Thích

Chia sẻ

Lý do chó ngửi mông nhau

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Việc chó ngửi mông nhau là hành động chào hỏi tự nhiên để nhận biết thông tin qua dịch tiết tuyến hậu môn. Chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn biết khi nào cần lưu ý.

Tại sao chó lại ngửi mông nhau?

Hai chú chó chào nhau bằng cách ngửi mông trong công viên

Hành động chó ngửi mông nhau là 'phương pháp chào bằng khứu giác' để nhận biết giới tính, tuổi, tình trạng sức khỏe và tâm trạng của đối phương qua dịch tiết từ tuyến hậu môn (Anal Sac) nằm bên cạnh hậu môn. Điểm mấu chốt là đây là hành vi bình thường. Đây là cách giao tiếp tương tự như người bắt tay hay trao danh thiếp khi lần đầu gặp nhau, nên tốt hơn là để tự nhiên thay vì cố ngăn cản. Tuy nhiên, nếu mùi quá nồng hoặc kèm theo hành động lê mông trên sàn, có thể là vấn đề về tuyến hậu môn và cần kiểm tra.

Tuyến hậu môn, 'danh thiếp mùi hương' của chó

Tuyến hậu môn là tuyến tiết dịch hình hạt hạnh nhân nằm ở hai bên hậu môn theo hướng 4 giờ và 8 giờ. Bên trong chứa đầy dịch tiết dầu mỡ và dính, mang thông tin mùi hương độc nhất của từng chú chó. Nếu so với con người thì giống như vân tay hay số căn cước. Khi chó khác ngửi mùi khu vực này, chúng có thể biết ngay 'ai' và 'trạng thái như thế nào'. Vì vậy, chó thường kiểm tra mông trước khi nhìn mặt.

Những thông tin có thể biết qua một lần ngửi

Chó có khứu giác rất phát triển, chỉ với một lần ngửi ngắn cũng có thể đọc được nhiều thông tin trong dịch tiết. Trong hành vi học thú y, các tín hiệu mùi này được chia thành 'tín hiệu nhận dạng cho biết là ai' và 'tín hiệu cho biết trạng thái·cảm xúc hiện tại'.

Giới tính·Tình trạng triệt sản: Mùi dịch tiết thay đổi theo giới tính và tình trạng sinh sản

Độ tuổi: Phân biệt được có phải chó con hay không qua mùi hương đặc trưng theo tuổi

Nhận dạng cá thể: Dịch tiết chứa mùi hương độc nhất của từng chú chó

Tình trạng động dục: Trạng thái động dục của chó cái được cảm nhận qua mùi

Tâm trạng·Mức độ căng thẳng: Mùi tiết ra thay đổi khi bị căng thẳng

Vì vậy, chỉ với 1~2 giây ngửi ngắn cũng có thể cân nhắc 'liệu có chơi với bạn này được không'.

Hình minh họa thể hiện mũi chó đọc nhiều thông tin qua mùi hương

So sánh chào hỏi của người và chó

Hạng mục	Người	Chó
Cách chào đầu tiên	Nhìn mặt và bắt tay	Ngửi mông
Thông tin trao đổi	Tên·Nghề nghiệp	Giới tính·Tuổi·Sức khỏe·Tâm trạng
Thời gian mất	Vài chục giây~vài phút	Thường 1~5 giây
Có phải hành vi bất lịch sự?	Bất lịch sự nếu chạm không được phép	Hành vi xã hội tự nhiên

Việc chó ngửi mông không phải là hành vi bất lịch sự mà là giao tiếp bình thường

Nếu chỉ một bên muốn ngửi?

Nếu không phải là ngửi lẫn nhau mà một bên cố tình áp sát còn bên kia cuộn đuôi và tránh, đó có thể là 'xác định thứ bậc' hoặc 'tín hiệu khó chịu'. Lúc này nên tạo khoảng cách tạm thời. Đặc biệt nếu chó tránh né gầm gừ hoặc lộ răng, chủ nuôi cần nhẹ nhàng kéo dây dắt để xử lý tình huống. Không phải mọi chú chó đều thoải mái với việc trao đổi mùi với chó lạ.

Nếu có mùi này thì là vấn đề tuyến hậu môn

Nếu mùi tanh·mùi cá thối·mùi mủ nặng hơn bình thường, hoặc kèm theo hành động chó lê mông trên sàn (scooting), liếm mông lặp đi lặp lại thì cần nghi ngờ viêm tuyến hậu môn hoặc vỡ tuyến hậu môn. Nếu nặng hơn, da quanh hậu môn có thể sưng đỏ hoặc xuất hiện lỗ thủng. Trường hợp này không nên tự giải quyết mà cần đến bệnh viện thú y để nặn tuyến hậu môn và điều trị kháng viêm·kháng sinh.

Việc ngửi mông·chân người cũng vì cùng lý do

Việc chó đưa mũi vào giữa chân hoặc phía mông người cũng cùng một mạch. Từ da và mồ hôi người cũng phát ra nhiều tín hiệu mùi, chó dùng khứu giác phát triển để đọc và tìm hiểu 'người này là ai, đang ở trạng thái nào, có tiếp xúc với động vật khác không'. Đây không phải là bất lịch sự mà thường là biểu hiện của sự vui mừng và tò mò. Tuy nhiên, vì khách có thể thấy khó chịu nên tốt hơn là điều chỉnh hành vi nhẹ nhàng bằng lệnh 'ngồi' hoặc 'chờ'.

Hành động này khi đi dạo, có nên ngăn không?

Về cơ bản không cần ngăn cản. Trao đổi mùi ngắn giúp ích cho quá trình xã hội hóa. Tuy nhiên, trong các trường hợp dưới đây chủ nuôi nên can thiệp.

Chó chưa hoàn thành tiêm phòng: Có nguy cơ bệnh truyền nhiễm

Một bên gầm gừ: Có thể dẫn đến đánh nhau

Việc ngửi kéo dài quá 10 giây: Là tín hiệu một bên đang căng thẳng

Đối phương là chó lớn có tính hung hăng: Không được phớt lờ tín hiệu nguy hiểm

Nếu không phải các tình huống này, đừng kiểm soát quá mức và hãy quan sát cuộc trò chuyện tự nhiên của chó.

Đặc biệt lưu ý nếu chưa hoàn thành tiêm phòng

Chó con chưa hoàn thành lịch tiêm chủng có hệ miễn dịch chưa hình thành đầy đủ nên đặc biệt dễ mắc bệnh truyền nhiễm. Chó con có hệ miễn dịch chưa trưởng thành, hơn nữa trong khi còn kháng thể nhận từ mẹ (kháng thể chuyển từ mẹ) thì phản ứng với vắc-xin cũng yếu. Vì vậy, trước khi hệ miễn dịch ổn định, nên tránh tiếp xúc trực tiếp với chó lạ và 'xã hội hóa' bằng cách cho chó làm quen với kích thích bên ngoài trong vòng tay chủ nuôi sẽ an toàn hơn. Đặc biệt dù đã tiêm xong trước 6 tháng thì vẫn khuyến nghị tiêm nhắc lại khoảng 6 tháng, nên hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để xác nhận thời điểm hoàn thành tiêm chính xác.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

Chó cứ đưa mũi vào mông tôi. Có phải hành vi lạ không?

Hoàn toàn không lạ. Đối với chó, khu vực đó là 'nơi phát ra nhiều thông tin nhất' nên là biểu hiện của sự vui mừng và tò mò. Nếu thấy khó chịu, hãy chuyển đổi tự nhiên bằng lệnh 'ngồi'.

Ngửi mông xong là gầm gừ. Tại sao vậy?

Có thể đã đọc được 'tín hiệu cảnh giác' như căng thẳng·bệnh tật·động dục từ mùi, hoặc cảm thấy bị đe dọa vì đối phương đến quá gần. Hãy tạo khoảng cách ngay lập tức.

Chó nhà tôi có mùi tanh rất nặng. Tắm rửa có giải quyết được không?

Tắm rửa không giải quyết được. Thường là do dịch tuyến hậu môn rò rỉ, cần đến bệnh viện để nặn tuyến hậu môn hoặc điều trị viêm.

Có thể tự nặn tuyến hậu môn ở nhà không?

Chủ nuôi mới học nếu nặn sai có thể làm vỡ tuyến hậu môn hoặc gây viêm. Lần đầu nên học cách làm ở bệnh viện thú y hoặc tiệm làm đẹp, nếu khó thì giao cho chuyên gia sẽ an toàn hơn.

Triệt sản thì hành vi ngửi mùi có giảm không?

Khi hormone giảm, hành vi kiểm tra mùi liên quan động dục có thể giảm, nhưng bản năng chào hỏi bằng khứu giác cơ bản vẫn giữ nguyên. Không biến mất hoàn toàn.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Biến chứng tiểu đường ở chó: Tại sao lại xảy ra? — Làm sao nhận biết dấu hiệu của bệnh thần kinh và đục thủy tinh thể?

Bạn đang thắc mắc về phương pháp điều trị bằng thuốc bệnh Cushing ở chó? — Hiệu quả và các yếu tố cần cân nhắc khi lựa chọn giữa Trilostan và Mitotane

Tổng hợp toàn diện về xét nghiệm chẩn đoán bệnh Cushing ở chó (LDDS·HDDS) — từ phương pháp đến cách giải thích kết quả

Xét nghiệm T4 tuyến giáp ở mèo là gì? — Chỉ số này cho biết điều gì và khi nào nên thực hiện?

Nếu bạn cảm thấy có khối u trên tuyến giáp của mèo — Sự khác biệt giữa nốt sần và nang, cùng cách xử lý

Rối loạn hormone thai kỳ và tiết sữa ở mèo là gì — Cần theo dõi những dấu hiệu nào sau khi sinh?

Mèo nhà tôi uống nước quá nhiều — có phải là bệnh cường tuyến cận giáp nguyên phát không?

Tài liệu tham khảo

[1] Horowitz A., Inside of a Dog: What Dogs See, Smell, and Know, 2012

[2] Tobias KM. et al., Anal Sacculectomy, Veterinary Surgery Small Animal, 2017

[3] Introduction to Animal Behavior and Veterinary Behavioral Medicine, Ch.3 Olfactory Communication