Thích

Chia sẻ

강아지 부신수질종양(크롬친화세포종) 자주 묻는 질문 Q&A — 보호자가 꼭 알아야 할 핵심

Khối u tủy thượng thận ở chó là gì? — U tế bào chromaffin, tại sao lại nguy hiểm?

Nội tiếtHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Khối u tủy thượng thận ở chó tuy không phổ biến nhưng là khối u ác tính gây rối loạn hormone nghiêm trọng. Việc phát hiện sớm và điều trị thích hợp rất quan trọng.

Khối u tủy thượng thận (khối u tế bào chromaffin) ở chó là gì?

Hình ảnh giải phẫu cho thấy khối u nằm ở tủy thượng thận của chó

Khối u tủy thượng thận (khối u tế bào sắc tố crom) ở chó là một khối u tương đối hiếm, phát sinh từ các tế bào sắc tố crom trong tủy thượng thận. Khối u này gây ra các triệu chứng đa dạng do bài tiết không kiểm soát adrenaline và noradrenaline (catecholamine). - Khối u tủy thượng thận: Đây là khối u tương đối hiếm phát sinh từ tế bào sắc tố crom của tủy thượng thận, có thể xuất hiện đơn độc hoặc là một phần của hội chứng u nội tiết đa tuyến. - Dư thừa hormone: Catecholamine được bài tiết không kiểm soát, điều này có thể dẫn đến các vấn đề tim mạch như tăng huyết áp, nhịp tim nhanh và rối loạn nhịp tim. - Chó trung niên trở lên: Thường được phát hiện ở chó trung niên trở lên; do các triệu chứng không đặc hiệu, nhiều trường hợp được phát hiện một cách tình cờ. - Tầm quan trọng của việc phát hiện sớm: Vì các triệu chứng đa dạng và xuất hiện từng cơn nên dễ bị bỏ sót, do đó việc quan sát và kiểm tra sức khỏe thường xuyên là rất quan trọng. - Khả năng di căn: Hiếm khi có tính ác tính, khối u có thể xâm lấn tĩnh mạch chủ dưới hoặc di căn đến phổi, gan và xương, vì vậy cần có đánh giá chính xác.

Tại sao khối u này lại nguy hiểm?

Khối u này có thể gây tăng huyết áp do tiết quá nhiều catecholamine, điều này gây gánh nặng cho tim và có thể dẫn đến các thay đổi cơ tim như phì đại cơ tim. - Nguy cơ tăng huyết áp: Tăng huyết áp kéo dài hoặc kịch phát có thể gây gánh nặng cho tim và dẫn đến các biến chứng như xuất huyết võng mạc. - Gánh nặng cho tim: Có thể kèm theo các thay đổi cơ tim như nhịp tim nhanh, rối loạn nhịp tim và phì đại cơ tim. - Triệu chứng kịch phát: Vì các triệu chứng xuất hiện và biến mất theo từng đợt, nên có thể không có triệu chứng tại thời điểm khám. - Khả năng di căn: Hiếm khi xâm lấn tĩnh mạch chủ dưới hoặc di căn đến phổi, gan, xương, và khi đó việc quản lý sẽ khó khăn hơn. - Quản lý sớm là bắt buộc: Nếu thấy các dấu hiệu như suy nhược hoặc ngất xỉu, không được bỏ qua mà cần phối hợp với bác sĩ thú y để quản lý.

Hình ảnh chú chó có biểu hiện của chứng tăng huyết áp cùng với máy đo huyết áp

Triệu chứng chính là gì?

Các triệu chứng của u tủy thượng thận ở chó rất đa dạng và có tính chất kịch phát, có thể bao gồm suy nhược, ngất xỉu, thở nhanh, nhịp tim nhanh hoặc rối loạn nhịp tim, lo lắng và suy sụp đột ngột. - Triệu chứng tim mạch: Có thể xuất hiện nhịp tim nhanh hoặc rối loạn nhịp tim, ngất xỉu, niêm mạc nhợt nhạt và xuất huyết võng mạc. - Triệu chứng hô hấp và toàn thân: Có thể quan sát thấy thở nhanh (thở gấp), uể oải, suy nhược, co giật hoặc run cơ. - Thay đổi hành vi: Chó có thể biểu hiện lo lắng, bồn chồn và đi lại không yên. - Triệu chứng tiêu hóa và toàn thân: Có thể kèm theo giảm ngon miệng, nôn mửa hoặc tiêu chảy, cùng với triệu chứng uống nhiều và đi tiểu nhiều. - Trở nặng cấp tính: Nếu các triệu chứng đột ngột trở nặng, cần đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức. - Triệu chứng không đặc hiệu: Do các triệu chứng tương tự như nhiều bệnh lý khác và mang tính kịch phát nên việc chẩn đoán khá khó khăn, do đó việc theo dõi sát sao là rất quan trọng.

Hình ảnh y khoa của chó biểu hiện các triệu chứng do khối u tủy thượng thận

Các dấu hiệu cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó đột ngột bị sốc, khó thở, có các triệu chứng ngừng tim, mất ý thức hoặc nôn mửa, tiêu chảy nghiêm trọng và lặp đi lặp lại, cần đưa đến bệnh viện ngay lập tức. Đây có thể là biến chứng do tình trạng tăng hormone cấp tính đe dọa tính mạng. Trước khi đến bệnh viện, hãy giữ cho chó được nghỉ ngơi yên tĩnh nhất có thể.

Phương pháp chẩn đoán được thực hiện như thế nào?

Chẩn đoán được thực hiện bằng cách kết hợp đo lường các chất chuyển hóa hormone trong máu và nước tiểu cùng với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, CT hoặc MRI. - Xét nghiệm chất chuyển hóa hormone: Việc phát hiện nồng độ metanephrine và normetanephrine cao trong huyết tương và nước tiểu sẽ hỗ trợ rất lớn cho quá trình chẩn đoán. - Chẩn đoán hình ảnh là bắt buộc: Siêu âm giúp xác nhận khối u ở vùng tuyến thượng thận, trong khi CT hoặc MRI cho phép đánh giá chính xác vị trí, kích thước và mức độ xâm lấn vào các mô xung quanh. - Định lượng catecholamine: Để xác nhận khối u có hoạt động chức năng, cần phải định lượng catecholamine trong huyết tương và các chất chuyển hóa của chúng. - Xét nghiệm mô học thận trọng: Việc trực tiếp chạm vào khối u có thể gây tiết ra lượng lớn catecholamine, do đó chẩn đoán xác định thường được thực hiện thông qua xét nghiệm mô học sau khi phẫu thuật cắt bỏ khối u. - Chẩn đoán đa bước: Kết hợp nhiều xét nghiệm để phân biệt với các bệnh lý tuyến thượng thận khác, từ đó đưa ra chẩn đoán chính xác. - Khả năng phát hiện sớm: Nếu chó xuất hiện các cơn suy nhược kịch phát không rõ nguyên nhân, nên nghi ngờ khả năng mắc khối u này.

Hình ảnh chụp CT cho thấy khối u nằm ở tuyến thượng thận của chó

Có những phương pháp điều trị nào?

Phương pháp điều trị chủ yếu là phẫu thuật cắt bỏ khối u (cắt tuyến thượng thận), và việc chuẩn bị thuốc để ổn định huyết áp trước khi phẫu thuật là bắt buộc. - Điều trị phẫu thuật: Cắt bỏ khối u bằng phẫu thuật cắt tuyến thượng thận là phương pháp điều trị chắc chắn nhất. - Thuốc trước phẫu thuật: Bắt đầu từ ít nhất 1 tuần trước khi phẫu thuật, huyết áp được kiểm soát bằng các thuốc chẹn alpha-adrenergic như phenoxybenzamine. - Chăm sóc trong và sau phẫu thuật: Gây mê và theo dõi sát sao để phòng ngừa các biến chứng như rối loạn nhịp tim là rất quan trọng; sau phẫu thuật cần theo dõi các thay đổi như hạ đường huyết. - Khi phẫu thuật khó thực hiện: Nếu không thể cắt bỏ hoặc chủ nuôi không mong muốn phẫu thuật, có thể kiểm soát triệu chứng bằng thuốc. - Yếu tố tiên lượng: Tiên lượng tốt hơn nếu không có rối loạn nhịp tim trong phẫu thuật, tuổi càng trẻ và khối u được cắt bỏ hoàn toàn. - Hiệu quả của việc cắt bỏ hoàn toàn: Nếu được cắt bỏ hoàn toàn và diễn biến bệnh tốt, chó có thể sống từ 18 tháng đến hơn 4 năm.

Bức ảnh ghi lại khoảnh khắc bác sĩ thú y đang thực hiện phẫu thuật cắt bỏ khối u tủy thượng thận cho chó.

Những điểm có thể chăm sóc tại nhà là gì?

Sau phẫu thuật, việc duy trì môi trường yên tĩnh, giảm thiểu căng thẳng và tuân thủ uống thuốc đều đặn là rất quan trọng. - Điều chỉnh môi trường: Cung cấp không gian yên tĩnh và ổn định để giảm căng thẳng và hạn chế những kích thích bất ngờ. - Uống thuốc: Cho chó uống thuốc đúng giờ và đúng liều lượng theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y. - Quản lý ăn uống và đường huyết: Cho chó ăn chế độ dinh dưỡng cân bằng theo khuyến nghị của bác sĩ thú y, đồng thời quan sát kỹ để phát hiện sớm các dấu hiệu hạ đường huyết sau phẫu thuật. - Theo dõi huyết áp: Đo huyết áp định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. - Điều chỉnh vận động: Tránh vận động quá sức, chỉ nên cho chó đi dạo nhẹ nhàng. - Tái khám định kỳ: Thường xuyên gặp bác sĩ thú y để kiểm tra tình trạng sức khỏe, xác định nguy cơ tái phát hoặc di căn.

Hình ảnh chú chó đang nghỉ ngơi yên tĩnh sau phẫu thuật

Những điểm cần lưu ý

Trước và sau phẫu thuật, cần lưu ý đến các tương tác thuốc. Đặc biệt, nếu thuốc hạ huyết áp được dùng chung với các loại thuốc khác, có thể gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng. Hãy tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định dùng thuốc của bác sĩ thú y. Ngoài ra, vì khối u có thể tái phát hoặc di căn, việc khám sức khỏe định kỳ là bắt buộc.

So sánh cách xử lý theo từng giai đoạn triệu chứng

Hạng mục	증상 단계	주요 증상	대처 방법	응급 여부
경증	경미한 불안, 빠른 심박	관찰, 혈압·호르몬 검사	수의사 상담 후 관찰	아니요
중등도	고혈압, 식욕 감소, 발작적 허약	혈액·호르몬 검사, 영상 촬영	알파 차단제 등 수술 전 약물 시작	경고
심각	호흡 곤란, 허탈, 실신	즉시 응급 안정화 및 치료	병원 방문 즉시	예

증상이 악화되면 즉시 병원 방문이 필요합니다.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Khối u tủy thượng thận ở chó có di truyền không?

Nguyên nhân di truyền cụ thể vẫn chưa được làm rõ. Bệnh có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc, trong một số ít trường hợp, là một phần của khối u nội tiết đa phát. Vì bệnh thường được phát hiện ở chó từ trung niên trở lên, việc theo dõi sát sao là rất cần thiết.

Tiên lượng sau phẫu thuật sẽ như thế nào?

Nếu khối u được loại bỏ hoàn toàn và diễn biến bệnh ổn định, chó có thể sống thêm từ 18 tháng đến hơn 4 năm. Sau phẫu thuật, cần kiểm tra định kỳ để theo dõi nguy cơ tái phát.

Chỉ điều trị bằng thuốc thôi thì có ổn không?

Thuốc giúp điều hòa huyết áp trước và sau phẫu thuật, đồng thời hỗ trợ kiểm soát triệu chứng khi ca mổ gặp khó khăn. Tuy nhiên, thuốc có hạn chế trong việc loại bỏ hoàn toàn khối u, nên phẫu thuật vẫn là phương pháp điều trị chắc chắn nhất.

Có thể phòng ngừa được không?

Hiện nay, vẫn chưa có phương pháp phòng ngừa chắc chắn. Việc quan sát thường xuyên và kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm là điều quan trọng nhất.

Có lây sang chó khác không?

Không. U tủy thượng thận không lây nhiễm và các yếu tố di truyền cũng chưa được xác định rõ ràng. Bệnh không ảnh hưởng đến những con chó khác.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 sản phẩm hỗ trợ quản lý thay đổi hormone ở chó sau khi triệt sản, theo lời khuyên của bác sĩ thú y

7 dấu hiệu và biện pháp chăm sóc bệnh suy giáp ở chó do bác sĩ thú y chỉ ra

7 dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về nhiễm toan ceton do tiểu đường ở chó — những triệu chứng không được bỏ qua

Mèo ăn khoai tây chiên được không? Tổng hợp các rủi ro và giải pháp thay thế

Mèo có được ăn trứng không? Tổng hợp cách cho ăn an toàn

Mèo có ăn được dưa chuột không? Tổng hợp cách cho ăn và lợi ích

Mèo có được ăn bắp không? Những điều cần lưu ý khi cho mèo ăn bắp

Mèo có ăn được dừa không? Tổng hợp lượng cho ăn và những điểm cần lưu ý

Mèo có được ăn quế không? Tổng hợp những điều cần lưu ý khi cho mèo ăn quế

Tại sao tuyệt đối không được cho mèo ăn sô-cô-la và cách xử trí cấp cứu

Tài liệu tham khảo

[1] Withrow SJ, Vail DM, Page RL (eds.). Withrow and MacEwen’s Small Animal Clinical Oncology, 5th ed. Elsevier, 2013.

[2] Plumb's Veterinary Drug Handbook, 9th ed. Wiley-Blackwell, 2021.

[3] Hoffman J, et al. (2020) Pheochromocytoma in dogs: A retrospective study of 47 cases. Journal of Veterinary Internal Medicine, 34(2), 567–575.