Thích

Chia sẻ

Bạn có thắc mắc về triệu chứng u lympho ở chó? — Tiến triển từng giai đoạn và cách kiểm tra sưng hạch bạch huyết

Khối u/Ung thưHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

U lympho ở chó là khối u ác tính của hệ bạch huyết, sưng hạch bạch huyết là dấu hiệu phổ biến nhất. Chúng tôi đã tổng hợp 4 loại, 5 giai đoạn tiến triển, cách tự kiểm tra hạch bạch huyết và liệu pháp hóa trị CHOP từ góc độ của chủ nuôi.

U lympho ở chó là gì?

Chủ nuôi đang nhẹ nhàng sờ vào vùng hạch bạch huyết dưới cằm của chó trên bàn khám tại bệnh viện thú y

U lympho ở chó là khối u ác tính của hệ bạch huyết, là khối u máu (tạo máu) phổ biến nhất do tế bào lympho bất thường tăng sinh trong các mô bạch huyết như hạch bạch huyết, lách, gan. Điều quan trọng nhất là phát hiện sớm. Nếu các hạch bạch huyết dưới cằm, trước vai, sau đầu gối đột ngột to ra nhưng không đau và cứng, hãy đến bệnh viện thú y càng sớm càng tốt. Nguy cơ mắc bệnh được biết là tăng theo tuổi, và các giống chó Boxer, Bernese Mountain Dog, Bullmastiff, Doberman, Golden Retriever, Rottweiler được báo cáo trong sách giáo khoa là có nguy cơ cao hơn.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây u lympho

Nguyên nhân chính xác của u lympho vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên, được biết là có liên quan đến khuynh hướng di truyền, tiếp xúc với chất gây ung thư trong môi trường (như thuốc diệt cỏ), ức chế hoặc kích thích miễn dịch mãn tính. Tuy nhiên, không yếu tố nào được chứng minh có mối liên hệ mạnh mẽ. Theo sách giáo khoa nội khoa thú y, các yếu tố nguy cơ sau đã được báo cáo. - Khuynh hướng giống chó: Được báo cáo có khuynh hướng xảy ra ở các giống Boxer, Bernese Mountain Dog, Bullmastiff, Doberman, Golden Retriever, Rottweiler. - Tuổi: Nói chung, nguy cơ mắc bệnh tăng theo tuổi (sau trung niên). - Yếu tố môi trường: Mức độ nguy cơ được đề cập trong môi trường thường xuyên tiếp xúc với thuốc diệt cỏ. - Rối loạn miễn dịch: Cũng được báo cáo có liên quan ngay cả trong trạng thái miễn dịch bị ức chế trong thời gian dài.

4 loại u lympho ở chó

U lympho ở chó được chia thành 4 loại lớn tùy theo vị trí xảy ra. Loại phổ biến nhất là đa tâm, là hình thức biểu hiện phổ biến nhất ở chó. - Đa tâm (multicentric): Là hình thức phổ biến nhất, các hạch bạch huyết ngoại biên sưng tổng thể và xâm lấn cả lách, gan. - Trung thất (mediastinal/thymic): Mô bạch huyết trong ngực (tuyến ức, trung thất) to ra có thể gây khó thở, ho. - Tiêu hóa (alimentary): Xâm lấn mô bạch huyết đường tiêu hóa gây nôn mửa, tiêu chảy, giảm cân. - Ngoài hạch (extranodal): Xảy ra ở các vị trí đặc biệt ngoài hạch bạch huyết như da, mắt, hệ thần kinh trung ương, thận.

Tiến triển u lympho theo giai đoạn lâm sàng WHO (5 giai đoạn)

Hạng mục	Giai đoạn 1	Giai đoạn 2	Giai đoạn 3	Giai đoạn 4	Giai đoạn 5
Phạm vi xâm lấn	Một hạch bạch huyết hoặc một vị trí ở một cơ quan (trừ tủy xương)	Trên 2 hạch bạch huyết ở một bên vùng	Nhiều hạch bạch huyết toàn thân (toàn thân)	Giai đoạn 3 + xâm lấn gan, lách	Xâm lấn tủy xương (± các cơ quan khác)
Đặc điểm chính	Một vị trí cục bộ	Giới hạn ở một bên vùng	Mở rộng sang hạch bạch huyết toàn thân	Tiến triển đến các cơ quan như gan, lách	Tiến triển đến tủy xương
Thay đổi chủ nuôi quan sát được	Hầu như không có	Sưng hạch bạch huyết nhẹ	Sưng hạch bạch huyết rõ rệt ở nhiều nơi	Có thể kèm theo thay đổi ăn uống, cân nặng	Có thể có triệu chứng toàn thân như thiếu máu, suy nhược
Phân loại tiểu giai đoạn WHO (substage)	a: Không có triệu chứng toàn thân / b: Có triệu chứng toàn thân	a / b	a / b	a / b	a / b

Giai đoạn lâm sàng WHO được chia theo phạm vi xâm lấn (hạch bạch huyết → gan, lách → tủy xương), mỗi giai đoạn được phân thành các tiểu giai đoạn a, b tùy theo có hay không triệu chứng toàn thân. Giai đoạn lâm sàng, vị trí giải phẫu và kiểu hình miễn dịch (tế bào B, tế bào T) ảnh hưởng đến điều trị và tiên lượng. Tỷ lệ chẩn đoán theo giai đoạn hoặc số liệu thời gian sống không được xác nhận qua trích dẫn sách giáo khoa được cung cấp nên không ghi.

5 vị trí kiểm tra sưng hạch bạch huyết tại nhà

Trên bề mặt cơ thể chó có 5 cặp hạch bạch huyết mà chủ nuôi có thể tự sờ. - Hạch bạch huyết dưới cằm: Bên trong hàm dưới, cạnh tuyến nước bọt, kích thước hạt đậu~trứng chim cút là bình thường. - Hạch bạch huyết trước vai: Ở hai bên ngực phía trước xương vai. - Hạch bạch huyết nách: Nằm sâu bên trong chân trước nên khó sờ. - Hạch bạch huyết bẹn: Nằm ở bẹn bên trong chân sau. - Hạch bạch huyết sau đầu gối: Ở phía trên đầu gối, phía sau chân sau. Nếu hai bên có kích thước khác nhau, cứng và không di động thì phải đến bệnh viện ngay lập tức.

Chủ nuôi đang dùng ngón tay nhẹ nhàng sờ vào hạch bạch huyết dưới cằm của chó để kiểm tra kích thước

Những dấu hiệu này cần đến bệnh viện trong vòng 24 giờ

Nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào dưới đây thì cần khám sớm. U lympho đa tâm có thể tiến triển nhanh, nếu hạch bạch huyết sưng to có thể dẫn đến khó thở. Khó thở, ho kéo dài trên 24 giờ (nghi ngờ trung thất), chán ăn đột ngột và giảm cân nhanh, nôn mửa, tiêu chảy kéo dài trên 3 ngày, nướu nhợt nhạt và suy nhược, cả hai bên hạch bạch huyết đều to nhanh và cứng. Những dấu hiệu này không nên trì hoãn, hãy kiểm tra tại bệnh viện trong vòng 24 giờ.

Các xét nghiệm chẩn đoán tại bệnh viện

Chẩn đoán xác định u lympho được thực hiện bằng xét nghiệm hút hạch bạch huyết hoặc sinh thiết mô. Lần đầu tiên là thực hiện xét nghiệm tế bào chọc hút kim nhỏ (FNA) bằng cách đưa kim nhỏ vào hạch bạch huyết sưng để lấy tế bào. Nếu kết quả không rõ ràng thì thực hiện sinh thiết cắt bỏ một phần hạch bạch huyết. Ngoài ra, kiểm tra xem các cơ quan khác có bị xâm lấn hay không bằng xét nghiệm máu, chụp X-quang ngực, siêu âm bụng, và nếu cần thì xét nghiệm tủy xương, đồng thời phân biệt tế bào B và tế bào T bằng xét nghiệm kiểu hình miễn dịch. Kiểu hình miễn dịch quan trọng vì nó ảnh hưởng đến điều trị và tiên lượng tùy theo loại.

Phương pháp điều trị — Giao thức hóa trị CHOP

Điều trị tiêu chuẩn u lympho ở chó là hóa trị liệu đa thuốc sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc. Giao thức phổ biến nhất là dòng CHOP kết hợp Cyclophosphamide, Doxorubicin, Vincristine, Prednisolone. Bác sĩ thú y sẽ xác định liều lượng và lịch trình thuốc dựa trên cân nặng, chức năng gan, tình trạng tủy xương, đồng thời quản lý các tác dụng phụ về máu và tiêu hóa có thể xảy ra trong quá trình điều trị. Các giống chó có đột biến gen MDR1 như Collie, Shetland Sheepdog có thể nhạy cảm với các loại thuốc như Doxorubicin, alkaloid vinca nên cần thận trọng. Nếu không hóa trị, có thể mong đợi giảm nhẹ triệu chứng tạm thời bằng Prednisolone nhưng phản ứng không kéo dài.

Chó đang nhận điều trị hóa trị tĩnh mạch cùng chủ nuôi tại bệnh viện chuyên khoa khối u thú y

Lưu ý cho chủ nuôi trong quá trình điều trị

Sau khi dùng thuốc hóa trị 1~3 ngày, một phần thuốc sẽ được bài tiết qua nước tiểu và phân của chó. Hãy xử lý bằng cách đeo găng tay dùng một lần, xả bồn cầu hai lần hoặc đóng gói kép bằng túi nilon rồi vứt bỏ. Người mang thai hoặc người có hệ miễn dịch yếu trong gia đình phải tránh tiếp xúc trực tiếp. Nếu chán ăn, nôn mửa kéo dài quá 24 giờ thì phải báo ngay cho bác sĩ thú y phụ trách.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-05

Câu hỏi thường gặp

U lympho ở chó có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

U lympho ở chó thường hướng tới mục tiêu đạt được sự thuyên giảm lâu dài (trạng thái các triệu chứng biến mất) hơn là chữa khỏi hoàn toàn. Nhiều chó đạt được sự thuyên giảm khi điều trị bằng phác đồ hóa trị đa thuốc tiêu chuẩn (thuộc nhóm CHOP), tuy nhiên tình trạng tái phát không hiếm gặp. Ngay cả sau khi tái phát, vẫn có thể thử đạt thêm giai đoạn thuyên giảm bằng liệu pháp hóa trị cứu trợ (hóa trị tuyến thứ hai), vì vậy bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y điều trị để xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.

Chi phí điều trị hóa trị khoảng bao nhiêu?

Chi phí theo phác đồ CHOP, tính cho giai đoạn từ 19 đến 25 tuần, thường dao động từ 6 đến 15 triệu won. Mức chi phí này có thể chênh lệch đáng kể tùy thuộc vào giá thuốc, tần suất xét nghiệm và phân loại của cơ sở thú y. Chúng tôi khuyến nghị bạn nên tham vấn trước với các bệnh viện chuyên khoa ung thư thú y trong giai đoạn chẩn đoán để được mô phỏng tổng chi phí dự kiến.

Nếu không hóa trị thì có thể sống được bao lâu?

Khi không điều trị, tiến triển có thể nhanh khiến thời gian sống ngắn lại. Nếu dùng Prednisolone (steroid) đơn độc thì triệu chứng có thể giảm nhẹ tạm thời, nhưng theo thời gian phản ứng sẽ giảm và hiệu quả hóa trị cũng có thể giảm. Ngay cả khi chỉ chọn điều trị giảm nhẹ, việc quản lý đau, nôn mửa cũng nhất thiết phải thảo luận với bác sĩ thú y.

Quản lý chế độ ăn uống như thế nào?

Trong quá trình điều trị ung thư, chế độ dinh dưỡng tập trung vào việc cung cấp đủ protein chất lượng cao để duy trì cân nặng và khối lượng cơ. Tuy nhiên, bằng chứng cho thấy tỷ lệ các chất dinh dưỡng cụ thể hoặc thức ăn theo đơn thuốc có thể tự chữa khỏi bệnh u lympho là rất hạn chế. Do đó, việc thay đổi chế độ ăn uống nhất thiết phải được tham vấn với bác sĩ thú y chịu trách nhiệm để quyết định phù hợp với tình trạng của chó.

Nếu hạch bạch huyết sưng thì chắc chắn là u lympho sao?

Không. Các nguyên nhân lành tính như nhiễm khuẩn, virus, bệnh nha chu (nướu), tăng sinh hạch bạch huyết phản ứng phổ biến hơn. Tuy nhiên, nếu cả hai bên hạch bạch huyết cùng to ra, không đau và cứng thì khả năng u lympho tăng lên. Việc phân biệt chính xác có thể thực hiện bằng xét nghiệm tế bào chọc hút kim nhỏ, vì vậy nhất thiết phải được chẩn đoán tại bệnh viện.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 điểm quản lý ung thư tế bào chuyển tiếp ở chó (ung thư bàng quang) do bác sĩ thú y chỉ ra — từ triệu chứng đến cách chăm sóc

7 điểm chăm sóc quan trọng mà chủ nuôi cần lưu ý đối với u hắc tố khoang miệng ở chó, do bác sĩ thú y đề xuất

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn về chăm sóc giảm nhẹ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó mắc khối u

Câu hỏi thường gặp về hẹp niệu đạo ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về chăm sóc đặt ống thông niệu đạo cho mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần nắm rõ

Câu hỏi thường gặp về sỏi niệu quản ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về phẫu thuật dẫn lưu niệu quản (SUB) cho mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần nắm rõ

Câu hỏi thường gặp về sỏi struvit ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về việc chăm sóc viêm bàng quang do căng thẳng ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về nhiễm trùng đường tiết niệu mạn tính tái phát ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Tài liệu tham khảo

[1] Schaer M, Gaschen FP, Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Edition, Chapter on Hematopoietic Tumors, CRC Press, 2024

[2] Robinson NJ et al., 100 Top Consultations in Small Animal General Practice, Chapter 83 Lymphoma Chemotherapy Protocols, Wiley-Blackwell, 2014

[3] Vail DM, Thamm DH, Liptak JM, Withrow and MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 6th Edition, Elsevier, 2019