Thích

Chia sẻ

Phẫu thuật cắt đầu xương đùi (FHO) là gì?

KhớpHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Phẫu thuật cắt đầu xương đùi (FHO) là phẫu thuật loại bỏ đầu xương đùi của khớp hông bị tổn thương để giảm đau và hình thành khớp giả. Chúng tôi đã tổng hợp quy trình phẫu thuật, thời gian phục hồi và tiên lượng.

Phẫu thuật cắt đầu xương đùi (FHO) là gì?

Bác sĩ thú y kiểm tra X-quang khớp hông của chó

Phẫu thuật cắt đầu xương đùi (Femoral Head Ostectomy, FHO) là phẫu thuật chỉnh hình loại bỏ phần đầu và cổ xương đùi của khớp hông bị tổn thương để giảm đau và hướng dẫn các cơ xung quanh tạo thành khớp giả. Trọng tâm là giảm đau. Đây không phải là phẫu thuật phục hồi chính khớp mà là phương pháp ngăn chặn triệt để cơn đau do xương va chạm vào nhau, do đó phục hồi chức năng sau phẫu thuật chiếm một nửa quá trình phục hồi.

Khi nào nên chọn FHO?

FHO được lựa chọn khi khớp hông bị tổn thương nghiêm trọng và khó phục hồi bằng điều trị bảo tồn. Các chỉ định điển hình bao gồm: - Trật khớp hông: Trường hợp trật khớp lặp lại hoặc không thể phục hồi - Hoại tử vô mạch đầu xương đùi (bệnh Legg-Calvé-Perthes): Thường xảy ra ở chó nhỏ - Bệnh loạn sản khớp hông: Trường hợp viêm khớp giai đoạn cuối gây đau dữ dội - Gãy đầu và cổ xương đùi: Gãy phức tạp không thể nắn chỉnh - Chỉ định cứu vãn khác: Phẫu thuật cứu vãn (salvage procedure) được lựa chọn cuối cùng khi các phương pháp điều trị phẫu thuật khác khó thực hiện hoặc không mong đợi hiệu quả

So sánh FHO và thay khớp hông toàn phần (THR)

Hạng mục	FHO	THR (khớp nhân tạo)
Cân nặng phù hợp	Trọng tâm chó nhỏ và chó trung bình (báo cáo tiên lượng kém ở chó lớn)	Không phụ thuộc cân nặng (ưa thích chó lớn)
Độ khó phẫu thuật	Tương đối thấp	Rất cao (bắt buộc chuyên gia)
Thời gian phục hồi	6~12 tuần	3~6 tháng
Phục hồi chức năng khớp	Hình thành khớp giả (chức năng hạn chế)	Hầu hết chức năng khớp bình thường
Nguy cơ biến chứng	Thấp	Cao như trật khớp, nhiễm trùng...
Gánh nặng chi phí	Tương đối ít	Rất lớn

Cần tư vấn với bác sĩ thú y dựa trên tổng hợp cân nặng, giống chó và khả năng phục hồi chức năng của chủ nuôi.

Phẫu thuật được thực hiện như thế nào?

FHO được thực hiện sau khi gây mê toàn thân và thời gian thực hiện có thể thay đổi tùy thuộc vào tình trạng bệnh nhân và độ phức tạp của phẫu thuật. Quy trình phẫu thuật như sau: 1. - Gây mê và xử lý trước: Kiểm tra độ an toàn gây mê qua xét nghiệm máu và điện tâm đồ, sau đó tiêm thuốc an thần và thuốc giảm đau 2. - Cắt da và bộc lộ khớp: Cắt mặt bên khớp hông, tách cơ và mở bao khớp để bộc lộ đầu và cổ xương đùi 3. - Cắt đầu và cổ xương đùi: Sau khi thực hiện cắt xương (osteotomy), cắt các phần bám của bao khớp và dây chằng để loại bỏ đầu và cổ xương đùi 4. - Làm nhẵn mặt cắt: Dùng dụng cụ bào (rasp) để làm nhẵn các cạnh sắc hoặc gai còn lại của xương nhằm giảm thiểu kích thích mô mềm xung quanh 5. - Chèn mô mềm: Chèn các mô mềm như cơ giữa mặt cắt và ổ cối để hỗ trợ việc sử dụng chân và sự thoải mái 6. - Khâu: Khâu bao khớp, cơ, dưới da và da theo từng lớp

Chó đang chuẩn bị cho phẫu thuật chỉnh hình

Những điều bắt buộc phải kiểm tra trước phẫu thuật

FHO là phẫu thuật không thể đảo ngược. Vì không thể phục hồi lại khớp ban đầu sau khi loại bỏ đầu xương đùi, bạn nhất định phải kiểm tra các vấn đề sau trước khi phẫu thuật. - Đã thử đủ các phương pháp điều trị bảo tồn (thuốc giảm đau, vật lý trị liệu, kiểm soát cân nặng) chưa? - Chủ nuôi có thể tích cực tham gia vào quá trình phục hồi chức năng trong 8~12 tuần không? - Có yếu tố nguy cơ gây mê trong xét nghiệm máu và kiểm tra tim trước phẫu thuật không? - Nếu cả hai khớp hông đều bị tổn thương, đã chuẩn bị để phẫu thuật lần lượt từng bên chưa?

Thời gian phục hồi và phục hồi chức năng là chìa khóa thành công

Thành công của FHO phụ thuộc vào phục hồi chức năng hơn là bản thân cuộc phẫu thuật. Vì khớp giả cần được hình thành đúng cách nên cần sử dụng cơ bắp liên tục. - Ngay sau phẫu thuật~2 tuần: Uống thuốc giảm đau và thuốc chống viêm, chăm sóc vị trí vết mổ, chỉ đi bộ quãng đường ngắn - 2~6 tuần: Vận động khớp thụ động (PROM), máy chạy bộ dưới nước, tăng dần lượng đi bộ ngắn - 6~12 tuần: Bắt đầu các bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp như leo dốc, bơi lội - Sau 3 tháng: Có thể trở lại hầu hết các hoạt động hàng ngày

Chó đang phục hồi chức năng trên máy chạy bộ dưới nước

Chăm sóc bắt buộc phải tuân thủ tại nhà sau phẫu thuật

Trong 4~6 tuần sau phẫu thuật, việc chăm sóc tại nhà sẽ quyết định tốc độ phục hồi. - Thảm chống trượt: Trải thảm hoặc thảm yoga trên sàn gỗ để ngăn trượt - Cấm nhảy và cầu thang: Ngăn chặn hoàn toàn việc lên xuống ghế sofa, giường (lắp đặt rào chắn cầu thang) - Đi bộ ngắn và thường xuyên: 2~3 lần mỗi ngày, mỗi lần 5~10 phút, đi bộ có kiểm soát bằng dây dắt - Kiểm soát cân nặng: Điều chỉnh lượng thức ăn vì chỉ tăng 1kg cũng làm tăng gánh nặng cho khớp - Kiểm tra vị trí vết mổ: Nếu có sưng, chảy dịch hoặc đỏ, hãy đến bệnh viện ngay lập tức Bạn cũng nên xem hướng dẫn về Glucosamine cho chó tốt cho sức khỏe khớp.

Nếu thấy các triệu chứng này, hãy đến bệnh viện ngay lập tức

Hầu hết các trường hợp phục hồi thuận lợi sau phẫu thuật FHO, nhưng nếu xuất hiện các triệu chứng dưới đây, có thể có biến chứng nên cần đến bệnh viện ngay lập tức. - Trường hợp có dịch, mủ hoặc mùi hôi từ vị trí phẫu thuật - Trường hợp hoàn toàn không đặt chân đã phẫu thuật xuống đất sau 3 ngày - Trường hợp sốt cao (trên 39,5 độ) kéo dài hơn 24 giờ - Trường hợp vẫn rên rỉ do đau sau 2 tuần phẫu thuật - Trường hợp đường mổ bị tách ra hoặc chỉ khâu bị tuột

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Sau phẫu thuật FHO có thể đi lại hoàn toàn bình thường không?

Trong hầu hết các trường hợp có thể hoạt động hàng ngày mà không đau, nhưng vì đây không phải là phẫu thuật phục hồi hoàn toàn khớp nên có thể còn lại một số bất thường đi lại (chênh lệch chiều dài chân, đi khập khiễng nhẹ). Đặc biệt khi chạy hoặc chuyển hướng đột ngột có thể có sự khó chịu nhỏ, nhưng chó nhỏ có thể cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống sau phẫu thuật.

Chó lớn cũng có thể phẫu thuật FHO không?

Có thể nhưng tiên lượng có thể kém hơn chó nhỏ. Càng nặng thì thời gian để khớp giả ổn định càng lâu và cường độ phục hồi chức năng cũng cao hơn. Đối với chó lớn, thường ưu tiên khuyên dùng phẫu thuật thay khớp hông toàn phần (THR), và chỉ chọn FHO là phương án thay thế khi gặp khó khăn về chi phí hoặc môi trường phẫu thuật.

Nếu phải phẫu thuật cả hai khớp hông thì có làm cùng lúc không?

Thông thường phẫu thuật lần lượt từng bên. Phẫu thuật một bên trước, sau 6~12 tuần phục hồi chức năng để kiểm tra sự phục hồi, sau đó tiến hành phẫu thuật bên kia. Nếu làm cùng lúc thì trong thời gian phục hồi sẽ không có chân nào để chịu trọng lượng cơ thể nên không thể phục hồi chức năng được.

Chi phí phẫu thuật là bao nhiêu?

Chi phí phẫu thuật thay đổi rất lớn tùy thuộc vào bệnh viện, khu vực và tình trạng của chó. Cách chính xác nhất để biết chi phí chính xác là tư vấn với bác sĩ chuyên khoa chỉnh hình. Hãy nhận báo giá tổng chi phí bao gồm phí kiểm tra trước phẫu thuật, phí nhập viện và phí phục hồi chức năng.

Nếu không phục hồi chức năng thì sao?

Nếu không thực hiện phục hồi chức năng, các cơ xung quanh sẽ bị teo đi và khớp giả không được hình thành đúng cách, dẫn đến tình trạng đi khập khiễng kéo dài. Với phẫu thuật FHO, kết quả phụ thuộc nhiều vào quá trình phục hồi chức năng hơn là thành công của bản thân ca mổ. Việc chủ nuôi tham gia tích cực vào quá trình phục hồi là cực kỳ quan trọng; nếu không thể đảm bảo điều này, bạn nên cân nhắc lại việc tiến hành phẫu thuật.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tác dụng của Curcumin và chống viêm·khớp

Top 5 thực phẩm bổ sung khớp cho chó năm 2026

MSM (Methylsulfonylmethane) cho chó là gì? Tác dụng giảm đau khớp

Câu hỏi thường gặp về vấn đề kháng thuốc phòng ký sinh trùng ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về tẩy giun sán (giun móc) cho chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về bệnh Anaplasma ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về nguy cơ lây nhiễm ký sinh trùng từ mèo sang người — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về bệnh toxoplasma ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về giun đũa ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về phòng ngừa và loại bỏ ve ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Tài liệu tham khảo

[1] Fossum TW, Small Animal Surgery, 5th Edition, Chapter on Hip Joint, Elsevier, 2019

[2] Piermattei DL, Flo GL, DeCamp CE, Brinker, Piermattei and Flo's Handbook of Small Animal Orthopedics and Fracture Repair, 5th Edition, Saunders, 2016

[3] Tobias KM, Johnston SA, Veterinary Surgery: Small Animal, 2nd Edition, Elsevier, 2018

[4] Off W, Matis U, Excision arthroplasty of the hip joint in dogs and cats. Clinical, radiographic, and gait analysis findings, Vet Comp Orthop Traumatol, 2010