Thích

Chia sẻ

강아지 분변 식이(식분증) 자주 묻는 질문 Q&A — 보호자가 꼭 알아야 할 핵심

Chó ăn phân — Nguyên nhân gây chứng ăn phân và thời điểm cần đưa đến phòng khám: Hỏi đáp

Não/Nhận thứcHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Chúng tôi đã tổng hợp dưới dạng câu hỏi và trả lời để chủ nuôi dễ dàng hiểu rõ nguyên nhân gây ra chứng ăn phân ở chó, cách điều chỉnh hành vi cũng như các tiêu chí cần đưa thú cưng đến khám tại bệnh viện.

Chứng ăn phân ở chó là gì?

Hiện tượng chó ăn phân (hay còn gọi là chứng ăn phân) là hành vi chó ăn phân của chính mình hoặc của các động vật khác. Theo sách giáo khoa thú y, đây là một hành vi khám phá bình thường khá phổ biến ở chó con và cũng góp phần hình thành hệ vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh. Dù có thể gây khó chịu cho chủ nuôi, bản thân hành vi này không được xem là "hành vi bất thường". Ở nhiều trường hợp, hành vi này sẽ tự nhiên giảm dần khi chó lớn lên, nhưng nếu môi trường sống không được giữ sạch sẽ, nó có thể trở thành thói quen. Tuy nhiên, cũng có thể tồn tại các nguyên nhân y tế tiềm ẩn như thiếu hụt dinh dưỡng, thiếu enzyme tiêu hóa (bất toàn ngoại tiết tuyến tụy), nhiễm ký sinh trùng hoặc các bệnh lý chuyển hóa. Đặc biệt, nếu hành vi này đột ngột xuất hiện ở chó trưởng thành hoặc đi kèm các triệu chứng khác, việc xác định nguyên nhân trước khi tiến hành điều chỉnh hành vi là ưu tiên hàng đầu.

Tại sao chó lại ăn phân? — Nguyên nhân y học và hành vi

Nguyên nhân gây chứng ăn phân ở chó được chia thành hai nhóm: nguyên nhân y khoa và nguyên nhân hành vi. Nguyên nhân y khoa

Rối loạn tiêu hóa và hấp thu: Khi cơ thể không tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng đúng cách do các vấn đề như suy tuyến tụy ngoại tiết (thiếu hụt enzyme tiêu hóa) hoặc bệnh viêm ruột (IBD), các chất dinh dưỡng chưa được tiêu hóa có thể còn sót lại trong phân.

Nhiễm ký sinh trùng: Ký sinh trùng đường tiêu hóa có thể cản trở quá trình hấp thu dinh dưỡng.

Mất cân bằng dinh dưỡng, thiếu máu và rối loạn chuyển hóa: Thiếu hụt chất dinh dưỡng, thiếu máu hoặc các bệnh lý chuyển hóa như tiểu đường và cường tuyến giáp cũng có thể là nguyên nhân.

Nguyên nhân hành vi

Bắt chước hành vi của chó mẹ: Chó con có thể bắt chước hành vi của chó mẹ trong việc xử lý phân của con non.

Đói bụng hoặc căng thẳng: Lượng thức ăn cung cấp không đủ hoặc tình trạng lo âu khi bị tách rời có thể dẫn đến hành vi này.

Tìm kiếm sự chú ý: Phản ứng mạnh mẽ từ người chăm sóc có thể vô tình trở thành yếu tố củng cố, khuyến khích chó tiếp tục hành vi này.

Triệu chứng này thường xuất hiện ở những chú chó nào?

Thói quen ăn phân thường xuất hiện rõ rệt hơn trong một số tình huống cụ thể.

Tuổi tác: Hành vi này thường thấy nhất ở chó con và được xem là phản ứng khám phá môi trường bình thường.

Môi trường sống: Nếu phân được để lại trong sân hoặc khu vực sinh hoạt, chó sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận hơn. Việc không duy trì vệ sinh môi trường sạch sẽ dễ khiến thói quen này trở nên nặng hơn.

Gia đình nuôi nhiều chó: Khi nuôi nhiều chó cùng lúc, lượng phân dễ tiếp cận tăng lên, làm tăng khả năng xuất hiện hành vi này.

Khác biệt cá thể: Mặc dù thường được ghi nhận nhiều hơn ở những chó có động lực ăn uống cao, nhưng thực tế bất kỳ chó nào cũng có thể mắc phải.

Ở chó con, thói quen này thường giảm dần một cách tự nhiên theo quá trình trưởng thành, nhưng nếu lặp lại nhiều lần, nó có thể trở thành thói quen khó bỏ.

Chó Labrador và Golden Retriever, những giống chó khá phổ biến bị chứng ăn phân

Trong trường hợp này, bạn cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức.

Nếu chó nhà bạn có thói quen ăn phân kèm theo các triệu chứng dưới đây, hãy kiểm tra nguyên nhân y tế trước. Đôi khi, bệnh lý nền còn nguy hiểm hơn cả thói quen ăn phân. • Khi cân nặng giảm rõ rệt • Khi phân có dầu mỡ hoặc lẫn thức ăn chưa tiêu hóa • Khi chó bị nôn mửa hoặc tiêu chảy lặp đi lặp lại • Khi nghi ngờ nhiễm ký sinh trùng (bụng chướng, ngứa quanh hậu môn) • Khi thói quen ăn phân xuất hiện đột ngột (hành vi mới, trước đây không có)

Tại phòng khám, bác sĩ sẽ chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ thú y sẽ tiến hành các xét nghiệm để loại trừ nguyên nhân y tế trước tiên.

Xét nghiệm phân: Xác định trứng và thành trùng của ký sinh trùng

Xét nghiệm máu: Chỉ số dinh dưỡng, chỉ số enzyme tiêu hóa, chỉ số chức năng tuyến tụy

Phân tích chế độ ăn: Đánh giá lượng thức ăn hiện tại và thành phần trong thức ăn

Khi nghi ngờ tình trạng suy tuyến tụy ngoại tiết do tuyến tụy không sản xuất đủ enzyme tiêu hóa, bác sĩ sẽ thực hiện xét nghiệm máu chuyên sâu riêng biệt. Nếu không tìm thấy nguyên nhân y tế, vấn đề sẽ được phân loại là hành vi và lập kế hoạch điều chỉnh. Tùy theo kết quả, bác sĩ có thể kê đơn thuốc bổ sung enzyme tiêu hóa hoặc thuốc tẩy giun.

Cảnh chẩn đoán chứng ăn phân ở chó tại bệnh viện thú y

Các phương pháp điều chỉnh có thể thực hiện tại nhà

Nếu không có nguyên nhân y khoa, hãy kết hợp giữa điều chỉnh hành vi và quản lý môi trường.

Ngăn chặn ngay lập tức: Cách hiệu quả nhất là dọn sạch phân ngay trước khi chó ăn. Điều này loại bỏ hoàn toàn cơ hội để chó tiếp cận.

Huấn luyện dựa trên phần thưởng: Ngay khi chó định ăn, hãy ra lệnh “Chờ đã” rồi chuyển sự chú ý của chó sang món ăn vặt. Hãy tiếp cận bằng phần thưởng thay vì trừng phạt.

Điều chỉnh cách cho ăn: Cho ăn đều đặn 2–3 lần mỗi ngày với lượng nhỏ để giảm cảm giác đói.

Tăng cường vận động: Tăng thời gian đi dạo và chơi đùa để giảm căng thẳng và sự nhàm chán.

Cảnh huấn luyện điều chỉnh hành vi dựa trên phần thưởng cho chó bị chứng ăn phân

Những điều tuyệt đối không được làm khi điều chỉnh hành vi

Có một số hành động mà chủ nuôi thường thực hiện với mong muốn ngăn chặn chứng ăn phân, nhưng ngược lại lại khiến tình trạng trở nên trầm trọng hơn. • Cấm quát mắng hoặc trừng phạt bằng thể chất: Nếu nguyên nhân là do căng thẳng, việc này sẽ làm tăng thêm sự lo âu và khiến tình trạng xấu đi. • Cấm phản ứng thái quá: Khi chủ nuôi phản ứng mạnh mẽ, chó sẽ học được rằng đây là cách để thu hút sự chú ý. • Cấm bỏ mặc sau khi trừng phạt: Nếu chó không hiểu lý do tại sao bị mắng, chúng sẽ chỉ thêm phần bối rối và hoang mang. Cách tiếp cận hiệu quả hơn nhiều là lặng lẽ ngăn chặn hành vi sai và chỉ thưởng cho những hành vi đúng đắn.

Khi việc điều chỉnh không hiệu quả — những trường hợp cần sự hỗ trợ của chuyên gia

Nếu hành vi vẫn tiếp diễn sau 3–4 tuần can thiệp tích cực, hãy cân nhắc tham vấn chuyên gia hành vi thú y hoặc huấn luyện viên chuyên nghiệp.

Các dấu hiệu cần tham vấn chuyên gia:

• Chó ăn phân của chính mình ngay cả trong nhà • Xuất hiện hành vi hung hăng khi tiến hành can thiệp • Kèm theo các vấn đề hành vi khác như lo âu khi tách rời • Không có cải thiện dù đã tăng lượng thức ăn và mức độ vận động Khi hành vi khó điều chỉnh, điều quan trọng là cùng bác sĩ thú y kiểm tra lại xem có nguyên nhân y học tiềm ẩn nào không (rối loạn tiêu hóa – hấp thu, ký sinh trùng, v.v.). Việc xây dựng kế hoạch can thiệp hành vi phù hợp với từng trường hợp cụ thể sẽ an toàn hơn khi tham vấn bác sĩ thú y và chuyên gia hành vi.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Bệnh ăn phân có lây sang người không?

Mặc dù không lây nhiễm trực tiếp, nhưng trứng ký sinh trùng có thể lây lan qua miệng của chó đã ăn phải phân bị nhiễm ký sinh trùng. Bạn nên tránh cho chó có thói quen ăn phân tiếp xúc miệng với người khác, đồng thời rửa tay thật kỹ sau khi ra ngoài là rất quan trọng.

Việc cho chó ăn dứa có thực sự giúp ngừng tình trạng ăn phân không?

Mặc dù có ý kiến cho rằng enzyme trong dứa có thể làm cho phân có vị đắng, nhưng hiện vẫn thiếu các nghiên cứu khoa học đã được kiểm chứng để khẳng định điều này. Tuy nhiên, đã có một số báo cáo ghi nhận hiệu quả ở một vài chú chó. Lưu ý rằng dứa chứa hàm lượng đường cao, vì vậy bạn chỉ nên cho chó ăn với lượng nhỏ và tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi sử dụng.

Chó ăn phân của mèo trong khay vệ sinh. Làm thế nào để ngăn chặn điều này?

Việc đặt khay vệ sinh ở những vị trí chó không thể tiếp cận là biện pháp hiệu quả nhất. Bạn nên sử dụng loại khay có nắp đậy mà đầu chó không thể thò vào, hoặc dùng cổng chắn trẻ em để ngăn chặn hoàn toàn việc tiếp cận. Ngoài ra, việc dọn dẹp phân thường xuyên cũng rất quan trọng nhằm giảm thiểu cơ hội chó ăn phải.

Nếu chó bị chứng ăn phân khi còn nhỏ, liệu tình trạng này có kéo dài suốt đời không?

Không hẳn là vậy. Chứng ăn phân ở chó con thường giảm dần một cách tự nhiên khi chúng lớn lên. Tuy nhiên, nếu hành vi này được củng cố lặp đi lặp lại, nó có thể trở thành thói quen khó bỏ. Việc can thiệp và điều chỉnh sớm sẽ mang lại hiệu quả cao hơn rất nhiều.

Có thể cải thiện chứng ăn phân ở chó bằng thực phẩm chức năng không?

Nếu nguyên nhân là do thiếu hụt dinh dưỡng hoặc thiếu hụt enzyme tiêu hóa, thì việc bổ sung enzyme tiêu hóa hoặc probiotic có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân khác, việc chỉ dùng thực phẩm chức năng sẽ mang lại hiệu quả hạn chế. Thay vì cho chó dùng thực phẩm chức năng trước khi chưa xác định rõ nguyên nhân, việc ưu tiên thăm khám và chẩn đoán từ bác sĩ thú y là quan trọng hơn.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung an thần 2026 được khuyên dùng

Tác dụng và triệu chứng thiếu hụt Vitamin B12 (Cobalamin)

Top 5 thực phẩm bổ sung nhận thức cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Khi nào chó thực sự cần truyền máu? — Từ các dấu hiệu thiếu máu, chảy máu đến thời gian vàng cứu chữa

Khi chó gầm gừ, là sợ hãi hay hung hăng? — Cách phân biệt qua tín hiệu

Con chó của tôi có thể trở thành chó hỗ trợ không — Tổng hợp các tiêu chí cốt lõi để đánh giá phẩm chất

Chuyển đổi thức ăn nên kéo dài bao lâu — Tỷ lệ và lịch trình từng bước 5·7·10 ngày

Mèo chạy nhảy lúc 3 giờ sáng, tại sao vậy — Làm thế nào để dỗ mèo ngủ?

Mèo trung niên (7-10 tuổi) có gì thay đổi? — Chăm sóc sức khỏe cần thiết

Giấy đồng ý y tế cho thú cưng là gì? — Tổng hợp quyền của chủ nuôi trước phẫu thuật và an tử

Tài liệu tham khảo

[1] Fascetti AJ, Delaney SJ. Applied Veterinary Clinical Nutrition, 2nd Ed. Wiley-Blackwell, 2012.

[2] Englar RE. The Dog Care Handbook: Things I Wish My Vet Had Told Me. 5M Books, 2024.

[3] Schaer M, Gaschen F. Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed. CRC Press, 2022.