Triệu chứng trật xương bánh chè ở chó và cách xử lý theo từng giai đoạn

KhớpHỏi & ĐápHội đồng cố vấn thú y Meongsiljang

Trật xương bánh chè ở chó là bệnh chỉnh hình phổ biến nhất ở chó nhỏ. Chúng tôi đã tổng hợp triệu chứng và cách quản lý theo từng giai đoạn 1–4 dựa trên cơ sở sách giáo khoa thú y.

Trật xương bánh chè ở chó, xuất hiện những triệu chứng nào?

Hình minh họa chó nhỏ đang co một chân sau lên

Trật xương bánh chè ở chó là bệnh chỉnh hình ở chó nhỏ, trong đó xương bánh chè (xương đầu gối) trượt ra khỏi vị trí bình thường về phía trong hoặc phía ngoài. Đây là một trong những bệnh chỉnh hình phổ biến nhất ở chó nhỏ, đặc biệt hay gặp ở các giống như Maltese, Pomeranian và Toy Poodle.

Hãy nghi ngờ nếu thấy những triệu chứng này

Theo sách giáo khoa Phẫu thuật Chỉnh hình Thú y, đây là những triệu chứng điển hình của trật xương bánh chè.

Đi khập khiễng từng đợt: Đang đi thì đột nhiên co một chân sau lên, rồi sau vài bước lại đi bình thường trở lại.

Động tác gập duỗi chân: Lặp đi lặp lại động tác gập rồi duỗi chân sau. Đây là hành vi chó tự đưa xương bánh chè bị trật về đúng vị trí.

Ngồi xuống đứng lên khó khăn: Khi tần suất trật tăng lên, chuyển động của khớp gối trở nên bất thường, khiến chân sau trông vụng về khi đứng dậy từ tư thế ngồi.

Cảm nhận được sự trật khớp: Có thể cảm nhận được xương bánh chè trượt ra hoặc trượt vào ở vùng đầu gối. Trong quá trình khám lâm sàng, bác sĩ thú y xác định hướng và mức độ trật thông qua sờ nắn.

Giảm mức độ hoạt động: Khi nặng hơn, chó có thể ngại đi dạo hoặc nhanh mệt và muốn ngồi xuống.

Phân biệt giai đoạn 1–4 như thế nào?

Trong thú y, trật xương bánh chè được chia thành giai đoạn 1–4 theo mức độ nặng. Đây là tiêu chí theo sách giáo khoa Nội khoa Thú y.

Giai đoạn	Trạng thái xương bánh chè	Triệu chứng chính	Hướng quản lý
Giai đoạn 1	Đẩy tay thì trật ra nhưng trở lại ngay	Hầu hết không có triệu chứng	Quản lý cân nặng + thực phẩm bổ sung cho khớp
Giai đoạn 2	Tự trật ra và trở lại khi đẩy tay vào	Đi khập khiễng từng đợt	Tư vấn bác sĩ thú y + quản lý sinh hoạt
Giai đoạn 3	Hầu như luôn trật và trật lại ngay dù đẩy vào	Đi khập khiễng liên tục	Khuyến nghị phẫu thuật
Giai đoạn 4	Trật hoàn toàn và không thể đẩy vào	Khập khiễng nặng + biến dạng chân	Bắt buộc phẫu thuật

Cùng tìm hiểu chi tiết hơn về từng giai đoạn nhé?

Giai đoạn 1 thường được phát hiện tình cờ trong quá trình khám lâm sàng. Đây là giai đoạn khó để người nuôi nhận ra. Khi đẩy tay vào xương bánh chè thì nó trượt ra, nhưng khi bỏ tay ra thì tự trở lại vị trí cũ. Từ giai đoạn 2, người nuôi bắt đầu nhận ra triệu chứng. Khi đầu gối gập hoặc duỗi, xương bánh chè tự trật ra, lặp lại kiểu chó đang đi thì đột nhiên co chân lên rồi sau vài bước lại đi bình thường trở lại. Giai đoạn 3–4 là khi chó đi khập khiễng liên tục, trường hợp nặng thì đi với đầu gối luôn ở tư thế gập. Đây là trạng thái mà tổn thương sụn khớp và lỏng dây chằng đã tiến triển.

Hình minh họa chú chó được bác sĩ thú y khám đầu gối

Hãy đưa đến bệnh viện ngay nếu thấy những triệu chứng này

Nếu chó đột nhiên hoàn toàn không thể chống chân sau xuống, tỏ ra đau dữ dội khi chạm vào, hoặc vùng đầu gối sưng rõ rệt, hãy đến bệnh viện thú y ngay lập tức. Đây có thể không đơn thuần là trật xương bánh chè mà kèm theo đứt dây chằng chéo hoặc gãy xương. Có 15–20% chó bị trật xương bánh chè kèm theo đứt dây chằng chéo.

Cách chăm sóc tại nhà cho giai đoạn 1–2

Giai đoạn 1–2 thường có thể quản lý được mà không cần phẫu thuật. Điểm mấu chốt là các thói quen sinh hoạt giúp ngăn bệnh nặng thêm.

Quản lý cân nặng: Thừa cân có thể làm tăng gánh nặng lên toàn bộ các khớp. Duy trì cân nặng hợp lý là điều cơ bản trong việc chăm sóc sức khỏe khớp.

Chống trơn trượt: Nếu sàn nhà trơn, tần suất xương bánh chè bị trật sẽ tăng lên. Hãy trải thảm hoặc tấm lót chống trượt.

Thực phẩm bổ sung cho sức khỏe khớp: Các thực phẩm bổ sung cho sức khỏe khớp như Glucosamine và Chondroitin đôi khi được dùng với mục đích hỗ trợ khớp. Hiệu quả và mức độ phù hợp có thể khác nhau ở từng cá thể, vì vậy hãy nhất định tư vấn bác sĩ thú y trước khi quyết định cho dùng.

Vận động phù hợp: Tránh nhảy quá sức hoặc lên xuống cầu thang, chủ yếu đi dạo trên mặt phẳng.

Hình minh họa chú chó đang đi trên tấm lót chống trượt

Giai đoạn 3–4, những trường hợp cần phẫu thuật

Từ giai đoạn 3 trở lên, hầu hết bác sĩ thú y đều khuyến nghị phẫu thuật. Theo sách giáo khoa Phẫu thuật Chỉnh hình Thú y, ngay cả chó nhỏ cũng cho kết quả tốt sau phẫu thuật. Nếu trì hoãn phẫu thuật, sụn khớp bị mài mòn và dây chằng lỏng lẻo, dẫn đến tiến triển thành viêm khớp thoái hóa. Sau phẫu thuật, việc hạn chế vận động trong 6–8 tuần là rất quan trọng. Nếu bạn muốn biết về quá trình phẫu thuật, hãy xem Hướng dẫn phẫu thuật xương bánh chè; nếu muốn biết về đai bảo vệ, hãy xem Hướng dẫn chọn đai bảo vệ.

Hình minh họa chú chó đã hồi phục khỏe mạnh sau phẫu thuật

Có những giống chó dễ mắc bệnh riêng

Trật xương bánh chè có yếu tố di truyền và phát triển lớn, nên hay xảy ra ở một số giống chó nhất định.

Chó nhỏ: Maltese, Pomeranian, Toy Poodle, Chihuahua, Yorkshire Terrier là những đại diện tiêu biểu. Trật xương bánh chè ở chó nhỏ hầu hết trượt về phía trong (nội thị).

Chó lớn: Cũng có thể xảy ra ở chó lớn như Labrador Retriever, Golden Retriever. Ở chó lớn, cũng có báo cáo về các trường hợp trật về phía ngoài (ngoại thị).

Nếu bạn đang nuôi các giống chó này, dù không có triệu chứng, chúng tôi khuyên bạn nên kiểm tra tình trạng xương bánh chè cùng lúc khi khám sức khỏe định kỳ.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Frequently Asked Questions

Chó bị trật xương bánh chè giai đoạn 1 thì có cần phẫu thuật không?

Giai đoạn 1 hầu hết có thể quản lý được mà không cần phẫu thuật. Điểm mấu chốt là phòng ngừa bệnh nặng thêm bằng cách quản lý cân nặng, chống trơn trượt và vận động phù hợp. Hãy khám bác sĩ thú y định kỳ để kiểm tra tiến triển của bệnh.

Trật xương bánh chè có thể xảy ra ở cả hai chân không?

Có, bệnh có thể xuất hiện ở cả hai chân. Dù bị cả hai bên, thường một bên biểu hiện nặng hơn. Vì vậy, khi phát hiện trật xương bánh chè ở một chân, tốt nhất nên khám định kỳ cả chân bên kia.

Trật xương bánh chè có thể tự khỏi không?

Vì trật xương bánh chè là vấn đề mang tính cấu trúc nên không thể tự khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, ở giai đoạn 1–2, có thể quản lý để triệu chứng không nặng thêm bằng cách kiểm soát cân nặng và tăng cường cơ bắp.

Chẩn đoán trật xương bánh chè được thực hiện như thế nào?

Bác sĩ thú y chẩn đoán bằng cách sờ nắn (kiểm tra bằng cách dùng tay sờ xương bánh chè). Bác sĩ xác định có trật hay không và giai đoạn, khi cần thiết sẽ chụp X-quang để kiểm tra thêm cấu trúc xương và tình trạng khớp.

Bảo hiểm cho chó có chi trả phẫu thuật xương bánh chè không?

Tùy theo từng loại bảo hiểm thú cưng, nhưng nhiều bảo hiểm có chi trả phẫu thuật xương bánh chè. Tuy nhiên, những trường hợp đã được chẩn đoán trước khi đăng ký có thể bị loại trừ khỏi phạm vi chi trả, vì vậy hãy kiểm tra kỹ điều khoản bảo hiểm.

Chia sẻ