Thích

Chia sẻ

강아지 망막 박리 자주 묻는 질문 Q&A — 보호자가 꼭 알아야 할 핵심

Khi chó đột ngột mù — Nguyên nhân bong võng mạc và cách xử lý khẩn cấp

Sức khỏe mắtHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bong võng mạc ở chó là bệnh lý nhãn khoa nghiêm trọng có thể dẫn đến suy giảm thị lực. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời là điều quan trọng.

Bong võng mạc ở chó là gì?

Sơ đồ cấu trúc mắt chó trong trạng thái bong võng mạc

Bong võng mạc ở chó là bệnh lý nhãn khoa nghiêm trọng, trong đó lớp võng mạc thần kinh cảm quang — phần tiếp nhận ánh sáng — bị tách rời khỏi lớp biểu mô sắc tố võng mạc (RPE) bên dưới. Khi mô võng mạc bong ra, thị lực có thể suy giảm hoặc dẫn đến mù lòa, và trong nhiều trường hợp biểu hiện là mất thị lực đột ngột. Do võng mạc đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận ánh sáng và truyền tín hiệu lên não, khi bong võng mạc xảy ra, quá trình truyền thông tin thị giác bị gián đoạn. Nếu tình trạng bong kéo dài, các tế bào cảm quang của võng mạc sẽ bị tổn thương nhanh chóng; vì vậy, việc được chẩn đoán chính xác tại bệnh viện qua soi đáy mắt và các xét nghiệm khác, rồi bắt đầu điều trị kịp thời là hết sức quan trọng. Phát hiện sớm và quản lý đúng cách có ảnh hưởng lớn đến khả năng phục hồi thị lực.

Nguyên nhân chính gây bong võng mạc là gì?

Nguyên nhân gây bong võng mạc rất đa dạng. Phổ biến nhất là tăng huyết áp toàn thân; ngoài ra còn có bong dạng bọng nước (nguyên phát) được cho là qua trung gian miễn dịch, viêm màng mạch - võng mạc do nhiễm trùng, xuất huyết dưới võng mạc, và một số tác dụng phụ của thuốc (ví dụ: dùng quá liều phenylpropanolamine — thuốc điều trị tiểu không tự chủ). Ngoài ra còn có bong võng mạc do rách, hình thành từ vết rách mô võng mạc. Một số giống chó (ví dụ: German Shepherd, Australian Shepherd, Labrador Retriever, Shih Tzu...) có nguy cơ di truyền cao hơn. Các bệnh mãn tính có thể ảnh hưởng đến mạch máu võng mạc, gây xuất huyết hoặc rò rỉ dịch, từ đó dẫn đến bong võng mạc. Xác định chính xác nguyên nhân là yếu tố thiết yếu để định hướng điều trị.

Hình minh họa vết rách võng mạc và rò rỉ dịch — nguyên nhân gây bong võng mạc

Triệu chứng chính của bong võng mạc là gì?

Triệu chứng điển hình của bong võng mạc ở chó là mất thị lực đột ngột (mù cấp tính) và đồng tử hai bên giãn to, phản ứng kém với ánh sáng. Khi thị lực suy giảm, chó có thể đi lạc trong bóng tối hoặc va đập vào đồ vật thường xuyên hơn, mắt trông có vẻ mờ đục và hành vi có thể thay đổi so với bình thường. Khi võng mạc bong ra, mạch máu võng mạc bị đẩy ra phía trước, đôi khi có thể quan sát thấy sự thay đổi từ bên ngoài. Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần đến bệnh viện ngay lập tức. Nếu tình trạng bong kéo dài, các tế bào cảm quang của võng mạc sẽ bị tổn thương nhanh chóng và việc phục hồi sẽ trở nên khó khăn hơn; do đó, việc quan sát cẩn thận hằng ngày là rất quan trọng.

Ảnh mô tả hành vi của chó bị suy giảm thị lực do bong võng mạc

Dấu hiệu cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó đột ngột không thể nhìn rõ, đồng tử hai bên giãn to và không phản ứng với ánh sáng, hoặc thường xuyên va đập và đi lạc trong bóng tối, hãy đến bệnh viện ngay lập tức. Mất thị lực và tổn thương võng mạc do bong võng mạc tiến triển rất nhanh, và nếu chậm trễ, việc phục hồi sẽ trở nên rất khó khăn.

Bong võng mạc được chẩn đoán như thế nào?

Bong võng mạc được chẩn đoán bằng cách soi đáy mắt để trực tiếp quan sát võng mạc bên trong mắt. Phương pháp này giúp xác định mức độ và vị trí bong võng mạc. Khi cần thiết, có thể bổ sung siêu âm chế độ B để kiểm tra thêm cấu trúc bên trong mắt. Ngoài ra, xét nghiệm công thức máu toàn phần (CBC), sinh hóa máu, xét nghiệm kháng thể nhiễm trùng và đo huyết áp toàn thân thường được thực hiện đồng thời để xác định các bệnh lý nguyên nhân như tăng huyết áp hay nhiễm trùng. Chẩn đoán chính xác là nền tảng để lập kế hoạch điều trị, và đánh giá chuyên môn của bác sĩ thú y là không thể thiếu.

Cảnh bác sĩ thú y dùng thiết bị soi đáy mắt kiểm tra mắt chó

Các phương pháp điều trị bong võng mạc là gì?

Điều trị bong võng mạc phụ thuộc vào loại bong và nguyên nhân gây ra. Bong võng mạc do rách khó phục hồi chỉ bằng thuốc và cần phẫu thuật: với các lỗ rách nhỏ, áp dụng quang đông bằng laser xuyên đồng tử; với trường hợp diện rộng, thực hiện phẫu thuật tái áp võng mạc bao gồm cắt dịch kính và thay thế bằng dầu silicone. Ngược lại, bong dạng bọng nước được cho là qua trung gian miễn dịch thường đáp ứng tốt với điều trị bằng corticosteroid toàn thân. Nếu nguyên nhân là tăng huyết áp, kiểm soát huyết áp bằng amlodipine hoặc các thuốc tương tự có thể giúp võng mạc tái áp. Tỷ lệ thành công điều trị liên quan chặt chẽ đến việc phát hiện sớm và can thiệp đúng thời điểm; sau điều trị, tái khám định kỳ và sự phối hợp của chủ nuôi là vô cùng quan trọng.

Hình minh họa y khoa mô tả cảnh phẫu thuật bong võng mạc ở chó

Những điểm cần lưu ý khi chăm sóc tại nhà

Sau khi bong võng mạc, cần hạn chế hoạt động và không để chó chạm hay cào vào mắt. Cho uống thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ thú y và không bỏ lỡ giờ uống thuốc. Nhất thiết phải tái khám định kỳ và duy trì môi trường sống yên tĩnh, ổn định. Để giảm căng thẳng, hãy duy trì thói quen sinh hoạt hằng ngày và tránh ánh sáng mạnh hay các kích thích gây khó chịu cho mắt. Sự quan sát và chăm sóc tỉ mỉ của chủ nuôi đóng vai trò lớn trong quá trình hồi phục.

Hình ảnh chó đang nghỉ ngơi thoải mái trong quá trình hồi phục sau bong võng mạc

So sánh các phương pháp điều trị bong võng mạc

Hạng mục	Phẫu thuật	Điều trị bằng laser	Điều trị bằng thuốc
Thời điểm áp dụng	Bong diện rộng như bong do rách	Lỗ rách nhỏ · giai đoạn đầu	Khi có bệnh lý nguyên nhân như bong bọng nước · tăng huyết áp
Mức độ hiệu quả	Cao	Hiệu quả với tổn thương khu trú	Cao khi có bệnh lý nguyên nhân
Khả năng tác dụng phụ	Có rủi ro phẫu thuật	Trung bình	Khác nhau tùy thuốc (ví dụ: mệt mỏi · rối loạn tiêu hóa · suy giảm chức năng thận)
Mức chi phí	Cao	Trung bình	Thấp

Phương pháp điều trị thay đổi tùy theo tình trạng và nguyên nhân của từng bệnh nhân, vì vậy hãy thảo luận với bác sĩ thú y trước khi quyết định.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Bong võng mạc có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, việc hồi phục là có thể. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, thị lực có thể không phục hồi hoàn toàn.

Bong võng mạc phổ biến hơn ở giống chó nào?

Bệnh xuất hiện thường xuyên hơn ở các giống chó có tố bẩm di truyền như German Shepherd, Australian Shepherd, Labrador Retriever, Shih Tzu...

Sau khi bong võng mạc, chó có thể lấy lại thị lực không?

Nếu phẫu thuật hoặc điều trị nguyên nhân thành công, thị lực có thể phục hồi. Tuy nhiên, tùy mức độ tổn thương, việc phục hồi hoàn toàn có thể khó đạt được.

Có thể phòng ngừa bong võng mạc không?

Với các giống chó có tố bẩm di truyền, có thể phát hiện sớm qua khám định kỳ. Kiểm soát các bệnh lý nguyên nhân như tăng huyết áp và tái khám đều đặn là cốt lõi của việc phòng ngừa.

Bong võng mạc có nhất thiết phải phẫu thuật không?

Bong do rách được khuyến cáo phẫu thuật, nhưng bong bọng nước qua trung gian miễn dịch hoặc bong do tăng huyết áp đôi khi đáp ứng với điều trị bằng corticosteroid hay kiểm soát huyết áp. Đánh giá của bác sĩ thú y dựa theo loại bong là điều quan trọng.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

Bệnh Toxoplasma ở mèo là gì — Nguy cơ lây nhiễm cho người và quy tắc phòng ngừa

Xét nghiệm dị ứng thức ăn ở mèo là gì? — Từ quy trình loại trừ đến kết luận

Mèo cũng có thể đi dạo — Cốt lõi và lưu ý khi huấn luyện đeo đai

Video chim·cá cho mèo có hiệu quả không — Làm giàu môi trường hay gây căng thẳng?

Thiết kế góc cửa sổ cho mèo, nên làm thế nào?

Tại sao mèo mang con mồi làm quà? — Tâm lý và cách phản ứng đúng

Tại sao mèo chỉ cào đồ nội thất — Hướng dẫn hoàn chỉnh cách khuyến khích dùng cào móng

Tài liệu tham khảo

[1] Esson DW, Calvarese S. Clinical Atlas of Canine and Feline Ophthalmic Disease, 2nd Ed. Wiley, 2022.

[2] Gelatt KN. Veterinary Ophthalmology. Blackwell Publishing, 2007.

[3] Plumb DC. Plumb's Veterinary Drug Handbook. 9th ed. Wiley, 2022.