Thích

Chia sẻ

Triệu chứng và quản lý động kinh (co giật) ở chó

Não/Nhận thứcHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Động kinh ở chó là bệnh lý gây ra các cơn co giật lặp lại do hoạt động điện bất thường trong não. Mặc dù khó chữa khỏi hoàn toàn, nhưng với điều trị bằng thuốc phù hợp và chăm sóc tại nhà, tần suất co giật có thể giảm và chó vẫn có thể sinh hoạt bình thường.

Động kinh ở chó là bệnh gì?

Chó bình tĩnh đang được bác sĩ thú y khám bệnh

Động kinh (co giật) ở chó là bệnh lý gây ra các cơn co giật lặp lại do hoạt động điện bất thường trong não. Đây là bệnh mãn tính khó chữa khỏi hoàn toàn, nhưng nếu kết hợp điều trị bằng thuốc chống co giật và chăm sóc tại nhà đều đặn thì có thể giảm đáng kể tần suất co giật. Hầu hết chó mắc động kinh vẫn có thể sinh hoạt bình thường nếu quản lý thuốc tốt, vì vậy bạn không cần quá lo lắng.

Nguyên nhân và loại động kinh

Động kinh ở chó được chia thành ba loại chính.

Động kinh nguyên phát: Là trường hợp co giật lặp lại mà không có bất thường cấu trúc trong não. Yếu tố di truyền đóng vai trò lớn, thường cơn co giật đầu tiên xuất hiện từ 6 tháng đến 6 tuổi. Đây là loại phổ biến nhất ở chó mắc động kinh.

Động kinh cấu trúc: Là trường hợp co giật xảy ra do vấn đề ở chính não như u não, viêm não, dị tật não.

Co giật phản ứng: Là trường hợp co giật xảy ra do nguyên nhân bên ngoài não như hạ đường huyết, bệnh gan, ngộ độc. Nếu giải quyết được nguyên nhân thì cơn co giật cũng có thể dừng lại.

Danh sách kiểm tra triệu chứng co giật động kinh

Nếu chó xuất hiện các triệu chứng sau, có thể nghi ngờ là cơn co giật động kinh.

Co giật toàn thân: Toàn thân cứng lại và run rẩy, xuất hiện hành động đạp chân trong không khí.

Mất ý thức: Không nhận ra chủ nuôi, không phản ứng khi được gọi.

Chảy nước dãi và bọt: Nước dãi hoặc bọt từ miệng chảy ra, đôi khi hàm răng va vào nhau kêu lạch cạch.

Tự dưng đi vệ sinh: Có thể tự dưng đi vệ sinh trong lúc co giật mà không hay biết.

Mơ màng tạm thời: Đột nhiên nhìn chằm chằm vào một chỗ hoặc có hành động cắn không khí.

Chủ nuôi lo lắng quan sát chú chó đang bồn chồn

Ba giai đoạn của cơn co giật

Cơn co giật thường diễn ra qua ba giai đoạn.

Giai đoạn báo hiệu: Trước khi co giật, chó có thể bồn chồn, bám víu vào chủ nuôi hoặc trốn vào góc. Theo sách giáo khoa y khoa thú y, những thay đổi này có thể xuất hiện từ vài giờ đến vài ngày trước khi co giật.

Giai đoạn co giật: Là giai đoạn xảy ra cơn co giật thực sự. Xuất hiện co giật toàn thân, mất ý thức, chảy nước dãi, thường kéo dài ngắn dưới 1-2 phút. Chủ nuôi thường cảm thấy cơn co giật kéo dài hơn thực tế, nên hãy ghi lại thời điểm kết thúc để kiểm tra.

Giai đoạn phục hồi: Sau khi cơn co giật kết thúc, chó có thể bị mơ màng, mất phương hướng, đi loạng choạng, lo lắng khác thường, đi lại ám ảnh hoặc uống nhiều nước. Cũng có trường hợp hành động như không nhìn thấy gì trước mắt trong thời gian ngắn. Các triệu chứng giai đoạn phục hồi này có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ.

Hình minh họa chó thể hiện ba giai đoạn của cơn co giật

Trường hợp cần đến ngay bệnh viện thú y

Nếu cơn co giật không dừng lại sau 5 phút hoặc cơn co giật tiếp theo bắt đầu trước khi chó tỉnh lại thì gọi là 'co giật liên tục' và có thể nguy hiểm đến tính mạng. 'Co giật thành cụm' với tần suất trên 2 lần mỗi ngày cũng là tình trạng khẩn cấp. Trong những trường hợp này, cần đến ngay phòng cấp cứu của bệnh viện thú y gần nhất mà không được chậm trễ.

Chẩn đoán động kinh như thế nào?

Động kinh khó chẩn đoán ngay bằng một xét nghiệm duy nhất, cần quá trình loại trừ từng nguyên nhân khác. Bác sĩ thú y trước tiên sẽ kiểm tra các nguyên nhân bên ngoài não như hạ đường huyết, bệnh gan, rối loạn điện giải thông qua xét nghiệm máu và hóa sinh máu. Nếu không có bất thường, sẽ kiểm tra xem có vấn đề cấu trúc như u não hoặc viêm não thông qua MRI não và xét nghiệm dịch não tủy. Theo sách giáo khoa nội khoa thú y, nếu cơn co giật đầu tiên xuất hiện từ 6 tháng đến 6 tuổi và xét nghiệm thần kinh giữa các cơn co giật bình thường thì có thể nghi ngờ mạnh mẽ là động kinh nguyên phát.

Điều trị bằng thuốc chống co giật, dùng thuốc nào?

Bác sĩ thú y sẽ kê đơn thuốc chống co giật tùy theo tần suất và mức độ nghiêm trọng của cơn co giật. Theo sách giáo khoa nội khoa thú y, nếu có cơn co giật trên 1 lần mỗi tháng hoặc có co giật thành cụm, co giật liên tục thì sẽ bắt đầu điều trị bằng thuốc.

Phenobarbital: Là thuốc chống co giật bậc 1 lâu đời và được sử dụng rộng rãi nhất. Hiệu quả tốt nhưng khi dùng lâu dài cần kiểm tra định kỳ chỉ số gan.

Levetiracetam: Là thuốc chống co giật ít tác dụng phụ, chủ yếu được sử dụng kết hợp với các thuốc chống co giật khác. Không được khuyến nghị dùng làm thuốc điều trị duy nhất lâu dài cho động kinh nguyên phát, vì vậy việc sử dụng và cách dùng nhất định phải tuân theo quyết định của bác sĩ thú y.

Loại thuốc và liều lượng nhất định phải do bác sĩ thú y quyết định phù hợp với tình trạng của bé cưng nhà bạn. Chủ nuôi tự ý điều chỉnh thuốc có thể gây nguy hiểm.

Bác sĩ thú y đang giải thích kế hoạch điều trị cho chủ nuôi

Cách xử lý của chủ nuôi khi xảy ra cơn co giật

Khi cơn co giật bắt đầu, dễ bị hoảng loạn, nhưng việc quan trọng nhất là xử lý bình tĩnh.

Không đưa tay vào miệng: Chó không thể nuốt lưỡi. Nếu cố gắng mở miệng, chủ nuôi có thể bị cắn.

Dọn dẹp xung quanh an toàn: Di chuyển chó ra xa những nơi có thể va chạm như cạnh đồ nội thất, cầu thang.

Ghi lại thời gian: Hãy chắc chắn ghi lại thời điểm bắt đầu và kết thúc cơn co giật. Nếu quá 5 phút là tình trạng khẩn cấp.

Quay video: Việc ghi lại hình ảnh cơn co giật dưới dạng video sẽ giúp ích rất lớn cho việc chẩn đoán của bác sĩ thú y.

Quan sát yên lặng: Tránh tiếng ồn lớn hoặc ánh sáng mạnh, ở bên cạnh cho đến khi chó phục hồi.

Chủ nuôi đang canh giữ bên cạnh chó trong không gian an toàn

Chìa khóa quản lý lâu dài, ghi chép nhật ký co giật

Động kinh là bệnh cần quản lý lâu dài. Việc ghi chép nhật ký co giật đều đặn sẽ giúp nắm bắt hiệu quả điều trị và hỗ trợ lớn cho việc điều chỉnh thuốc.

Ngày và giờ co giật: Ghi chính xác thời điểm cơn co giật bắt đầu.

Thời gian kéo dài: Xác định cơn co giật kéo dài bao nhiêu phút.

Biểu hiện cơn co giật: Ghi lại là co giật toàn thân hay co giật cục bộ.

Thời gian phục hồi: Thời gian cần thiết để trở lại bình thường cũng rất quan trọng.

Đừng quên định kỳ làm xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ thuốc trong máu và chỉ số gan.

Các giống chó dễ mắc động kinh

Beagle, Labrador Retriever, Golden Retriever, Belgian Shepherd, Border Collie... được biết đến là các giống chó có tỷ lệ mắc động kinh nguyên phát cao. Ngoài ra, các giống như Boxer, Dalmatian, Cocker Spaniel, Bernese Mountain Dog, Irish Setter... cũng được báo cáo có tỷ lệ mắc cao. Nếu đang nuôi các giống chó này, hãy tìm hiểu trước các triệu chứng co giật và chuẩn bị sẵn sàng để phản ứng nhanh khi cơn co giật đầu tiên xuất hiện.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-16

Câu hỏi thường gặp

Động kinh ở chó có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Động kinh nguyên phát là một bệnh mạn tính khó chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu cho chó uống thuốc chống co giật đều đặn, tần suất lên cơn co giật có thể giảm đáng kể, và nhiều chó vẫn có thể sinh hoạt hàng ngày mà không gặp nhiều trở ngại. Trong trường hợp co giật phản ứng, việc điều trị bệnh lý nền có thể giúp chấm dứt các cơn co giật.

Có thể ôm chó trong lúc co giật không?

Trong cơn co giật, nếu cố gắng giữ chặt hoặc ôm chó, chủ nuôi có thể bị cắn. Hãy chỉ dọn dẹp các vật nguy hiểm xung quanh và quan sát một cách yên tĩnh. Sau khi cơn co giật kết thúc, việc ở bên cạnh nhẹ nhàng trong giai đoạn hồi phục là tốt nhất.

Có cần cho uống thuốc chống co giật suốt đời không?

Hầu hết các chú chó bị động kinh nguyên phát cần được dùng thuốc suốt đời. Ngay cả khi chó không có cơn co giật trong một thời gian dài, việc chủ nuôi tự ý ngừng thuốc có thể khiến các cơn co giật trở nên nghiêm trọng hơn. Việc điều chỉnh liều lượng thuốc phải luôn được thảo luận với bác sĩ thú y.

Chó mắc động kinh vẫn có thể sống bình thường không?

Có, nếu quản lý thuốc tốt thì đi dạo, chơi đùa, sinh hoạt hàng ngày đều có thể thực hiện. Tuy nhiên, các hoạt động có thể nguy hiểm khi co giật như bơi lội hoặc ở nơi cao cần chú ý. Duy trì nhịp sinh hoạt đều đặn cũng rất hữu ích.

Chỉ bị co giật một lần nhưng vẫn cần điều trị không?

Nếu chỉ bị co giật đúng một lần thì có thể không bắt đầu điều trị bằng thuốc ngay lập tức. Bác sĩ thú y sẽ đánh giá tổng hợp tần suất, mức độ nghiêm trọng, sự hiện diện của bệnh nền để quyết định thời điểm bắt đầu điều trị. Sau cơn co giật đầu tiên, nhất định hãy đưa bé cưng đến bệnh viện kiểm tra.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung an thần 2026 được khuyên dùng

Tác dụng và triệu chứng thiếu hụt Vitamin B12 (Cobalamin)

Top 5 thực phẩm bổ sung nhận thức cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Bệnh cơ tim giãn nở (DCM) ở chó là gì? — Q&A về triệu chứng, điều trị và tiên lượng

Xét nghiệm gen bệnh cơ tim phì đại ở mèo: Câu hỏi thường gặp Q&A — Những điều người nuôi cần biết

Mèo đột ngột liệt hai chân sau — Triệu chứng tắc mạch huyết khối động mạch chủ và cách xử lý khẩn cấp

Thoái hóa võng mạc ở chó là gì — Làm thế nào để nhận biết suy giảm thị lực do lão hóa

Có vật lạ rơi vào mắt chó — Những biện pháp sơ cứu khẩn cấp nào có thể thực hiện tại nhà?

Điều trị glaucoma cho chó: Làm thế nào để đưa ra quyết định? — Các yếu tố then chốt trong việc lựa chọn giữa thuốc và phẫu thuật

Câu hỏi thường gặp về tình trạng mắt lồi (proptosis) ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần nắm rõ

Tài liệu tham khảo

[1] Moeser A, Anticonvulsants, Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Ed

[2] Notes on Canine Internal Medicine, 4th Ed, Chapter: Epilepsy

[3] Handbook of Veterinary Pharmacology, Chapter II: Anticonvulsant Drugs

[4] Bateman SW, Parent JM, Clinical findings, treatment, and outcome of dogs with status epilepticus or cluster seizures: 156 cases (1990-1995), J Am Vet Med Assoc 215(10):1463-1468, 1999