về ung thư biểu mô tế bào vảy khoang miệng ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về sinh thiết khối u và chọc hút bằng kim ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Ung thư tế bào vảy ở chó là gì? — Những dấu hiệu sớm không thể bỏ qua và cách xử trí

Tài liệu tham khảo

[1] Fundamentals of Veterinary Clinical Pathology, 3rd Edition - Suppression and Stimulation Tests for Assessing Adrenocortical Responses

[2] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Edition - Low-Dose Dexamethasone Suppression Test

[3] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Edition - Endocrine Diagnostics