Thích

Chia sẻ

Itraconazole là gì? — Cách sử dụng an toàn thuốc kháng nấm cho chó và mèo

Da/LôngHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Itraconazole là thuốc kháng nấm uống được sử dụng phổ biến nhất cho bệnh da do nấm và nhiễm trùng nấm toàn thân ở chó và mèo. Chúng tôi đã tổng hợp cách dùng, tác dụng phụ và các lưu ý ở mức độ dễ hiểu cho chủ nuôi.

Itraconazole là gì?

Bác sĩ thú y chuẩn bị viên nang Itraconazole cùng thức ăn

Itraconazole là thuốc kháng nấm uống được sử dụng cho bệnh da do nấm và nhiễm trùng nấm toàn thân ở chó và mèo. Cho ăn cùng bữa ăn là điều quan trọng nhất. Dạng viên nang phải được cho ăn cùng thức ăn để hấp thu tốt, vì cho ăn khi đói sẽ làm giảm tỷ lệ hấp thu và có thể làm giảm hiệu quả điều trị. Nó được xem là một trong những lựa chọn điều trị hàng đầu cho mèo và chó nhỏ trong điều trị bệnh nấm da (hắc lào), nhiễm Malassezia và bệnh nấm toàn thân (Blastomyces, Histoplasma, v.v.).

Thuốc được dùng cho những bệnh lý nào?

Itraconazole được sử dụng rộng rãi cho nhiều bệnh lý do nấm gây ra. Các bệnh điển hình bao gồm bệnh nấm da (hắc lào) trên da, nhiễm Malassezia tái phát ở tai và da, và bệnh nấm toàn thân xâm nhập phổi (Aspergillus, Histoplasma, Blastomyces, Cryptococcus, v.v.). Đặc biệt, nhiễm Microsporum canis ở mèo được khuyến nghị dùng Itraconazole là thuốc điều trị hàng đầu.

So sánh với các thuốc kháng nấm khác

Hạng mục	Itraconazole	Fluconazole	Ketoconazole
Điều kiện hấp thu	Cùng bữa ăn	Có thể khi đói	Cùng bữa ăn
Gánh nặng gan	Trung bình	Thấp	Cao
Bệnh nấm da	Lựa chọn hàng đầu	Hiệu quả thấp (không khuyến nghị)	Có thể dùng
Bệnh nấm toàn thân	Lựa chọn hàng đầu	Hiệu quả (tùy bệnh)	Hầu như không dùng
Độ an toàn cho mèo	Khuyến nghị (kiểm tra định kỳ)	An toàn	Cẩn thận

Theo tiêu chuẩn sách giáo khoa da liễu và nội khoa thú y, Fluconazole có hiệu quả thấp với nấm da nhưng hiệu quả với bệnh nấm toàn thân như Blastomycosis, Histoplasmosis. Bác sĩ thú y sẽ lựa chọn cuối cùng tùy theo bệnh và tình trạng cá thể.

Cách dùng đúng

Trọng tâm khi dùng Itraconazole là cho ăn cùng thức ăn (đặc biệt là thức ăn có chứa chất béo). Dạng viên nang hấp thu tốt hơn trong môi trường axit có axit dạ dày, vì vậy nếu dùng cùng thuốc ức chế axit dạ dày (như Omeprazole và các thuốc làm tăng pH dạ dày khác) có thể làm giảm hiệu quả. Dạng lỏng thương mại hóa cho mèo (Itrafungol) thường hấp thu tốt hơn viên nang. Tuy nhiên, các dạng bào chế tùy ý (compounded) tại nhà thuốc không được khuyến nghị vì có nghiên cứu cho thấy tỷ lệ hấp thu thấp hơn. Liều lượng do bác sĩ thú y quyết định dựa trên cân nặng và loại bệnh, không được tự ý giảm hoặc bỏ qua.

Dạng lỏng Itraconazole cho mèo dùng cùng thức ăn

Liên hệ ngay với bệnh viện trong trường hợp này

Nếu xuất hiện mất ngon miệng, nôn mửa, tiêu chảy, uể oải trong khi dùng Itraconazole, có thể là dấu hiệu độc tính gan. Vàng da (nướu hoặc lòng trắng mắt chuyển vàng) là tình trạng cấp cứu. Các trường hợp hiếm gặp như phát ban loét trên da cũng được báo cáo, cần ngừng dùng thuốc ngay lập tức và tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Tác dụng phụ và theo dõi men gan

Theo sách giáo khoa dược lý và nội khoa thú y, các tác dụng phụ phổ biến của Itraconazole bao gồm mất ngon miệng, nôn mửa, tiêu chảy và tăng men gan (như ALT). Khi dùng nhóm azole, đặc biệt là Itraconazole cho mèo, khuyến nghị kiểm tra men gan một lần trong vòng 2~4 tuần sau khi bắt đầu điều trị, sau đó kiểm tra định kỳ mỗi tháng. Ngoài ra, ở mèo cũng đã báo cáo thay đổi ở thận (ống lượn gần), vì vậy nên kiểm tra định kỳ chức năng thận cùng lúc. Nếu chỉ số tăng rõ rệt hoặc kèm theo triệu chứng, cần giảm liều hoặc ngừng thuốc. Xét nghiệm máu định kỳ đặc biệt quan trọng trong các bệnh nấm toàn thân có thời gian điều trị kéo dài.

Kỹ thuật viên thú y và chó đang lấy máu để kiểm tra men gan

Các thuốc không nên dùng cùng

Itraconazole có thể ảnh hưởng đến hệ enzyme Cytochrome P450 của gan nên có thể tương tác với các thuốc khác. - Thuốc ức chế axit dạ dày: Các thuốc làm tăng pH dạ dày như Omeprazole, Famotidine sẽ cản trở hấp thu. - Thuốc ức chế miễn dịch (Cyclosporine): Itraconazole ức chế chuyển hóa P450 có thể làm tăng nồng độ trong máu, có thể cần điều chỉnh liều. - Các thuốc chuyển hóa qua P450 khác: Dùng cùng nhau có thể làm thay đổi nồng độ của nhau, có thể cần điều chỉnh liều. - Trường hợp chức năng tim yếu: Itraconazole có thể có tác dụng âm tính trên lực co bóp cơ tim (làm giảm lực co bóp cơ tim) nên cần thận trọng. Nếu đang dùng thuốc khác, bắt buộc phải báo cho bác sĩ thú y biết.

Nếu có thai, bệnh tim hoặc bệnh gan

Về nguyên tắc không dùng Itraconazole cho động vật cưng đang mang thai vì có khả năng gây dị tật. Trong trường hợp có tiền sử suy tim sung huyết cũng có thể làm trầm trọng thêm triệu chứng nên cần lựa chọn thận trọng. Nếu đã có bệnh gan từ trước cần điều chỉnh liều nên bắt buộc phải kiểm tra tình trạng gan qua xét nghiệm máu trước khi điều trị.

Thời gian điều trị và ngăn ngừa tái phát

Bệnh nấm da và nhiễm Malassezia thường điều trị trong vài tuần, nhưng nguyên tắc là điều trị cho đến khi xác định khỏi bệnh về mặt nấm học bằng các xét nghiệm nuôi cấy nấm. Ngay cả khi triệu chứng lâm sàng biến mất, vẫn cần tiếp tục dùng thuốc trong một khoảng thời gian nhất định (ví dụ: thêm vài tuần sau khi khỏi lâm sàng) để ngăn ngừa tái phát. Bệnh nấm toàn thân thường điều trị kéo dài vài tháng (ví dụ: 4~6 tháng) trở lên và phải tiếp tục thêm 4~6 tuần sau khi khỏi lâm sàng. Dù triệu chứng biến mất, nếu tự ý ngừng thuốc nguy cơ tái phát cao, bệnh Blastomycosis ở chó được báo cáo tái phát khoảng 20~25%. Cần kết hợp khử trùng môi trường (giặt chăn gối, đồ chơi, bát đĩa) để ngăn ngừa nhiễm trùng lại.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Tôi lỡ bỏ quên một lần dùng Itraconazole thì phải làm sao?

Hãy cho ăn cùng bữa ăn ngay khi nhớ ra. Nếu đến gần thời gian dùng thuốc tiếp theo thì bỏ qua và dùng như bình thường. Không được cho ăn gấp đôi liều lượng cùng lúc.

Có thể chia nhỏ thuốc người để cho ăn không?

Việc chia nhỏ viên nang có thể làm thay đổi tỷ lệ hấp thu. Sử dụng dạng lỏng dành cho động vật cưng hoặc thuốc được bào chế theo liều lượng kê đơn của bác sĩ thú y là an toàn hơn.

Hiệu quả xuất hiện từ khi nào?

Triệu chứng da thường thấy cải thiện sau 2~3 tuần. Bệnh nấm toàn thân được xác nhận qua xét nghiệm hình ảnh sau 1~2 tháng. Dù cải thiện nhìn thấy chậm, tuyệt đối không được tự ý ngừng thuốc.

Có nguy hiểm hơn cho mèo không?

Mèo có quá trình chuyển hóa gan khác nên mất ngon miệng và giảm cân thường xảy ra hơn. Vì vậy, dạng lỏng dành riêng cho mèo đã được phát triển và xét nghiệm máu định kỳ quan trọng hơn.

Có thể dùng cùng các chất bổ sung khác không?

Omega-3, Probiotic phần lớn đều ổn. Tuy nhiên, thực phẩm bổ sung canxi có tác dụng trung hòa axit hoặc thuốc tiêu hóa có thể cản trở hấp thu nên hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 dầu gội y tế cho chó — Viêm da mủ·Nhiễm khuẩn

Top 5 loại dầu gội dược liệu cho chó bị viêm da do nấm men, do bác sĩ thú y chọn lọc — giúp giảm ngứa và kiểm soát nhờn

5 sản phẩm dầu cá Omega-3 được khuyên dùng cho chó — So sánh hàm lượng EPA và DHA

Nếu chó già sủa và đi lang thang vào ban đêm — Chìa khóa chẩn đoán Rối loạn chức năng nhận thức (Sa sút trí tuệ)

Mèo trong nhà mà bị bọ chét? — Tổng hợp cách quản lý môi trường để ngăn chặn đường lây nhiễm và tái phát

Nếu cún nhà bạn luôn uể oải, thiếu sức sống — hãy kiểm tra các dấu hiệu của bệnh suy giáp

Ung thư xương ở chó: Có cần phải cắt cụt chân không? — Hướng dẫn quan trọng cần biết trước khi ra quyết định

Phục hồi chức năng sau phẫu thuật FHO, cần làm gì tại nhà — Hướng dẫn cốt lõi từng bước

Lý do chó xoay vòng quanh chỗ ngủ

Tại sao chó bị say xe? — Tổng hợp từ nguyên nhân đến phòng ngừa và giảm nhẹ

Tài liệu tham khảo

[1] Canine and Feline Respiratory Medicine, 3rd Edition - Antifungal Therapy

[2] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Ed - Malassezia and Dermatophytosis

[3] Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Ed - Antifungal Drugs

[4] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed - Systemic Mycoses

[5] Vlaminck K, Engelen M (2005) Pharmacokinetic studies of itraconazole for feline Microsporum canis dermatophytosis, Advances in Veterinary Dermatology 5, 130-136