Thích

Chia sẻ

강아지 쿠싱증후군 증상 — 배 처짐·다음·털 빠짐 체크리스트와 진단 기준

Triệu chứng hội chứng Cushing ở chó — Danh sách kiểm tra bụng chùng·khát nước·rụng lông và tiêu chuẩn chẩn đoán

Nội tiếtHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tổng hợp các dấu hiệu bụng chùng·uống nhiều nước·rụng lông đối xứng xuất hiện đầu tiên trong hội chứng Cushing ở chó và hướng dẫn từng bước khi nào cần xác nhận bằng xét nghiệm kích thích ACTH.

Hội chứng Cushing ở chó là gì? Dấu hiệu xuất hiện đầu tiên

Hình ảnh bác sĩ thú y khám bụng chó beagle già

Hội chứng Cushing ở chó là bệnh nội tiết tố ảnh hưởng toàn thân do tuyến thượng thận tiết quá mức hormone căng thẳng cortisol. Điều quan trọng nhất là 4 dấu hiệu 'khát nước·tiểu nhiều·bụng chùng·rụng lông đối xứng' xuất hiện cùng lúc. Bệnh thường xảy ra ở chó trung niên đến già, nếu các dấu hiệu này xuất hiện cùng lúc và kéo dài thì cần được xác nhận bằng xét nghiệm kích thích ACTH hoặc xét nghiệm ức chế dexamethasone liều thấp (LDDST). Giai đoạn đầu dễ nhầm lẫn với quá trình lão hóa nên việc quan sát liên tục của chủ nuôi là quan trọng nhất.

Nguyên nhân chia thành hai loại — PDH so với ADH

Hội chứng Cushing được chia thành hai loại tùy theo vị trí nguyên nhân. Phụ thuộc tuyến yên (PDH) chiếm khoảng 85% là phổ biến nhất, khối u nhỏ ở tuyến yên liên tục kích thích tuyến thượng thận khiến cortisol tiết quá mức. 15% còn lại là do khối u tuyến thượng thận (ADH), khối u hình thành ngay tại tuyến thượng thận tự sản xuất hormone. Hai dạng này có triệu chứng tương tự nhưng hướng điều trị khác nhau, cần phân biệt bằng xét nghiệm hình ảnh bổ sung sau khi xác nhận.

PDH so với ADH — So sánh tỷ lệ phát sinh và hướng điều trị

Hạng mục	Phụ thuộc tuyến yên (PDH)	Khối u tuyến thượng thận (ADH)
Tỷ lệ phát sinh	Khoảng 85%	Khoảng 15%
Nguyên nhân	U tuyến yên vi thể	Khối u tại tuyến thượng thận
Điều trị chính	Điều trị bằng thuốc Trilostane	Phẫu thuật (cắt bỏ tuyến thượng thận) ± thuốc
Phì đại tuyến thượng thận hai bên	Có	Chỉ một bên phì đại (teo bên đối diện)
Khác biệt siêu âm bụng	Cả hai tuyến thượng thận đều to	Có khối u ở một bên tuyến thượng thận

Theo sách giáo khoa nội khoa thú y, phân biệt chính xác cần kết hợp xét nghiệm hình ảnh và xét nghiệm hormone.

Danh sách kiểm tra — Bé nhà bạn có bao nhiêu dấu hiệu?

Nếu nhiều dấu hiệu sau xuất hiện cùng lúc và kéo dài liên tục trong một khoảng thời gian nhất định thì khuyến nghị xét nghiệm. - Khát nước (đa ẩm): Uống cạn bát nước nhiều hơn 2 lần so với bình thường - Tiểu nhiều: Thường xuyên đi tiểu nhầm trong nhà dù không đang đi dạo - Bụng chùng: Nhìn từ bên hông thấy bụng phình ra như nắp nồi - Rụng lông đối xứng: Hai bên sườn·đuôi mỏng đi như nhau - Thở hổn hển: Thở khò khè thường xuyên dù không phải ngày nóng - Suy giảm sức cơ: Không nhảy lên được ghế sofa và chân sau run rẩy - Da mỏng đi: Mạch máu lộ rõ và dễ bị bầm tím

Chó già bụng chùng và lông hai bên sườn mỏng đi đối xứng

Nếu thấy dấu hiệu này thì đến bệnh viện trong 24 giờ

Bản thân hội chứng Cushing không phải cấp cứu nhưng có thể trở nên cấp bách nếu tiến triển thành biến chứng. ① Đột nhiên từ chối đi dạo và thở gấp hoặc ② Bụng đột nhiên phình to hơn và mất cảm giác ngon miệng hoặc ③ Ý thức mơ hồ và run rẩy thì hãy đến ngay bệnh viện thú y·phòng cấp cứu. Cortisol quá mức mãn tính có thể dẫn đến nhiều biến chứng bao gồm gánh nặng tim mạch như phì đại tim (phì đại thất trái) hoặc xơ hóa cơ tim, vì vậy nếu thấy thay đổi đột ngột khác thường thì nên khám sớm để an toàn.

Bệnh viện chẩn đoán như thế nào? — Xét nghiệm kích thích ACTH

Để xác nhận hội chứng Cushing sử dụng xét nghiệm kích thích ACTH hoặc xét nghiệm ức chế dexamethasone liều thấp (LDDST). Xét nghiệm kích thích ACTH là xét nghiệm đo nồng độ cortisol sau khi tiêm hormone ACTH tổng hợp để kiểm tra xem tuyến thượng thận có phản ứng quá mức bất thường hay không. Sau khi xác nhận, để phân biệt PDH và ADH thì sử dụng xét nghiệm ức chế dexamethasone liều cao (HDDST) hoặc siêu âm bụng, HDDST có thể xác định nguyên nhân ở khoảng 75% trường hợp. Nếu đang dùng kem·thuốc nhỏ mắt corticosteroid trước khi xét nghiệm thì kết quả có thể bị sai lệch nên nhất định phải báo trước.

Hình ảnh kỹ thuật viên thú y lấy máu xét nghiệm hormone cho chó

Điều trị ưu tiên hàng đầu là Trilostane

Theo sách giáo khoa dược lý thú y và hướng dẫn BSAVA, thuốc đầu tay cho hội chứng Cushing ở chó là Trilostane. Đây là thuốc ngăn chặn quá trình tổng hợp steroid (như cortisol) của tuyến thượng thận. Bác sĩ thú y sẽ quyết định liều lượng theo cân nặng (thường bắt đầu 0,5~1mg/kg, 2 lần/ngày) và điều chỉnh liều bằng xét nghiệm kích thích ACTH vào ngày 10~15 đầu tiên, tháng thứ 1, tháng thứ 3, sau đó mỗi 3~6 tháng. Hầu hết khát nước·tiểu nhiều được cải thiện trong vòng 1 tháng, các triệu chứng da bao gồm lông phục hồi trong vòng khoảng 3 tháng. Tuyệt đối không tự ý tăng liều.

Tác dụng phụ của Trilostane — Dấu hiệu này cần dừng ngay

Trilostane phần lớn được dung nạp tốt nhưng hiếm khi có thể tiến triển thành suy tuyến thượng thận (sốc Addison). ① Đột nhiên chán ăn và nôn mửa ② Mệt mỏi·run rẩy ③ Tiêu chảy kéo dài trên 24 giờ thì phải ngừng uống thuốc và liên hệ ngay với bệnh viện. Việc kiểm tra chức năng tuyến thượng thận bằng xét nghiệm kích thích ACTH định kỳ là quan trọng nhưng kết quả xét nghiệm không phải lúc nào cũng khớp với triệu chứng thực tế nên an toàn nhất là báo cáo cả triệu chứng quan sát tại nhà cho bác sĩ thú y.

Các điểm chăm sóc cần lưu ý tại nhà

Nếu đã bắt đầu dùng thuốc thì chủ nuôi cần ghi chép các điểm sau hàng ngày. - Lượng nước uống: Đo bằng cùng một bát mỗi ngày, ghi lại nếu đột ngột giảm hoặc tăng - Số lần đi tiểu·tiểu nhầm: Theo dõi xem tiểu nhiều có cải thiện không - Khẩu vị·sức khỏe: Báo ngay nếu khẩu vị giảm sau khi bắt đầu thuốc - Cân nặng: Đo mỗi 2 tuần, giảm đột ngột là dấu hiệu tác dụng phụ - Ghi chép hình ảnh: Chụp ảnh sườn·bụng cách 4 tuần để so sánh phục hồi lông Mang theo những ghi chép này khi khám sẽ giúp điều chỉnh liều chính xác hơn nhiều.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-05

Câu hỏi thường gặp

Hội chứng Cushing ở chó có chữa khỏi hoàn toàn không?

Phụ thuộc tuyến yên (PDH) nguyên tắc là quản lý thuốc suốt đời. Dạng khối u tuyến thượng thận (ADH) có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu phẫu thuật cắt bỏ khối u nhưng tùy thuộc vào vị trí và mức độ xâm lấn của khối u. Quyết định sau khi khám với bác sĩ thú y và xét nghiệm hình ảnh.

Chỉ uống nhiều nước cũng có thể là Cushing không?

Uống nhiều nước (đa ẩm) không chỉ xuất hiện ở bệnh Cushing mà còn gặp trong tiểu đường, bệnh thận và viêm tử cung mủ. Đây không phải là dấu hiệu duy nhất để chẩn đoán; khả năng nghi ngờ sẽ tăng lên khi kèm theo bụng xệ hoặc rụng lông đối xứng.

Giống chó nào dễ mắc bệnh?

Bệnh phụ thuộc tuyến yên (PDH) thường gặp hơn ở các giống chó nhỏ như Dachshund và Yorkshire Terrier, trong khi tỷ lệ mắc bệnh do khối u tuyến thượng thận (ADH) cao hơn ở các giống chó lớn. Nếu chó trung niên đến cao tuổi xuất hiện 4 dấu hiệu chính nêu trên, chúng tôi khuyến nghị kết hợp xét nghiệm hormone trong các lần kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Bôi kem corticosteroid lâu ngày có thể gây Cushing không?

Đúng vậy, đây được gọi là hội chứng Cushing do thuốc. Việc sử dụng corticosteroid dạng bôi hoặc uống trong thời gian dài có thể gây ra các triệu chứng tương tự. Trong trường hợp này, tình trạng của chó sẽ hồi phục chỉ bằng cách giảm liều thuốc một cách chậm rãi. Việc tự ý ngừng thuốc rất nguy hiểm, vì vậy bắt buộc phải giảm liều dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Chi phí điều trị là bao nhiêu?

Chi phí thay đổi tùy theo bệnh viện·liều lượng thuốc·cân nặng. Vui lòng liên hệ bệnh viện thú y nơi khám để biết số tiền chính xác. Thông thường nên lập kế hoạch chi phí quản lý dài hạn bao gồm chẩn đoán (xét nghiệm kích thích ACTH·siêu âm) và thuốc suốt đời·khám định kỳ.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 sản phẩm hỗ trợ quản lý thay đổi hormone ở chó sau khi triệt sản, theo lời khuyên của bác sĩ thú y

7 dấu hiệu và biện pháp chăm sóc bệnh suy giáp ở chó do bác sĩ thú y chỉ ra

7 dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về nhiễm toan ceton do tiểu đường ở chó — những triệu chứng không được bỏ qua

Có nên cho chó ăn món ăn tự làm từ khoai lang không? Lượng cho ăn an toàn và những điểm cần lưu ý

Cách làm và những lưu ý về nguyên liệu để chế biến món ăn đông lạnh mùa hè an toàn cho chó

Làm thế nào để giải quyết vấn đề dị ứng thức ăn ở mèo? Từ nguyên nhân đến thức ăn kê đơn

Có nên tự làm đồ ăn vặt từ bí đỏ cho chó không? Công thức an toàn và lượng cho ăn

Có nên cho mèo ăn món ăn từ bí đỏ (bí ngô) không? Cách cho ăn an toàn

Cách tính lượng thức ăn cho mèo và phương pháp duy trì cân nặng hợp lý

Tại sao việc chó hoặc mèo nuốt phải xiên thịt hoặc tăm xỉa răng lại nguy hiểm

Tài liệu tham khảo

[1] Warman S., 100 Top Consultations in Small Animal General Practice — Ch.74 The dog with hyperadrenocorticism

[2] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Ed — Endocrine alopecia / Trilostane therapy

[3] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed — Hyperadrenocorticism (Cushing's syndrome)

[4] Perez-Alenza MD., Trilostane dosing recommendations in canine hyperadrenocorticism, 2017