Thích

Chia sẻ

Chó cưng của tôi có bị điếc bẩm sinh không? — Các giống dễ mắc như Dalmatian và dấu hiệu sớm

Não/Nhận thứcHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tổng hợp các giống chó dễ bị điếc bẩm sinh, nguyên nhân di truyền, cách phát hiện sớm và các điểm chăm sóc chủ nuôi cần làm dựa trên sách giáo khoa y học thú y.

Điếc bẩm sinh là gì? Giống nào dễ mắc?

Hình ảnh bác sĩ thú y khám tai cho chó Dalmatian

Điếc bẩm sinh là khi chó sinh ra đã bị mất thính lực ở một bên (đơn bên) hoặc cả hai bên (hai bên) do tổn thương thần kinh cảm giác. Sách giáo khoa y học thú y phân loại điếc thành dẫn truyền và cảm giác thần kinh, trong đó điếc bẩm sinh được chia thành loại liên quan sắc tố (lông trắng·merle) và không liên quan sắc tố. Việc phát hiện sớm là then chốt, nên kiểm tra tại nhà xem chó có phản ứng khi gọi tên không, sau đó xác nhận bằng xét nghiệm thính lực (BAER v.v.) tại bệnh viện thú y. Đặc biệt, các giống có lông trắng hoặc màu merle thường gặp nhiều, các giống liên quan sắc tố được sách giáo khoa nêu điển hình là Boxer, Dachshund, Jack Russell Terrier v.v.

Tại sao một số giống lại dễ mắc?

Điếc bẩm sinh được chia thành 'liên quan sắc tố' có liên quan mật thiết đến sắc tố (pigment) quyết định màu lông và 'không liên quan sắc tố'. Sách giáo khoa y học thú y giải thích rằng điếc thần kinh cảm giác bẩm sinh thường liên quan nhất đến lông trắng hoặc màu lông merle. Do đó, nó thường xuất hiện nhiều hơn ở chó mang gen lông trắng·merle và thường đi kèm với các đặc điểm di truyền như thay đổi màu mắt (mắt merle) hoặc giảm sắc tố. Loại điếc này có tính di truyền nên đặc điểm của chó bố mẹ đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, không phải tất cả chó có lông trắng·mắt xanh đều bị điếc, cần hiểu chính xác rằng liên quan sắc tố là 'yếu tố làm tăng nguy cơ'.

Top 10 giống chó dễ bị điếc bẩm sinh

Hạng mục	Yếu tố nguy cơ liên quan sắc tố	Ghi chú sách giáo khoa
Boxer	Lông trắng·liên quan sắc tố	Giống dễ bị điếc liên quan sắc tố được sách giáo khoa nêu rõ
Dachshund	Merle·liên quan sắc tố	Giống dễ bị điếc liên quan sắc tố được sách giáo khoa nêu rõ
Jack Russell Terrier	Lông trắng·liên quan sắc tố	Giống dễ bị điếc liên quan sắc tố được sách giáo khoa nêu rõ
Các giống có tỷ lệ lông trắng cao	Tỷ lệ màu lông trắng↑	Xu hướng nguy cơ tăng khi có nhiều lông trắng
Các giống có màu lông merle	Gen merle	Có thể xuất hiện cùng mắt merle·thay đổi màu mắt

Căn cứ (Notes on Canine Internal Medicine) giải thích rằng điếc thần kinh cảm giác bẩm sinh liên quan đến lông trắng·merle và phổ biến ở Boxer·Dachshund·Jack Russell Terrier. Tỷ lệ điếc chính xác theo giống (%) không được nêu trong căn cứ đã cung cấp nên không ghi, tỷ lệ xảy ra khác nhau tùy nghiên cứu·vùng.

Danh sách kiểm tra dấu hiệu ở chó bị điếc

Đây là những dấu hiệu chủ nuôi có thể quan sát tại nhà. - Không phản ứng khi gọi tên: Không phản ứng tốt với tiếng gọi hoặc tiếng của chó khác (sách giáo khoa cũng giải thích rằng chó bị điếc bẩm sinh ít phản ứng với tiếng của chó khác khi chơi) - Không dễ tỉnh giấc từ giấc ngủ: Có trường hợp không dễ thức dậy ngay cả với tiếng động lớn - Dễ giật mình với kích thích âm thanh: Có thể giật mình hoặc phản ứng nhạy cảm khi tiếp cận đột ngột từ phía sau - Không tìm được hướng phát ra âm thanh: Nếu bị điếc đơn bên, khả năng định hướng có thể giảm - Có thể sủa quá mức: Có trường hợp sủa to vì không nghe rõ tiếng mình Điếc đơn bên khó nhận biết nên việc xác nhận chính xác được thực hiện thông qua xét nghiệm thính lực (BAER v.v.) tại bệnh viện thú y.

Tình huống cần xét nghiệm ngay lập tức

Nếu thuộc một trong các tình huống dưới đây, nên thực hiện xét nghiệm thính lực (BAER v.v.) tại bệnh viện thú y càng sớm càng tốt. Vì điếc đơn bên hầu như không thể nhận ra bằng mắt thường. - Các giống dễ bị điếc liên quan sắc tố được sách giáo khoa đề cập như Boxer, Dachshund, Jack Russell Terrier - Chó có tỷ lệ lông trắng cao hoặc có hoa văn merle - Trường hợp có mắt xanh hoặc thay đổi màu mắt·mắt dị sắc (mắt merle) - Trường hợp chó bố mẹ có tiền sử vấn đề thính lực (điếc di truyền) Điếc bẩm sinh có tính di truyền nên càng có nhiều yếu tố trên thì nhu cầu xét nghiệm càng lớn.

Xét nghiệm BAER được thực hiện như thế nào?

Xét nghiệm BAER (Brainstem Auditory Evoked Response, phản ứng thính giác được kích thích ở thân não) là xét nghiệm thính lực ghi lại phản ứng điện (sóng não) của thân não đối với kích thích bằng cách gắn điện cực nhỏ lên da đầu và phát âm thanh qua tai nghe. Ưu điểm lớn là có thể đánh giá riêng từng bên tai, xác nhận được cả điếc đơn bên khó nhận ra bằng mắt thường. Bản thân xét nghiệm diễn ra khá nhanh, có thể thực hiện không cần gây mê nếu chó nằm yên nhưng có thể dùng thuốc an thần nếu chó cử động nhiều. Cần thiết bị chuyên dụng nên chủ yếu có thể thực hiện tại bệnh viện thú y đại học hoặc một số bệnh viện thú y cấp 2. Thời điểm và quy trình thực hiện chính xác hãy tham khảo với bác sĩ thú y phụ trách.

Hình ảnh thực hiện xét nghiệm thính lực BAER cho chó

Cách sống chung với chó bị điếc

Điếc bẩm sinh khó điều trị nhưng có thể sống hạnh phúc đầy đủ với chăm sóc đúng cách. - Huấn luyện tín hiệu thị giác: Huấn luyện bằng cử chỉ tay (ngồi, chờ) - Tận dụng rung động: Gõ chân hoặc chạm nhẹ để thu hút sự chú ý - Đèn pin·con trỏ laser: Có thể gọi bằng ánh sáng dịu khi tối - Luôn đeo dây dắt: Vì không thể phát hiện nguy hiểm bằng âm thanh nên cần dây dắt ngay cả trong sân hoặc ngoài trời - Cấm tiếp cận từ phía sau: Để không bị giật mình, hãy đưa tay ra trước rồi mới chạm - Thẻ thông tin vòng cổ: Nếu lạc sẽ không thể tìm bằng tín hiệu âm thanh nên bắt buộc gắn thông tin đăng ký

Lưu ý khi nhân giống·chuyển nhượng

Vì điếc bẩm sinh có tính di truyền nên chó được xác nhận bị điếc đơn bên·hai bên nên được loại khỏi việc nhân giống theo khuyến nghị của các hiệp hội giống chó quốc tế. Đối với Dalmatian, khuyến nghị chỉ nhân giống từ các cá thể mà cả chó bố mẹ đều được đánh giá bình thường qua BAER. Khi nhận chó, hãy yêu cầu người nhân giống (breeder) cung cấp kết quả xét nghiệm BAER.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

Điếc bẩm sinh có thể điều trị được không?

Cho đến nay chưa biết phương pháp điều trị cơ bản nào đảo ngược điếc thần kinh cảm giác bẩm sinh. Vì vậy, 'chăm sóc' là then chốt hơn điều trị. Nếu phát hiện sớm và chuẩn bị huấn luyện cử chỉ tay cùng môi trường an toàn thì chó bị điếc cũng có thể sống tốt.

Điếc đơn bên có gây vấn đề trong sinh hoạt hàng ngày không?

Trong sinh hoạt thường không có nhiều bất tiện lớn. Tuy nhiên, vì khó xác định chính xác hướng phát ra âm thanh nên việc quản lý dây dắt ngoài trời quan trọng hơn, và do có khả năng di truyền nên được khuyến nghị loại khỏi việc nhân giống.

Khác gì với điếc do tuổi già (presbycusis)?

Điếc bẩm sinh tồn tại từ khi sinh ra và có nhiều nguyên nhân di truyền liên quan đến đặc điểm sắc tố như lông trắng·merle. Ngược lại, điếc do tuổi già (presbycusis) xảy ra khi cấu trúc ốc tai và các cấu trúc liên quan thoái hóa dần dần và không thể đảo ngược ở cả hai bên khi già đi. Đặc điểm là phản ứng với âm thanh dần trở nên chậm chạp.

Tất cả chó có mắt xanh đều bị điếc không?

Không phải vậy. Tuy nhiên, mắt xanh·lông trắng·hoa văn merle là yếu tố làm tăng nguy cơ điếc bẩm sinh. Đặc biệt nếu thấy mắt xanh hoặc thay đổi màu mắt ở các giống dễ mắc thì nên xét nghiệm thính lực.

Mèo cũng bị điếc bẩm sinh không?

Có, điếc bẩm sinh cũng được biết đến ở mèo. Đặc biệt thường được báo cáo ở mèo trắng có mắt xanh, nếu chỉ một mắt màu xanh thì điếc có thể chỉ xuất hiện ở tai bên đó. Tuy nhiên, tỷ lệ xảy ra chính xác khác nhau tùy nghiên cứu nên khó khẳng định bằng một con số.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung an thần 2026 được khuyên dùng

Tác dụng và triệu chứng thiếu hụt Vitamin B12 (Cobalamin)

Top 5 thực phẩm bổ sung nhận thức cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Khối u miệng ở mèo (Tổng quan) Câu hỏi thường gặp Q&A — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

So sánh các sản phẩm vệ sinh răng miệng cho mèo — Câu hỏi thường gặp Q&A: Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về nhiễm nấm miệng ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về nang miệng ở mèo (nang răng) — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về tình trạng khớp cắn sai lệch ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần nắm rõ

Câu hỏi thường gặp về hôi miệng ở mèo (halitosis) — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về viêm nướu ở mèo — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần nắm rõ

Tài liệu tham khảo

[1] Strain GM, Deafness in Dogs and Cats, CABI Publishing, 2011

[2] Ettinger SJ, Feldman EC, Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Edition, Chapter on Peripheral Nervous System Disorders

[3] BSAVA Manual of Canine and Feline Neurology, 4th Edition, Chapter on Deafness